Bài 9 (TIẾP THEO)
NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH – TIỀN LÊ
Bài 9: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ
I. MỤC TIÊU
1.Kiến thức
- Thời Đinh – Tiền Lê, bộ máy nhà nước đã được xây dựng tương đối hoàn chỉnh, không còn dơn giản như thời Ngô
- Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lược và đã bị quân dân ta đánh bại .
- Các vua Đinh – Tiền Lê đã bước đầu xây dựng một nền kinh tế tự chủ bằng sự phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp
- Cùng với sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội cũng có nhiều thay đổ
2. Kĩ năng
- Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, trong quá trình học bài
3. Tư tưởng
- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc
- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước
4. Năng lực có thể hình thành và phát triễn cho học sinh
- Năng lực tự hoc, năng lực tự giải quyết vấn đề, năng lực hợp
3. Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn
- Đầu năm 981, quân Tống theo hai đường thuỷ, bộ tiến đánh nước ta. Lê Hoàn trực tiếp tổ chức và lãnh đạo cuộc kháng chiến. Nhiều trận chiến diễn ra trên sông Bạch Đằng. Trên bộ quân ta chặn đánh địch quyết liệt. Quân Tống đại bại.
- Ý nghĩa: Chiến thắng biểu thị ý chí quyết tâm chống ngoại xâm của quân dân ta. Chứng tỏ bước phát triển mới của đất nước và khả năng bảo vệ độc lập dân tộc của Đại Cồ Việt.
1. Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ
? Tình hình nông nghiệp thời Đinh - Tiền Lê có đặc điểm gì?
Nông nghiệp được coi trọng vì đây là nền tảng kinh tế của đất nước. Nhà nước chú ý đến việc khai khẩn đất hoang, đào vét kênh ngòi, nhân dân được chia ruộng... nhằm tạo điều kiện ổn định sản xuất nông nghiệp.
? Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch điền để làm gì?
Thể hiện sự quan tâm đến sản xuất, khuyến khích nhân dân làm nông nghiệp.
? Sự phát triển của thủ công nghiệp thể hiện ở những mặt nào?
Các xưởng thủ công như đúc tiền, rèn vũ khí, may mặc, xây dựng... được thành lập. Các nghề thủ công: dệt lụa, làm giấy, đồ gốm cũng tiếp tục phát triển.
? Hãy miêu tả lại cung điện Hoa Lư để thấy được sự phát triển của nước ta thời Tiền Lê?
Tráng lệ: Cột dát vàng, bạc, có nhiều điện, đài tế, có tường bao quanh, có chùa, kho vũ khí, kho thóc thuế...
? Sự phát triển của thủ công nghiệp thể hiện ở những mặt nào?
Nhiều khu chợ được hình thành, buôn bán với nước ngoài phát triển...
? Việc thiết lập quan hệ bang giao với nhà Tống có ý nghĩa gì?
Củng cố nền độc lập, tạo điều kiện cho ngoại thương phát triển.
1. Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ
- Quyền sở hữu ruộng đất nói chung thuộc về Làng xã, theo tập tục chia nhau cày cấy, nộp thuế, đi lính và làm lao dịch cho nhà vua.
- Việc đào vét kênh mương, khai khẩn đất hoang... được chú trọng, nên nông nghiệp ổn định và bước đầu phát triển; nghề trồng dâu tằm cũng được khuyến khích..., các năm 987, 989 được mùa.
- Xây dựng một số xưởng thủ công: từ thời Đinh đã có xưởng đúc tiền, chế vũ khí, may mũ áo... xây cung điện, chùa chiền.
- Các nghề thủ công cổ truyền cũng phát triển như dệt lụa, làm gốm.
- Nhiều trung tâm buôn bán và chợ làng quê được hình thành.
- Nhân dân hai nước Việt - Tống thường qua lại trao đổi hàng hoá ở vùng biên giới.
2. Đời sống xã hội và văn hóa
Thống trị
Bị trị
Nô tì
2. Đời sống xã hội và văn hóa (tự học)
- Xã hội chia thành ba tầng lớp: tầng lớp thống trị gồm vua, quan văn võ (cùng một số nhà sư); tầng lớp bị trị mà đa số là nông dân tự do, cày ruộng công làng xã; tầng lớp cuối cùng là nô tì (số lượng không nhiều).
- Nho học chưa tạo được ảnh hưởng, giáo dục chưa phát triển. Đạo Phật được truyền bá rộng rãi, chùa chiền được xây dựng khắp nơi, nhà sư được nhân dân quý trọng. Nhiều loại hình văn hoá dân gian như ca hát, nhảy múa, đua thuyền... tồn tại và phát triển trong thời gian này.
Cảm ơn các em đã chú ý lắng nghe!