BÀI 1:
TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC
CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
I. LỊCH SỬ ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
II. TRUYỀN THỐNG VẺ VANG CỦA DÂN TỘC TA TRONG SỰ NGHIỆP ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC
I. LỊCH SỬ ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM

1. Những cuộc chiến tranh giữ nước đầu tiên.
2. Cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc từ thế kỷ(I - X).
3. Các cuộc chiến tranh giữ nước từ (X – XIX).
4.Đấu tranh GPDT, lật đổ chế độ thực dân nửa PK cuối thế kỷ XIX- 1945
5. Cuộc Kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954).
6. Cuộc Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 -1975).
1. Những cuộc chiến tranh giữ nước đầu tiên
a. Cu?c khỏng chi?n ch?ng quõn T?n (TK III TCN, giai do?n 214� - 208 TCN)
- Xõm lu?c nu?c ta th?i b?y gi? l� quõn T?n v?i 50 v?n quõn, do tu?ng D? Thu ch? huy
- Nhõn dõn �u Vi?t v� L?c Vi?t trờn d?t Van Lang, do vua Hựng v� Th?c Phỏn lónh d?o.
- Sau kho?ng 5 d?n 6 nam ( 214 - 208 tru?c CN) kiờn trỡ v� anh dung chi?n d?u, quõn T?n thua v� tu?ng D? Thu b? gi?t.
b. Đánh quân Triệu Đà thế kỷ II (TCN), khoảng năm 184 – 179 (Trước CN)
- Nhân dân Âu Lạc, do An Dương vương lãnh đạo: Xây dựng thành Cổ Loa, chế nỏ Liên châu đánh giặc.
- An Dương Vương chủ quan, mất cảnh giác, mắc mưu giặc (Trọng Thủy – Mỵ Châu), nên đã bị quân Triệu Đà đánh bại
- Từ đây nước ta rơi vào thảm họa hơn 1000 năm bị phong kiến Trung Hoa đô hộ (thời kì Bắc thuộc).
2. Cu?c d?u tranh gi�nh d?c l?p (Th? k? I -X):
Từ thế kỷ thứ II(TNC) đến thế kỷ X.
Nước ta liên tục bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ: Nhà Triệu, nhà Hán, nhà Lương… đến nhà Tùy, nhà Đường. Đây là thời kì thử thách, nguy hiểm đến sự mất, còn của dân tộc ta. Cũng chính trong thời kì này nhân dân ta thể hiện đầy đủ tinh thần bất khuất, kiên cường, bền bỉ chống giặc ngọai xâm, giành lại bằng được độc lập dân tộc.
b. Các cuộc đấu tranh tiêu biểu:

- Cuộc khởi nghĩa của Triệu Thị Trinh, năm 248 chống nhà Ngô.
- Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng: mùa xuân năm 40, lật đổ nền thống trị của nhà Đông Hán. Chính quyền độc lập Trưng Vương được thành lập, nền Độc lập dân tộc được khôi phục và giữ vững trong 3 năm.
- Phong trào yêu nước của người Việt do Lý Bôn (Lý Bí) lãnh đạo, mùa xuân 542, lật đổ chính quyền đô hộ nhà Lương. Đầu năm 544, Lý Bí lên ngôi hoàng đế ( Lý Nam Đế), đặt quốc hiệu là Vạn Xuân.
- Những cuộc khởi nghĩa chống nhà Tùy:
+ Khởi nghĩa của Lý Tự Tiên và Đinh Kiến (năm 687).
+ Khởi nghĩa của Mai Thúc Loan (Mai Hắc Đế, năm 772).
+ Khởi nghĩa của Phùng Hưng (Bố Cái Đại Vương, năm 776-791).
- Khởi nghĩa của Khúc Thừa Dụ chống nhà Đường ( năm 905).
- Hai cuộc chiến tranh chống quân Nam Hán của Dương Đình Nghệ (năm 931) và Ngô Quyền (năm 938).
- Với chiến thắng Bạch Đằng lần thứ nhất (938), dân tộc ta giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc.
3.Cỏc cu?c chi?n tranh gi? nu?c th? k?
(X-XIX)
a. Khái quát:
Đất nước độc lập, trải qua nhiều triều đại Phong kiến. Thời Lý, Trần và Lê Sơ, nước ta là quốc gia cường thịnh ở Châu Á - thời kỳ văn minh Đại Việt. Tuy vậy, nhân dân ta đã phải tiến hành nhiều cuộc chiến tranh giữ nước.
b. Dân tộc ta phải đứng lên đấu tranh chống xâm lược, tiêu biểu là :

- Các cuộc kháng chiến chống quân Tống

+ Lần thứ nhất (981) do Lê Hòan lãnh đạo.

+ Lần thứ hai (1075 – 1077) dưới triều Lý (dưới quyền tổng chỉ huy Lý Thường Kiệt).
- Các cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên (1258 – 1288) dưới thời nhà Trần.

+ Lần thứ nhất 1258 ;

+ Lần thứ hai 1285 ;

+ Lần thứ ba 1287 – 1288.
- Kháng chiến chống quân Minh ( đầu Thế kỷ XV) do Hồ Quý Ly lãnh đạo (1406 – 1407), không thành công.
- Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi, Nguyễn Trãi lãnh đạo (1418 -1427) chống nhà Minh
- Khởi nghĩa Tây sơn, cuộc kháng chiến chống quân Xiêm – Mãn Thanh ( cuối thế kỉ XVIII)
+ Chống quân Xiêm (1784 – 1785).
+ Chống quân Mãn Thanh (1788-1789).
4. Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, lật đổ chế độ thực dân nửa phong kiến (thế kỷ XIX - 1945)

- 9/1858 Th?c dõn Phỏp xõm lu?c v� dụ h? nu?c ta.

Phong tr�o khỏng chi?n d? d?i v� b?n b? c?a qu?n chỳng nhõn dõn di?n ra kh?p noi.

T? khi cú D?ng c?ng s?n Vi?t Nam lónh d?o, cu?c d?u tranh gi�nh d?c l?p dõn t?c c?a nhõn dõn ta dó chuy?n sang giai do?n m?i

Th?ng l?i c?a Cỏch m?ng thỏng Tỏm nam 1945.

5. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954)
- Ng�y 23/9/1945 th?c dõn Phỏp xõm lu?c nu?c ta l?n th? hai.
- Ng�y 19/12/1946 Ch? t?ch H? Chớ Minh kờu g?i to�n qu?c khỏng chi?n " chỳng ta th� hi sinh t?t c? ch? nh?t d?nh khụng ch?u m?t nu?c, nh?t d?nh khụng ch?u l�m nụ l?".

- Quân dân ta liên tục tiến hành các chiến dịch tiến công quân xâm lược Pháp.
+ Chiến thắng Việt Bắc Thu Đông năm 1947.
+ Chiến thắng Biên Giới năm 1950 ;
+ Chiến thắng Đông Xuân năm 1953-1954, đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ, buộc Pháp phải ký hiệp định Giơ-ne-vơ và rút quân về nước, miền Bắc ta hoàn toàn giải phóng

- Đế quốc Mỹ phá hoại hiệp định Giơ-ne-vơ, hất cẳng Pháp để thay thế thực dân Pháp xâm lược nước ta.
- Mỹ dựng lên chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm biến miền Nam nước ta thành thuộc địa kiểu mới, lập căn cứ quân sự trên khắp miền Nam, hòng chia cắt lâu dài đất nước ta.
6. Cu?c khỏng chi?n ch?ng M?, c?u nu?c (1954-1975)
* Khỏi quỏt:
M? thay chõn Phỏp xõm lu?c Vi?t Nam. Ta kiờn trỡ th?c hi?n Hi?p d?nh Gionevo nhung d? qu?c M? d?a v�o ti?m l?c quõn s? hựng m?nh, kiờn quy?t th?c hi?n ý d? xõm lu?c mi?n Nam.
- Cỏch m?ng mi?n Nam phỏt tri?n lờn th�nh Chi?n tranh CM.
- Ta dó l?n lu?t dỏnh b?i cỏc chi?n lu?c chi?n tranh c?a M?.
- Cu?c khỏng chi?n dỏnh cho M? cỳt, dỏnh cho Ng?y nh�o k?t thỳc b?ng cu?c T?ng t?n cụng v� n?i d?y mựa xuõn 1975.

- Diễn biến cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ:
+ PT Đồng khởi, thành lập Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam năm 1960.
+ Đánh bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” năm 1961 – 1965.
+ Đánh bại chiến lược “Chiến tranh cục bộ” năm 1965 –1968.
+ Đánh bại chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” năm 1968 – 1973, cùng với chiến thắng của quân và dân Lào, Campuchia. Đánh bại cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B52 tại Hà Nội, buộc Mỹ phải ký hiệp định Pa-ri, rút quân đội về nước.
+ Đại thắng mùa xuân năm 1975 đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.
II. TRUYỀN THỐNG VẺ VANG CỦA DÂN TỘC TA TRONG SỰ NGHIỆP ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC
Truyền thống dựng nước đi đôi với giữ nước.
Truyền thống lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều.
Truyền thống cả nước chung sức đánh giặc, toàn dân đánh giặc, đánh giặc toàn diện.
Truyền thống thắng giặc bằng trí thông minh, sáng tạo, bằng NTQS độc đáo.
Truyền thống đoàn kết quốc tế.
Truyền thống một lòng theo Đảng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào thắng lợi của CMVN.
1. Truyền thống dựng nước đi đôi với giữ nước
* Vi?t Nam ? v? trớ chi?n lu?c tr?ng y?u trong vựng Dụng Nam � v� cú nhi?u t�i nguyờn.
* Bi?u hi?n:
T? tiờn ta cú nh?ng chớnh sỏch : "Ng? binh u nụng", tinh vi nụng, d?ng vi binh .
+ Th?i kỡ n�o chỳng ta cung c?nh giỏc, chu?n b? m?i m?t d? phũng gi?c ngay t? th?i bỡnh.
+ Khi chiến tranh xảy ra, thực hiện vừa chiến đấu vừa sản xuất.
+ Giặc đến cả nước đánh giặc, thắng giặc rồi cả nước chăm lo xây dựng đất  nước và chuẩn bị đối phó với mưu đồ của giặc. 
Mọi người dân đều xác định: nhiệm vụ đánh giặc giữ nước hầu như thường xuyên, cấp thiết và gắn liền với nhiệm vụ xây dựng đất nước. Đất nước giàu mạnh là điều kiện có ý nghĩa quyết định ngăn chặn, đẩy lùi nguy cơ chiến tranh xâm lược của kẻ thù.
- Từ khi có Đảng lãnh đạo:
+ Trong Kháng chiến chống Pháp: “Kháng chiến, kiến quốc”,
+ Trong Kháng chiến chống Mỹ: Thực hiện hai chiến lược cách mạng. Xây dựng CNXH ở Miền Bắc, tiến hành chiến tranh cách mạng giải phóng Miền Nam
+ Trong giai đoạn mới: Thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ tổ quốc
* Hiện nay:
- Thực hiện nghiêm túc lời căn dặn của chủ tịch Hồ Chí Mình
- Kết hợp chặt chẽ phát triển KT-XH với tăng cường củng cố QP,AN…
2. Truyền thống lấy nhỏ chống lớn, lấy ít địch nhiều
- Th?c ti?n l?ch s?:
Ph?i ch?ng l?i cỏc l?c lu?ng xõm lu?c l?n hon ta.
- Qui lu?t c?a chi?n tranh: thụng thu?ng m?nh du?c y?u thua.
* Bi?u hi?n
T? tiờn: Th?i Lý, Tr?n, Quang Trung...
Ch?ng Phỏp, M?
Hi?n nay: D? dỏnh b?i cỏc cu?c chi?n tranh, xung d?t khu v?c cú s? d?ng VKCNC c?a d?ch, ta ph?i t?o v� phỏt huy du?c s?c m?nh t?ng h?p " ngan ch?n, d?y lựi nguy co chi?n tranh, n?u chi?n tranh x?y ra thỡ dỏnh th?ng".
3. Truyền thống cả nước chung sức đánh giặc, toàn dân đánh giặc, đánh giặc toàn diện
Từ quy luật của chiến tranh và kẻ thù khi xâm lược, thường có tiềm lực quân sự lớn hơn Việt Nam gấp nhiều lần
* Truyền thống đó thể hiện qua các cuộc chiến tranh:
Cả nước chung sức đánh giặc, toàn dân đánh giặc:
+ Tổ tiên: vua tôi đồng lòng, anh em hoà thuận,…
+ Trong KC chống Pháp, chống Mĩ: quân với dân một ý chí, mỗi người dân là một chiến sĩ…
- Đánh địch trên tất cả các mặt quân sự, chính trị, ngoại giao, binh vận…
+ Trong thời kỳ phong kiến kiến quốc: Kháng chiến chống nhà Tống, ba lần đánh quân Nguyên – Mông, Khởi nghĩa Lam sơn chống nhà Minh,
+ Trong chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ.
* Hiện nay: Thực hiện tốt xây dựng khu vực phòng thủ, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
4. Truy?n th?ng th?ng gi?c b?ng trớ thụng minh, sỏng t?o, b?ng ngh? thu?t quõn s? d?c dỏo
* Dung c?m, kiờn cu?ng, s?n s�ng hi sinh, bi?t th?ng gi?c b?ng trớ tu?, b?ng SMTH.
* Bi?u hi?n:
T? tiờn ta: N?i b?t lờn trong l?ch s? d?u tranh ch?ng gi?c ngo?i xõm l� cỏc anh hựng dõn t?c Lý Thu?ng Ki?t, Tr?n Qu?c Tu?n, Lờ L?i, Quang Trung.

Trong Kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ:
+ Kết hợp ba mũi giáp công bộ đội chủ lực, lực lượng địa phương, đấu tranh chính trị, trên cả 3 vùng chiến lược.
+ Đánh địch mọi lúc, mọi nơi, bằng mọi thứ sáng tạo của người Việt …
+ Tuỳ đối tượng địch cụ thể để có cách đánh phù hợp.
* Hiện nay: Nâng cao trình độ về chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc, về quốc phòng an ninh; Nghiên cứu, phát triển NTQS…
Minh họa
5. Truy?n th?ng do�n k?t qu?c t?
* Đây là yếu tố quan trọng góp phần tạo nên Sức mạnh tổng hợp của ta trong dựng nước và giữ nước.
* Thể hiện trong các giai đoạn cách mạng:
Đoàn kết chiến đấu Việt Nam – Lào – Campuchia.
Sự giúp đỡ của các nước trong khối XHCN.
Sự đồng tình ủng hộ của phong trào Cộng sản và Công nhân quốc tế, phong trào Độc lập dân tộc và nhân dân yêu chuộng hoà bình, công lí trên thế giới.
* Hiện nay: Mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế. Từng công dân tự giác thực hiện tốt các hoạt động nâng cao dân trí, đoàn kết quốc tế…
6. Truyền thống một lòng theo Đảng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam
* T? m?c tiờu d?u tranh CM c?a D?ng v� th?c ti?n lónh d?o CM c?a D?ng.
* Th?c hi?n:
Tuy?t d?i tin tu?ng s? lónh d?o c?a D?ng, theo yờu c?u nhi?m v? cỏch m?ng (Qua cỏc th?i k? phỏt tri?n c?a CM Vi?t Nam)
Kiờn quy?t d?u tranh v?i nh?ng õm muu v� h�nh d?ng xõm h?i d?n m?c tiờu trong s? nghi?p cỏch m?ng c?a D?ng.
* H?c sinh: Tớch c?c tham gia xõy d?ng D?ng; núi v� l�m theo s? lónh d?o c?a D?ng, theo y/c?u n/v? CM.
KẾT LUẬN
- Suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, nhân dân ta chưa chịu khuất phục bất cứ kẻ thù nào.
- Bài học “Truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam” mới chỉ làm rõ một số vấn đề cơ bản trong truyền thống đánh giặc giữ nước. Chúng ta phải tiếp tục học tập, tìm hiểu hơn nữa về truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
- Mỗi chúng ta phải tạo nên trong mình ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống vẻ vang của Dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN hiện nay.
Trận đánh trên Bạch đằng Giang
Kháng chiến chống quân xâm lược Tống ở thế kỷ xi
Trận Bạch Dằng nam 1288
Tiêu diệt 5 vạn quân Xiêm la.
Dại phá quân xâm lược Mãn Thanh nam 1789
Chiến dịch Việt Bắc 1947

Chỳc cỏc em h?c t?t