Tiết 53,54
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
- Nguyễn Khắc Viện (1913 – 1997)
- Năm 1997 nhà nước trao tặng ông Huân chương Độc lập hạng nhất.

- Là một bác sĩ y khoa tại Pháp, một nhà nghiên cứu văn hóa và tâm lý - y học, lãnh đạo phong trào Việt kiều yêu nước tại Pháp.
1. Tác giả
2. Tác phẩm
c.Xuất xứ
Trích trong “Từ thuốc lá đến ma túy – Bệnh nghiện.”
b. PTBĐ
Nghị luận kết hợp thuyết minh
a. Kiểu văn bản
Văn bản nhật dụng
Niêm mạc:
Lớp tế bào ngoài cùng có thể tiết chất nhầy trong một số hốc cơ thể như mũi, miệng, cổ họng…
Nang phổi:
(Còn gọi là phế nang): chỉ những túi nhỏ li ti của phổi, bao lấy những nhánh cuối của phế quản

d. Chú thích: sgk
Vi khuẩn
: sinh vật có kích thước rất nhỏ, thường chỉ có một tế bào, gây bệnh hoặc không gây bệnh, sinh sản chủ yếu bằng lối phân đôi.
Hắc ín
Hắc ín, còn gọi là dầu hắc, là một chất lỏng nhớt màu đen thu được từ chưng cất có tính phá hủy cấu trúc của các chất hữu cơ. Phần lớn hắc ín thu được từ than  như là sản phẩm phụ của việc sản xuất than cốc, nhưng nó cũng có thể được sản xuất từ dầu mỏ, than bùn hay gỗ.
C10H14N2
Ni-cô-tin:
Chất độc trong thuốc lá, thuốc lào có tác dụng gây nghiện.
02
Thông báo nạn dịch thuốc lá
Tác hại của việc hút thuốc
Kiến nghị chống hút thuốc
Phần 1
Phần 2
Phần 3
Từ đầu đến “…nặng hơn cả AIDS”
Tiếp theo đến “… phạm pháp”
Còn lại
e. Bố cục: 3 phần
 Có thể diễn ý tựa văn bản lại là:
Thuốc lá, mày là đồ ôn dịch !
g. Nhan đề: “Ôn dịch, thuốc lá”
h. Chủ đề văn bản:
Tác hại của thuốc lá, lời kêu gọi chống hút thuốc lá.
Thông báo nạn dịch thuốc lá
Tác hại của việc hút thuốc
Kiến nghị chống hút thuốc
- CÁC DỊCH BỆNH:
AIDS
ÔN DỊCH THUỐC LÁ
ĐÃ DIỆT TRỪ
Chưa tìm ra giải pháp
Đáng sợ hơn AIDS
 THUỐC LÁ LÀ MỘT LOẠI ÔN DỊCH
1. Thông báo nạn dịch thuốc lá:
- “Ôn dịch, thuốc lá” đang đe doạ sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.
->Nêu vấn đề gián tiếp, sử dụng biện pháp so sánh, lời văn ngắn gọn, thông tin chính xác.
→ Nhấn mạnh hiểm họa to lớn của ôn dịch, thuốc lá.
II. Đọc - hiểu văn bản
BÁO DÂN TRÍ
Nói về tác hại của thuốc lá, tác giả dẫn lời của ai? Qua đó em hiểu như thế nào về cách thức gây hại của thuốc lá ?
2. Tác hại của việc hút thuốc lá
- Trần Hưng Đạo: “Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu.”
+ Giặc gặm nhấm: Cách gây hại của thuốc lá
+ Dâu: Con người, sức khoẻ con người
+ Tằm: Khói thuốc lá
 Khói thuốc lá không làm người ta lăn ra chết ngay mà nó thấm vào cơ thể khiến người ta chết dần dần.
=> Tác hại ghê gớm của thuốc lá.
- Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc. Trong đó, có một số chất khi thấm vào cơ thể:
Làm tê liệt lông mao  bụi , vi khuẩn tích tụ  ho hen  viêm phế quản.
Thấm vào tế bào  ung thư : họng, phổi, …
- Th?m v�o m�u ? h?ng c?u khơng ti?p c?n ơ-xy ? s?c kho? gi?m s�t.
- L�m c�c d?ng m?ch co th?t l?i ? huy?t �p cao, t?c d?ng m?ch, nh?i m�u co tim.
+ H?c - ín
+ Ô-xít các-bon
+Ni-cô-tin
-> Dựa vào kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học và thực tiễn điều trị tại các bệnh viện của các bác sĩ  đáng tin cậy.
 Lập luận cụ thể, tỉ mỉ  thuyết phục.
-Tác hại của thuốc lá
Đối với sức khỏe
Đối với kinh tế
Đối với đạo đức
Người hút
Người xung quanh
- Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe người hút

Tìm chi tiết: Thuốc lá có tác hại như thế nào đối với cá nhân người hút?
+ Nhẹ: ho hen, viêm phế quản...
+ Nặng: ung thư vòm họng, phổi, tắc động mạch, nhồi máu cơ tim…
->Thuốc lá chứa nhiều chất độc thấm vào cơ thể người hút, hủy hoại nghiêm trọng đến sức khỏe con người.
- Tác hại của thuốc lá với sức khỏe người xung quanh
+ Mắc bệnh như người hút.
+ Mẹ mang thai đẻ non, thai nhi yếu.
→ Ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng.

- Tác hại của thuốc lá với kinh tế.
+ Mất ngày công lao động, tốn kém.
-> Gánh nặng kinh tế cho gia đình và xh.
- Tác hại của thuốc lá với đạo đức
Trẻ em bắt chước, nêu gương xấu, tiêm chích ma túy, phạm pháp - > Tù tội.
Phổi của người không hút thuốc lá
Phổi của người hút thuốc lá
Chất ni-cô-tin của thuốc lá làm các động mạch co thắt
gây huyết áp cao, tắc động mạch làm chảy máu não
Sự kiện và con số
Khoảng 13 triệu người lớn ở vương quốc Anh hút thuốc lá. Nam giới chiếm 29%, nữ 28%
- Hiện nay gần 1/3 dân số Anh hút thuốc. Năm 1995 ở Anh cứ 5 người chết thì có 1 người chết vì thuốc lá
Thai nhi bị nhiễm độc
Khói thuốc ảnh hưởng đến trẻ em
Không có một cái kết tốt đẹp cho những em bé chào đời khi trong thai kỳ mẹ luôn hút thuốc lá và hít phải khói thuốc lá.
 Chi phí này cao gấp khoảng 4 lần phí tổn học hành, gấp 2,5 lần chi cho quần áo, gấp 2 lần chi cho khám bệnh
- Theo thống kê của Bộ y tế, năm 2013 có 17% HS hút thuốc trước 10 tuổi.
- Đối với không ít bạn học sinh, hút thuốc không chỉ là hành vi bắt chước mà còn để thể hiện đẳng cấp, sành điệu.
- Nhưng các bạn cần nhớ rằng, thuốc lá không chỉ gây hại về sức khỏe mà còn là con đường gần nhất đưa các bạn đến với những tệ nạn xã hội như ma túy, trộm cướp. Các bạn có thể phạm pháp, có thể vào tù, và quan trọng hơn là mất đi tương lai tươi sáng và làm tan nát gia đình.
TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐỐI VỚI GIỚI TRẺ
Tiêm chích ma tuý
Phạm pháp  tù tội
Nêu gương xấu
Trẻ em bắt chước
2.TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ
3. LỜI KIẾN NGHỊ CHỐNG THUỐC LÁ
- Ảnh hưởng tới sức khỏe.
Ảnh hưởng tới kinh tế.
Ảnh hướng tới đạo đức
Ảnh hưởng tới sức khỏe
Giảm sút kinh tế.
- Nêu gương xấu, dẫn đến các tệ nạn xã hội
Theo em, tại sao hút thuốc có hại như vậy nhưng vẫn có rất nhiều người hút?
NGUYÊN NHÂN HÚT THUỐC
Do tò mò muốn bắt chước
Để giải trí
Vì lịch sự xã giao
Do vui, nể bạn
Do không có ý thức, thấy người ta hút mình cũng hút
…..
3. Lời kiến nghị
- Phạt thật nặng những người hút thuốc lá nơi công cộng.
- Khắp nơi những tài liệu, khẩu hiệu chống thuốc lá ...
Nhiều nước cấm quảng cáo thuốc lá trên báo chí, vô tuyến truyền hình.
Khẩu hiệu: «Một châu Âu không còn thuốc lá”.
Đã đến lúc mọi người phải đứng lên chống lại, ngăn ngừa nạn ôn dịch này.
Em hãy nêu các biện pháp để phòng chống thuốc lá?
Giàu hơn
Nhỏ
Hạn chế rõ ràng
Nghèo hơn
Lớn
Chưa triệt để
+ Chưa được đẩy lùi
+ Tệ nghiện thuốc
Đã được đẩy lùi
SO SÁNH
- “NGHĨ ĐẾN MÀ KINH! ĐÃ ĐẾN LÚC MỌI NGƯỜI PHẢI ĐỨNG LÊN CHỐNG LẠI, NGĂN NGỪA NẠN ÔN DỊCH NÀY”
01
02
03
Mở đầu văn bản là tiếng báo động trực tiếp vang lên và khép lại bằng lời kêu gọi tha thiết của tác giả.
Câu cảm thán như một sự truyền cảm, giục giã người đọc hãy khẩn trương, bức thiết hơn nữa
Hãy cùng đứng lên ngăn chặn, chống lại nạn ôn dịch thuốc lá. Đó là hành động thiết thực, là sự tồn tại duy nhất của nhân loại.
? Câu cảm thán và lời kêu gọi sau có tác dụng gì: “Nghĩ đến mà kinh! Đã đến lúc mọi người phải đứng lên chống lại, ngăn ngừa nạn ôn dịch này.”
Phạt nặng đối với những người vi phạm.
Chỉ thị 12/2007/CT-TTG  ngày  10/5/2007 về việc tăng cường các hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá
Biển báo giao thông hình điếu thuốc nổi bật trên đường phố Brazil. Tấm biển có nội dung “Pare”, đồng nghĩa với lời kêu gọi hãy ngừng hút thuốc.
5 triệu người chết mỗi năm
Vũ khí hủy diệt hàng loạt
Đăng các hình ảnh và thông tin cảnh báo trên vỏ bao thuốc lá
Học sinh, sinh viên tham gia chiến dịch phòng chống thuốc lá
Học sinh tham gia vẽ tranh cổ động phòng chống thuốc lá
LIÊN
HỆ
Sau khi thấy được tác hại của việc hút thuốc lá , là một học sinh, em thấy mình có trách nhiệm gì đối với môi trường và những người sống xung quanh em?
Bản thân không đua đòi hút thuốc lá.
Tuyên truyền về tác hại của thuốc lá.
Khuyên người thân, bạn bè không hút.
1. Nghệ thuật
1
2
3
Thuyết minh cụ thể, khoa học
Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh động
So sánh giàu sức thuyết phục
III. Tổng kết:
2. Ý nghĩa
Với những phân tích khoa học, tác giả đã chỉ ra tác hại của việc hút thuốc lá đối với đời sống con người; từ đó phê phán và kêu gọi mọi người ngăn ngừa tệ nạn hút thuốc lá.
THÔNG ĐIỆP: KHÔNG KHÓI THUỐC LÁ
Nghệ thuật: Lời văn thuyết minh khoa học, số liệu cụ thể xác thực, dẫn chứng giàu sức thuyết phục.
Vẽ một bức tranh cổ động phòng chống hút thuốc lá
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Sưu tầm tranh ảnh, tài liệu về tác hại của tệ nghiện thuốc lá và ảnh hưởng bởi khói thuốc lá,…
Soạn bài “Câu ghép”
- Đặc điểm của câu ghép
- Cách nối các vế câu
- Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu