ĐẤT NƯỚC
Nguyễn Khoa Điềm
Trớch ( Tru?ng ca " M?t du?ng khỏt v?ng")
Tiết 24- 25: ĐẤT NƯỚC
Nguyễn Khoa Điềm
I Giới thiệu chung
1.Tác giả: Nguyễn Khoa Điềm
sinh năm 1943, tỉnh Thừa
Thiên Huế
Thuộc thế hệ các nhà thơ
trẻ trưởng thành từ cuộc
kháng chiến chống Mĩ cứu
nước của dân tộc.
-Thơ Nguyễn Khoa Điềm
giàu cảm xúc, suy tư

Theo em điều gì cần lưu ý nhất về nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm?
Nguyễn Khoa Điềm
2. Trường ca Mặt đường khát vọng:
a. Hoàn cảnh sáng tác:

Tiết 24- 25: ĐẤT NƯỚC
Nguyễn Khoa Điềm

Hoàn cảnh ra đời
và nội dung của trường ca?
Năm 1971, tại chiến khu
Trị - Thiên
b. Nội dung
2. Trường ca Mặt đường khát vọng:
b. Nội dung: (SGK)
- Sự thức tỉnh của tuổi trẻ đô thị vùng tạm chiếm ở miền Nam trước 1975:
- Nhận thức rõ bộ mặt xâm lược của đế quốc Mĩ
- Hướng về nhân dân, đất nước
- Ý thức được sứ mệnh của thế hệ mình trong cuộc đấu tranh của toàn dân tộc.
3. Đoạn trích:
a. Xuất xứ:
Phần đầu chương V  là đoạn thơ hay về đề tài quê hương đất nước của thơ ca Việt Nam hiện đại.
b. Bố cục: 2 phần
- Phần 1: Từ đầu… “Làm nên Đất Nước muôn đời”: Những cảm nhận và lý giải về Đất Nước.
- Phần 2: còn lại: Tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân”.
Tiết 24- 25: ĐẤT NƯỚC
Nguyễn Khoa Điềm
Đoạn trích có thể chia làm mấy phần?
Nội dung của từng phần ?
Tiết 24- 25: ĐẤT NƯỚC
Nguyễn Khoa Điềm
II. Đọc hiểu:
1. Những cảm nhận và lí giải về Đất Nước của nhà thơ
a) Cội nguồn Đất Nước:
Chín câu thơ đầu, tác giả đi tìm lời giải đáp về
cội nguồn của Đất nước
Đất Nước có từ bao giờ?
a)Cội nguồn Đất Nước: (Đất Nước có từ bao giờ?)
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kể
- Đất Nước có từ xa xưa, tồn tại qua bao thế hệ. Khi ta hiện hữu trên cõi đời thì Đất Nước đã có rồi.
II. ĐỌC HIỂU

- Đất Nước gắn liền với truyền thống của dân tộc:
. Truyền thống văn hóa,phong tục: miếng trầu bà ăn, búi tóc của mẹ
1. Cách cảm nhận và lí giải về Đất Nước của nhà thơ
a) Cội nguồn Đất Nước:
a) Cội nguồn Đất Nước:
. Truyền thống đánh giặc bảo vệ non sông
Đất Nước gắn liền với lịch sử đấu tranh của
dân tộc: Truyền thuyết "Thánh Gióng"
“Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc”
Tình nghĩa vợ chồng sắt son, sâu đậm
a) Cội nguồn Đất Nước:
“Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”
Là ngôi nhà ta ở:
“cái kèo, cái cột thành tên”
a) Cội nguồn Đất Nước:
. Truyền thống lao động cần cù
“Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”
-> Nền văn minh lúa nước
Đất Nước bắt nguồn từ những gì gần gũi, bình dị nhất trong đời sống vật chất và tâm hồn người Việt, trong chiều sâu của văn hóa, văn học dân gian.


Qua sự khẳng định và lí giải đó,em có cảm nhận như thế nào về Đất Nước?
a) Cội nguồn Đất Nước:
Nghệ thuật sử dụng trong 9 câu thơ đầu?
Nghệ thuật: Hình ảnh thơ giản dị, giọng thơ trầm lắng thiết tha
, sử dụng chất liệu của văn học dân gian
Từ Đất Nước viết hoa: sự trân trọng và niềm tự hào
- Cấu trúc thơ theo lối tăng tiến: Đất Nước đã có…. Đất Nước bắt đầu ….Đất Nước lớn lên.
=>Tác giả đưa ta về với cội nguồn của Đất Nước: một Đất NướcVừa cụ thể vừa huyền ảo và đã có từ rất lâu đời
b. Đất Nước được cảm nhận trên nhiều bình diện
* chiều rộng của không gian – địa lý:
Không gian – địa lý của Đất Nước bao gồm những không gian nào?

Đất Nước còn được NKĐ cảm nhận trên những bình diện nào?
. Là nơi gắn với cuộc sống sinh hoạt hàng ngày:
“Đất là nơi anh đến trường
Nước là nơi em tắm”
b. Đất Nước được cảm nhận trên nhiều bình diện
. Là nơi gắn với kỉ niệm tình yêu đôi lứa:
“Đất Nước là nơi ta hò hẹn
Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”
* chiều rộng của không gian – địa lý:
- Không gian thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ:
* chiều rộng của không gian – địa lý:
+ chim phượng hoàng – hòn núi bạc.
+ cá ngư ông – biển khơi.
+ Là không gian sinh tồn, nơi phát sinh và phát
triển của cộng đồng người Việt qua bao thế hệ:
“Những ai đã khuất”, “những ai bây giờ”
Trong cái nhìn về không gian đất nước, Nuyễn
Khoa Điềm nghiêng nhiều về các không gian đời thường, thân quen với mọi người.
Nghệ thuật đặc sắc được nhà thơ sử dụng để dựng lên không gian Đất Nước là gì? Nhận xét NT?
Nghệ thuật:+ Cách chiết tự hai yếu tố hợp
thành:Đất –Nước dưới hình thức định
nghĩa Đất là…,Nước là…=> cắt nghĩa mọi ngọn
nguồn của Đất Nước
 Đất Nước trở nên hữu hình, rộng lớn, thân thiết.
Đất nơi chim về
Nước nơi rồng ở
Lạc Long Quân và Âu Cơ đẻ ra đồng bào ta….
* Chiều dài của thời gian lịch sử:

Về phương diện lịch sử, Đất Nước được cảm nhận như thế nào?
-Thời gian: “đằng đẵng”
+ QUÁ KHỨ: Đất Nước gắn liền với
huyền thoại Long Quân-Âu Cơ, truyền
thuyết các vua Hùng dựng nước
 Khơi dậy niềm tự hào về bề dày lịch sử đất nước, về cội nguồn thiêng liêng của dân tộc.
CỘI NGUỒN CỦA DÂN TỘC LÀ “CON LẠC CHÁU HỒNG”
CỘI NGUỒN CỦA DÂN TỘC LÀ “CON LẠC CHÁU HỒNG”
- Chiều dài của thời gian lịch sử:
+ HIỆN TẠI: Đất Nước hiện hữu trong mỗi con người
- Chiều dài của thời gian lịch sử:
+ TƯƠNG LAI: Đất Nước tươi đẹp,hạnh phúc.
 Đất Nước được kết tinh từ những gì gần gũi của cuộc sống và là sự kết tinh sâu sắc,thống nhất trong những giá trị truyền thống từ xưa đến nay và cả mai sau.
c, Lời nhắn nhủ
+ Đất Nước không ở đâu xa mà kết tinh, hóa thân trong mỗi con người
+ Đất nước là sự hài hoà hợp giữa nhiều mối quan hệ:
.Cá nhân với cá nhân
.Cá nhân với cộng đồng
 Đất nước được xây dựng trên cơ sở của tình yêu thương và tình đoàn kết của dân tộc.
c, Lời nhắn nhủ
+ Trách nhiệm của mọi thế hệ: nặng nề,vinh quang:
.Gắn bó,san sẻ: đoàn kết,cùng có trách nhiệm với Đất Nước
.Hóa thân:hi sinh vì Đất Nước
Đất Nước muôn đời

XIN
CHÂN
THÀNH
CẢM
ƠN
QUÝ
THẦY
CÔ
VÀ
CÁC
EM !