Bài 14:
Sử dụng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
NỘI DUNG CHÍNH
Tài nguyên sinh vật
1
Tài nguyên đất
2
3
Tài nguyên khác
1. Sử dụng và bảo vệ Tài nguyên Sinh vật
Tài nguyên rừng
Đa dạng sinh học
Việt Nam được đánh giá là 1 trong 15 nước có ĐDSH cao
trên thế giới
1. Sử dụng và bảo vệ Tài nguyên Sinh vật
Một số hình ảnh làm giảm S rừng
Máy bay Mĩ rải chất độc Đi-ô-xin
Đốt rừng làm nương rẫy
Khai thác rừng trái phép
Cháy rừng
Một số hình ảnh làm giảm đa dạng sinh học
Lũ quét (miền núi)
Một số loài động vật có trong Sách đỏ Việt Nam
Voọc đầu trắng Cát Bà
Vích
Báo gấm
Gà lôi tía
Lũ quét (miền núi)
Một số hình ảnh về biện pháp bảo vệ TN sinh vật
BẢNG THÔNG TIN
Việc suy giảm tài nguyên sinh vật gây ra những hậu quả gì? Giữa Biến đổi khí hậu với suy giảm TN SV có mối quan hệ như thế nào?
Lũ lụt (đồng bằng)
Lũ quét (miền núi)
Một số hình ảnh hậu quả của suy giảm TN sinh vật
Sinh vật nghèo nàn
Sạt lở đất
Mối quan hệ giữa suy giảm TNSV với BĐKH
2. Sử dụng và bảo vệ tài nguyên đất
a. Hiện trạng sử dụng TN đất
Dựa vào biểu đồ và nội dung SGK, hãy nhận xét về hiện trạng sử dụng đất ở nước ta.
28,4%
65,4%
16,2%
CƠ CẤU SỬ DỤNG ĐẤT NĂM 2005
Đất chưa SD
Đất nông nghiệp
2. Sử dụng và bảo vệ tài nguyên đất

a. Hiện trạng sử dụng TN đất
- Diện tích đất sử dụng trong Nông nghiệp chiếm tỉ lệ thấp(28,4%), trung bình trên đầu người là hơn 0,1 ha.
- Diện tích đất chưa sử dụng: 5,35 tr ha (16,2%) trong đó ĐB là 0,35 tr ha nên khả năng mở rộng diện tích đất nông nghiệp ở đồng bằng là không nhiều, còn lại là đất đồi núi đang bị thoái hóa.
- Tuy diện tích đất trống đồi núi trọc giảm mạnh nhưng diện tích đất bị suy thoái vẫn còn lớn. Hiện cả nước có khoảng 9,3 tr ha đất bị đe dọa hoang mạc hóa.
? Hãy nêu những biểu hiện suy thoái tài nguyên đất ở nước ta.
Đất trơ sỏi đá
Đất bị sa mạc hóa
Đất nhiễm phèn
Đất bị ô nhiễm
? Để bảo vệ đất ở đồi núi và cải tạo đất ở Đồng bằng cần có những biện pháp gì?
? Nguyên nhân nào dẫn đến tài nguyên đất bị suy thoái?
*Nguyên nhân:
Do phá rừng, lớp phủ thực vật
bị mất đi.
Do chất thải, rác thải trong sản
xuất và sinh hoạt.
- Do thiên tai
* Đối với vùng đồi núi
Áp dụng tổng thể các biện pháp thuỷ lợi, canh tác như làm ruộng bậc thang, trồng cây theo băng
- Cải tạo đất hoang đồi trọc bằng biện pháp nông - lâm kết hợp.
- Tổ chức định canh định cư cho dân cư miền núi
b. Các biện pháp bảo vệ đất
Mô hình: Nông - lâm kết hợp
* Đối với vùng đồng bằng
- Quản lý chặt chẽ và có kế hoạch mở rộng diện tích đất nông nghiệp.
- Thâm canh, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, canh tác hợp lý
- Bón phân cải tạo đất thích hợp.
- Chống ô nhiễm đất do chất độc, thuốc trừ sâu, nước thải công nghiệp,...
3.Sử dụng và bảo vệ các tài nguyên khác
- Tài nguyên nước
+ Tình trạng thừa nước gây lũ lụt vào mùa mưa, thiếu nước gây hạn hán vào mùa khô
+ Mức độ ô nhiễm môi trường nước ngày càng tăng, thiếu nước sạch,…
Biện pháp bảo vệ
Sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên nước.
Đảm bảo cân bằng nước.
Phòng chống ô nhiễm nước.
Xây dựng các công trình thủy lợi để cấp thoát nước.
Xử lí các cơ sở gây ô nhiễm…
- Tài nguyên khoáng sản
Tình hình sử dụng:
Nước ta có nhiều khoáng sản nhưng chủ yếu ở đồi núi, phân tán nên khó khăn trong quản lí khai thác. Nhiều nơi khai thác trái phép, khai thác quá mức làm kiệt quệ.
- Biện pháp bảo vệ:
+ Quản lí chặt chẽ việc khai thác.
+ Xử lí các trường hợp khai thác không giấy phép, gây ô nhiễm.
- Tài nguyên du lịch
+ Tài nguyên du lịch đa dạng, phong phú nhưng hiện nay do ý thức của con người nên nhiều điểm du lịch đã bị suy thoái.
+ Cần bảo tồn, tôn tạo giá trị tài nguyên du lịch và bảo vệ môi trường du lịch khỏi bị ô nhiễm, phát triển du lịch sinh thái.
- Tài nguyên khác: TN Biển, TN khí hậu
+ TN Biển và TN khí hậu nước ta dồi dào, khả năng khai thác cao
+ Cần khai thác, sử dụng hợp lý và bảo vệ để phát triển bền vững
1. Bảo vệ môi trường.
2. Một số thiên tai chủ
yếu và biện pháp
phòng chống.
a. Bão
b. Ngập lụt
c. Lũ quét
d. Hạn hán
e. Các thiên tai khác
3.Chiến lược quốc gia về bảo vệ tài nguyên và môi trường.
nội dung bài học
1. Bảo vệ môi trường
Gia tăng các thiên tai: bão, lũ lụt, hạn hán…
Thời tiết, khí hậu biến đổi thất thường.
1. Bảo vệ môi trường:
Tình trạng mất cân bằng sinh thái môi trường
Cân bằng
sinh thái
Hạn hán
Lũ quét
Bão số 10 tác động trục tiếp vào các tỉnh Miền trung năm 2013
Gia tăng các thiên tai: bão, lũ lụt, hạn hán…
Thời tiết, khí hậu biến đổi thất thường.
Môi trường nước, không khí, đất đều bị ô nhiễm nghiêm trọng (ở đô thị, ven sông, ven biển…).
Do khai thác quá mức và không hợp lí các tài nguyên thiên nhiên.
Sử dụng hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên đi đôi với bảo vệ môi trường.
1. Bảo vệ môi trường:
Ô nhiễm môi trường nước
Nhiều khu vực  ở Đồng Nai bị ô nhiễm không khí nặng vào giờ cao điểm

Ô nhiễm môi trường không khí
Ô nhiễm môi trường đất
Gia tăng các thiên tai: bão, lũ lụt, hạn hán…
Thời tiết, khí hậu biến đổi thất thường.
Môi trường nước, không khí, đất đều bị ô nhiễm nghiêm trọng (ở đô thị, ven sông, ven biển…).
Do khai thác quá mức và không hợp lí các tài nguyên thiên nhiên.
Do các chất thải trong sản xuất và sinh hoạt không được xử lí.
Sử dụng hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên đi đôi với bảo vệ môi trường.
1. Bảo vệ môi trường:
Xử lí chất thải; Tuyên truyền giáo dục ý thức bảo vệ MT đến mọi người; Triển khai luật bảo vệ MT...
2. Một số thiên tai chủ yếu và biện pháp phòng chống
Bão
Ngập lụt
Sương muối
Lũ quét
Hạn hán
2. Một số thiên tai chủ yếu và biện pháp phòng chống.
a. Bão
Hướng di chuyển của bão.
* Hoạt động của bão ở Việt Nam:
- Mùa bão:...............................................,.............

- Bão tập trung nhiều nhất vào các tháng:...........

- Trung bình mỗi năm nước ta có ......
cơn bão.
- Vùng chịu ảnh hưởng nhiều nhất của bão là: ………
............................................................................
- Hậu quả của bão:………………………………
a. Bão
từ tháng 6 đến tháng 11,
chậm dần từ Bắc vào Nam
9, 10, 8
(chiếm hơn 70% số cơn bão trong toàn mùa)
từ 3-4 cơn bão
ven biển miền Trung
Hậu quả của bão số 10 ở khu vực Miền trung.
* Hậu quả của bão:
- Trên biển, bão gây sóng to có thể lật úp tàu thuyền.
Gió mạnh, mưa lớn gây ngập úng đồng ruộng, tàn phá những công trình vững chắc như nhà cửa, công sở, cầu cống, cột điện cao thế gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Ô nhiễm môi trường gây dịch bệnh.
Dự báo bão và kêu gọi tàu thuyền tìm nơi trú ẩn an toàn
Sơ tán dân khi có bão mạnh và củng cố đê kè ven biển.
* Biện pháp phòng chống bão
- Dự báo chính xác quá trình hình thành và hướng di chuyển của bão.
- Khi đi trên biển, các tàu thuyền phải gấp rút tìm nơi trú ẩn hoặc trở về đất liền.
- Củng cố công trình đê biển.
- Sơ tán dân.
- Chống bão kết hợp với chống lụt, úng ở đồng bằng và chống lũ, xói mòn ở miền núi.
e. Tìm hiểu vế các thiên tai khác
Ngập lụt trong nội thành Hà Nội
Triều cường tại TP. Hồ Chí Minh
Lũ quét
Hạn hán
d. Các thiên tai khác.
- Động đất: Mạnh nhất ở khu vực Tây Bắc và ở vùng Biển Nam Trung Bộ.
- Việc dự báo khó khăn, đây là thiên tai bất thường khó phòng tránh.
- Lốc, mưa đá, sương muối là thiên tai mang tính cục bộ của các địa phương gây thiệt hại lớn đến đời sống và sản xuất.
- Chiến lược đảm bảo sự bảo vệ đi đôi với phát triển bền vững.
- Các nhiệm vụ của chiến lược:
3. Chiến lược quốc gia về bảo vệ
tài nguyên và môi trường
Đảm bảo sự giàu có của đất nước về vốn gen, các loài nuôi trồng cũng như các loài hoang dại, có liên quan đến lợi ích lâu dài của NDVN và của cả nhân loại
Đảm bảo sự dụng hợp lí các nguồn tài nguyên thiên nhiên, điều khiển việc sử dụng trong giới hạn có thể phục hồi được.
Đảm bảo chất lượng môi trường phù hợp với yêu cầu về đời sống con người.
Ngăn ngừa ô nhiễm môi trường, kiểm soát và cải tạo môi trường.
Chiến lược quốc gia về bảo vệ tài nguyên và môi trường
Phát triển bền vững
Phấn đấu đạt tới trạng thái ổn định dân số ở mức cân bằng với khả năng phấn đấu sử dụng hợp lí các tài nguyên thiên nhiên.
Duy trì các hệ sinh thái, các quá trình sinh thái chủ yếu, có ý nghĩa quyết định đến đời sống con người.
BÀI TẬP VỀ NHÀ
- Các bạn xem lại bài cũ và chuẩn bị cho bài test vào thứ 7 nhé :> chúc các em may mắn