Đập đá ở Côn Lôn
Tiết 55
Văn bản
Tác giả: Phan Châu Trinh
(1872 – 1926)
Là nhà nho yêu nước, chí sĩ cách mạng lớn đầu thế kỉ XX
- Là nhà thơ, nhà văn lớn của VH VN thế kỉ XX
I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
(SGK/149)
II. Đọc – Hiểu văn bản
* Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật

- Số câu, số chữ : 8 câu, 7 chữ
Ngắt nhịp 4 /3
Gieo vần : ở các chữ cuối
của các câu 1,2,4,6,8.
Có phép đối giữa câu 3 với
câu 4, Câu 5 với câu 6
Luật bằng trắc.
Bố cục : Đề - thực - luận -kết
D?P D� ? CễN LễN (Phan Chõu Trinh)
L�m trai d?ng gi?a d?t Cụn Lụn
L?ng l?y l�m cho l? nỳi non.
Xỏch bỳa dỏnh tan nam b?y d?ng,
Ra tay d?p b? m?y tram hũn.
Thỏng ng�y bao qu?n thõn s�nh s?i.
Mua n?ng c�ng b?n d? s?t son.
Nh?ng k? vỏ tr?i khi l? bu?c,
Gian nan chi k? vi?c con con!
* Bố cục: 2 phần
- Bốn câu đầu: Hình ảnh người chí sĩ yêu nước ở Côn Lôn.
+ Bốn câu cuối: Ý chí kiên cường bất khuất của người chí sĩ cách mạng.
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho làm cho lở núi non.
1. Bốn câu đầu
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
- Tư thế hiên ngang, ngạo nghễ giữa đất trời
Sự dũng mãnh, sức mạnh dời non lấp biển
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho làm cho lở núi non.
NT: Từ láy: “lừng lẫy”;
Cách nói khoa trương: “lở núi non”.
Xách búa đánh tan năm bảy đống

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
NT: Sử dụng các động từ mạnh; hình ảnh đối xứng

Công việc đập đá gian khổ; Hành động quả quyết,
mạnh mẽ, phi thường….
Hình ảnh người anh hùng khí phách, hiên ngang,
đang thực hiện sứ mệnh khai sông phá núi, thay đổi
vũ trụ…
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
2. Bốn câu cuối
Câu thơ như một lời tự nhủ, động viên mình hãy vững vàng trước những khó khăn thử thách
Sự đối lập giữa những thách thức, gian nan (tháng ngày,
mưa nắng) với sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ (thân sành sỏi)
và ý chí chiến đấu sắt son của người chiến sĩ cách mạng (dạ sắt son).
- Nghệ thuật đối, ẩn dụ tượng trưng.
2. Bốn câu cuối
Câu thơ như một lời tự nhủ, động viên mình hãy vững vàng trước những khó khăn thử thách
Sự đối lập giữa những thách thức, gian nan (tháng ngày,
mưa nắng) với sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ (thân sành sỏi)
và ý chí chiến đấu sắt son của người chiến sĩ cách mạng (dạ sắt son).
- Nghệ thuật đối, ẩn dụ tượng trưng.
Tinh thần chiến đấu bền bỉ của người anh hùng, không chịu khuất phục hoàn cảnh, luôn giữ vững niềm tin và trung thành với lí tưởng cứu nước
Những kẻ vá trời khi lỡ bước,
Gian nan chi kể việc con con.
- So sánh, đối lập giữa chí lớn của con người dám mưu đồ sự đại sự (kẻ vá trời) với những gian nan, thử thách trên con đường chiến đấu xem như “việc con con”,không đáng có.
“Kẻ vá trời” Tự hào, kiêu hãnh về công việc mà mình
đang theo đuổi
- Giọng điệu cứng cỏi, ngang tàng ẩn chứa một nụ cười ngạo nghễ
Khí phách hiên ngang, tinh thần lạc quan, của người
chiến sĩ cách mạng trong hoàn cảnh bị tù đày
“Hôm nay xiềng xích thay dây trói
Mỗi bước leng keng tiếng ngọc rung….”
(Vãng Nam Ninh)
“Rồng uốn quanh mình chân với tay
Trong như quan võ đủ tua đai
Tua đai quan võ bằng kim tuyến..
Tua của ta là một cuộn gai….”
(Dây trói)
“ Hết mưa là nắng hửng lên thôi
Hết khổ là vui vốn lẽ đời”
(Trời hửng)
“ Kiên trì và nhẫn nại
Không chịu lùi một phân
Vật chất tuy đau khổ
Không nao núng tinh thần”.
(Bốn tháng rồi).
Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất phục ý chí nghị lực và niềm tin lí tưởng của người chí sĩ cách mạng. Mà càng hun đúc thêm lòng yêu nước, căm thù giặc và quyết tâm chiến đấu để bảo vệ quê hương.
Là thế hệ hôm nay……
GHI NHỚ: SGK/150