CHÀO MỪNG
CÁC EM HỌC SINH
Bánh ít lá gai
Bánh đậu xanh
Bánh phu thê
Cốm
Thạch Lam
MỘT THỨ QUÀ
CỦA LÚA NON : CỐM
Văn bản: Tiết 45, 46
I. GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả
Trình bày đôi nét về tác giả, tác phẩm
- Thạch Lam (1910-1942) tên khai sinh là Nguyễn Tường Vinh sau đổi thành Nguyễn Tường Lân quê Hà Nội.
-Ông là nhà văn nổi tiếng ,là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn trước cách mạng tháng 8-1945.
-Ông có sở trường về truyện ngắn, tùy bút.
Lối văn của Thạch Lam nhẹ nhàng, tình cảm, sâu lắng.Thạch lam rất nhạy cảm, tinh tế trong việc khai thác
thế giới cảm xúc của con người.
Các tác phẩm chính:Gió lạnh đầu mùa,Hai đứa trẻ,
Hà Nội băm sáu phố phường”…
MỘT SỐ TÁC PHẨM TIÊU BIỂU
Nắng trong vườn
Hà Nội băm sáu phố phường
Gió lạnh đầu mùa
Cô hàng xén
2. Tác phẩm
Trình bày hoàn cảnh ra đời của tác phẩm
a. xuất xứ: Trích từ tập “Hà Nội băm sáu phố phường”.
Tập tuỳ bút Hà Nội băm sáu phố phường
Đây là một sáng tác có giá trị rất lớn về văn hoá, phong tục và chứa đựng cả tấm lòng yêu mến quê hương đất nước, những quan niệm cần trân trọng. "Một thứ quà của lúa non: Cốm" là một sáng tác trong tập tuỳ bút ấy
b. Đọc chú thích
Bài văn thuộc thể loại gì?
*Tùy bút là một thể văn xuôi gần với bút kí, kí sự ở yếu tố ghi chép, miêu tả những hình ảnh , sự việc mà nhà văn quan sát, chứng kiến.
-Tuỳ bút thiên về biểu cảm, chú trọng tình cảm, cảm xúc, suy nghĩ của tác giả.
- Ngôn ngữ tùy bút thường giàu hình ảnh và chất trữ tình.
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 .ĐỌC, TÌM HIỂU TỪ KHÓ
2 .TÌM HIỂU VĂN BẢN
a. Bố cục
Văn bản có thể chia làm mấy phần, nội dung của từng phần
+ Phần 1: Từ đầu – thuyền rồng:
+ Phần 2: Tiếp – kín đáo và nhũn nhặn:
+ Phần 3: Còn lại:
nguồn gốc của cốm
giá trị của cốm
sự thưởng thức cốm
b. Phương thức biểu đạt:
Biểu cảm
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 .ĐỌC, TÌM HIỂU TỪ KHÓ
2 .TÌM HIỂU VĂN BẢN
c. Chủ đề văn bản
Chủ đề của văn bản
d. Phân tích
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
d1. Nguồn gốc của cốm.
Hãy tìm và phân tích cái hay của những từ tả màu sắc hương vị trong đoạn văn thứ nhất?
Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không? Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ. Dưới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa càng ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của Trời”
Mùi thơm của bông lúa non
Hương thơm của vầng lá sen trên hồ trong làn gió mùa hạ
- Cảm xúc về cốm được bắt nguồn từ: hương thơm của lá sen, mùi thơm mát của bông lúa non...
- Cốm được làm từ lúa nếp non đồng quê =>Cốm được hình thành từ những gì trong sạch, tinh khiết nhất của đất trời.
-> Sử dụng từ ngữ tinh tế và chọn lọc, nhiều kiểu câu phù hợp.
Điều gì làm nên sức hấp dẫn của cốm làng Vòng?(hương vị,nét duyên của gánh cốm?)
- Sức hấp dẫn của cốm làng Vòng:
+ Hương vị: Hạt cốm dẻo, thơm, ngon
+ Nét duyên của gánh cốm được tạo nên bởi hình ảnh con người.
=> Yêu quí, trân trọng cội nguồn trong sạch, đẹp đẽ, giàu sắc thái văn hóa dân tộc của cốm.
d2. Giá trị của cốm.
Tác giả ca ngợi cốm như một thứ quà như thế nào?
"Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam”.
‘‘Hồng cốm tốt đôi... Và không bao giờ có hai màu lại hoà hợp hơn được nữa: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già. Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc, hai vị nâng đỡ nhau để hạnh phúc được lâu bền’’.
d2. Giá trị của cốm.
- Làm quà Tết, là sính lễ trong phong tục cưới hỏi.
+ “Hồng cốm tốt đôi”: Hòa hợp, tương xứng về hương vị màu sắc .
+ Phê phán, chê cười, đáng tiếc cho tục lệ bị phai nhạt.
=>Từ giá trị ẩm thực cốm được nâng lên thành giá trị tinh thần, giá trị văn hóa.
- Cốm là thứ quà riêng, giản dị, độc đáo và tinh khiết của đất và người Việt Nam.
3. Sự thưởng thức cốm.
Nhà văn đã đề nghị chúng ta thưởng thức cốm như thế nào?
d3. Sự thưởng thức cốm.
- Ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ.
- Thưởng thức cốm bằng mọi giác quan.
=> Cốm là một giá trị tinh thần thiêng liêng đáng được chúng ta trân trọng giữ gìn.
-> Đó là văn hóa ẩm thực của người Việt Nam.
Tại sao tác giả lại có câu “ Hỡi các bà mua hàng” Tác dụng của câu này dùng để làm gì?
- Đang giao tiếp, như đang khuyên răn, tìm sự đồng cảm những gì đã mất đi
Em có nhận xét gì về các từ hãy chớ nên phải được sử dụng trong đoạn văn
- Cốm được gói trong lá sen
Thưởng thức cốm là cả một nghệ thuật ẩm thực mang
đậm nét văn hóa của người Hà Nội
CÁCH THƯỞNG THỨC
CÁC SẢN PHẨM LÀM TỪ CỐM:
NỘI DUNG
Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm:Cốm được hình thành từ những gì tinh túy của đất trời và sự khéo léo cuả con người.
Lời văn:
-Trang trọng,tinh tế giàu cảm xúc giàu chất thơ.
-Từ ngữ chọn lọc ,tinh tế.
Hình ảnh:
-Đẹp ,gợi hình ,gợi cảm,gợi liên tưởng sâu sắc.
Giọng điệu:
-Câu văn có nhịp điệu gần như một đoạn thơ văn xuôi.
3. Tổng kết : Ý nghĩa
Những cảm giác lắng đọng, tinh tế, sâu sắc của Thạch Lam về văn hoá và lối sống của người Hà Nội.
III. LUYỆN TẬP

1.Theo em,trong cuộc sống hiện đại ngày nay với biết bao thứ quà bánh ngon lạ,đẹp mắt ,sang trọng thì Cốm –một thứ quà của lúa non có ý nghĩa như thế nào?

VẬN DỤNG
2.Viết một đoạn văn ngắn nói lên cảm nhận sâu sắc của em sau khi học xong văn bản “Một thứ quà của lúa non :Cốm”.