TIẾT 56:


DẤU NGOẶC KÉP.
a. Thánh Găng-đi có một phương châm : “Chinh phục được mọi người ai cũng cho là khó, nhưng tạo được tình thương, lòng nhân đạo, sự thông cảm giữa con người với con người lại càng khó hơn”.
(Theo Lâm Ngữ Đường, Tinh Hoa xử thế)
Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra “dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn !
(Thúy Lan, Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử)
c. Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ “văn minh”, “khai hóa” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người.
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
d. Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”, “Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”, … ra đời. (Ngữ văn 7, Tập hai)
I. Công dụng.
a. Thánh Găng-đi có một phương châm : “Chinh phục được mọi người ai cũng cho là khó, nhưng tạo được tình thương, lòng nhân đạo, sự thông cảm giữa con người với con người lại càng khó hơn”.

 Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp (dẫn câu nói của Thánh Găng-đi)


b. Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra “dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn !

c. Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ “văn minh”, “khai hóa” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người.

d. Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”, “Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”, … ra đời.

-> Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt
-> Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai;
-> Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san, … được dẫn.
Dấu ngoặc kép dùng để:
Ghi nhớ:
Dấu ngoặc kép dùng để:
Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp;
Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai;
Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san, … được dẫn.
Thảo luận nhóm bài 3 (sgk/143-144) trong 3’
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, ….”.
 Dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép để đánh dấu lời dẫn trực tiếp (dẫn nguyên văn lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh )
b) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói Người chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, ...
 Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vì câu nói không được dẫn nguyên văn (lời dẫn gián tiếp).
Lưu ý
- Lời dẫn trực tiếp được đặt trong ngoặc kép cần chính xác cả về từ ngữ, dấu câu.
- Khi chuyển từ dẫn trực tiếp sang dẫn gián tiếp, không dùng dấu ngoặc kép và cần thay đổi một số từ ngữ cho phù hợp.
Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép trong những ví dụ sau:
Nó mà “giỏi” ư?
Bài thơ “Sóng” của XQ được nhiều người yêu thích.
Giải thích câu tục ngữ: “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”.
Nó mà “giỏi” ư?
Bài thơ “Sóng” của XQ được nhiều người yêu thích.
Giải thích câu tục ngữ: “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”.
 Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp
 Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo hàm ý mỉa mai
 Đánh dấu tên tác phẩm được dẫn
II.
Luyện tập
- Vận dụng
e. Nguyễn Du đã thuật lại cảnh Hồ Tôn Hiến nghe đàn:
Nghe càng đắm, ngắm càng say,
Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình.
Cái thứ “mặt sắt” mà “ngây vì tình” ấy quả không lấy gì làm đẹp!
(Hoài Thanh, trong tập nghị luận và phê bình văn học, tập I)



 Đánh dấu từ ngữ được dẫn trực tiếp
Lưu ý: Hai câu thơ này cũng được dẫn trực tiếp nhưng khi dẫn thơ người ta ít đặt phần dẫn vào trong dấu ngoặc kép.
II. Luyện tập
2. Hãy đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích hợp (có điều chỉnh chữ viết hoa trong trường hợp cần thiết) trong những đoạn trích sau và giải thích lí do.
II. Luyện tập
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 2:
Đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích hợp? Giải thích tác dụng?
a. Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo
Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ phải đề biển là cá tươi?
Nhà hàng nghe nói bỏ ngay chữ tươi đi
(Treo biển)
:
“ ”
“ ”
Dấu hai chấm đánh dấu báo trước lời thoại của nhân vật.
Dấu ngoặc kép đánh dấu từ ngữ được dẫn lại
Dấu hai chấm đánh dấu báo trước lời thoại của nhân vật.
Dấu ngoặc kép đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp
b.Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu
(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)
:“C
”
DẤU NGOẶC KÉP
3. Vì sao hai câu sau đây có ý nghĩa giống nhau mà dùng những dấu câu khác nhau?
a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
b. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói Người chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.
 Dùng dấu ngoặc kép và dấu hai chấm vì câu nói được dẫn nguyên văn (lời dẫn trực tiếp).
 Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vì câu nói không được dẫn nguyên văn (lời dẫn gián tiếp).
II. Luyện tập
Lưu ý:
- Lời dẫn trực tiếp được đặt trong ngoặc kép cần chính xác cả về từ ngữ, dấu câu.
- Khi chuyển từ dẫn trực tiếp sang dẫn gián tiếp, không dùng dấu ngoặc kép và cần thay đổi một số từ ngữ cho phù hợp.
4. Viết đoạn văn thuyết minh ngắn có sử dụng dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm và dấu ngoặc kép . Giải thích công dụng của các loại dấu câu đó.
II. Luyện tập
THẢO LUẬN NHÓM
(Trình bày)
Viết 1 đoạn văn chủ đề tự chọn có sử dụng dấu ngoặc đơn, ngoặc kép và hai chấm
Soạn bài “Luyện tập văn bản nhật dụng”
Học thuộc ghi nhớ
HS tự học bài: Ôn luyện về dấu câu
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC