Bài 11: TÂY ÂU THỜI
HẬU KÌ TRUNG ĐẠI
1. Những cuộc phát kiến địa lí
a. Nguyên nhân
Sự phát triển của lực lượng sản xuất nên nhu cầu về hương liệu, vàng bạc, thị trường ngày càng tăng.
Nguyên nhân
dẫn đến các cuộc
phát kiến địa lí
1. Những cuộc phát kiến địa lí
a. Nguyên nhân
Sự phát triển của lực lượng sản xuất nên nhu cầu về hương liệu, vàng bạc, thị trường ngày càng tăng.
Thế kỉ XV, con đường buôn bán qua Tây Á và Địa Trung Hải bị người Arập độc chiếm.

Con đường buôn bán qua Tây Á và Địa Trung Hải
1
1. Những cuộc phát kiến địa lí
a. Nguyên nhân
Sự phát triển của lực lượng sản xuất nên nhu cầu về hương liệu, vàng bạc, thị trường ngày càng tăng.
Con đường buôn bán qua Tây Á và Địa Trung Hải bị người Ả Rập độc chiếm.
Điều kiện: Khoa học kỹ thuật phát triển: như kỹ thuật mới trong đóng tàu, la bàn, hải đồ….
Vậy điều kiện nào dẫn tới các cuộc
phát kiến địa lý được thực hiện?
12/29/2021 11:30:22 AM
Hoàng Sỹ Long
8
ATLAT ĐỊA LÍ CỦA TÔ-LÊ-MÊ
Hai chiếc kính viễn vọng hiện ở Viện bảo tàng khoa học Ý do Galilê làm năm 1609.
Ông cho rằng trái đất và tất cả hành tinh khác đều quay xung quanh măt trời.
Quan điểm của Galilê và những cuốn sách của ông viết
đã bị Giáo hội Ki-tô có quyền lực thời đó đòi xử tử ông.
2
Tàu Viking trước đây sửu dụng mái
chèo và sức người nên không thể
đi xa dài ngày.
2
2
Năm 1487, Đi-a-xơ đến cực Nam châu Phi.
b. Những cuộc phát kiến TK XV - XVI
- Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha là 2 nước tiên phong thám hiểm vùng đất mới
Quốc gia nào đã đi tiên phong trong cuộc
Phát kiến địa lý? Vì sao?
- Đây là 2 nước có vị trí thuận lợi, hướng ra biển.
- Có những hạm đội thuyền mạnh.
- Có nền kinh tế hàng hóa phát triển.
- Có tầng lớp thượng võ quý tộc hiếu chiến.

Mũi Hảo Vọng
1487
BỒ
ĐÀO
NHA
5
Năm 1487, Đi-a-xơ đến cực Nam châu Phi.
Tháng 8 – 1492 , Cô-lôm-bô phát hiện ra châu Mĩ.
b. Những cuộc phát kiến TK XV - XVI
1492
TÂY BAN
NHA
5
Hai chuyến đi đầu tiên của Cô-lôm-bô đã đưa ông đi vòng quanh
các hòn đảo của vùng Ca-ri-bê. Chuyến đi thứ ba và thứ tư ông
đã đặt chân đến một vùng đất rộng lớn của Nam Mĩ và Trung Mĩ
Tàu thám hiểm của Cô-lôm-bô
7
Nhìn thấy thổ dân da đỏ Côlômbô tưởng nhầm là người Ấn Độ
Năm 1487, Đi-a-xơ đến cực Nam châu Phi.
Tháng 8-1492, Cô-lôm-bô phát hiện ra châu Mĩ.
Tháng 7 – 1497 , Va-xcô đơ Ga-ma đến bờ Tây Nam Ấn Độ.
b. Những cuộc phát kiến TK XV - XVI

Mũi Hảo Vọng
1497
BỒ
ĐÀO
NHA
5
Lăng mộ Vaxcô đơ Gama ở Bồ Đào Nha
Năm 1487, Đi-a-xơ đến cực Nam châu Phi.
Tháng 8-1492, Cô-lôm-bô phát hiện ra châu Mĩ.
Tháng 7-1497, Va-xcô đơ Ga-ma đến bờ Tây Nam Ấn Độ.
Từ 1519 – 1522 , Ma-gien-lan đầu tiên đi vòng quanh trái đất.
b. Những cuộc phát kiến TK XV - XVI
11-1519
PHILIPPIN
BRAXIN
1519
TÂY
BAN
NHA
13-2-1522
06-3-1521

Mũi
Hảo Vọng
6
C. Hệ quả và tác động
Tích cực:
Đem lại những hiểu biết mới về trái đất, những con đường mới, những vùng đất mới, dân tộc mới, tăng cường giao lưu văn hóa giữa các châu lục.
Cuộc phát kiến địa
Lý đẫ mang lại hệ
Quả gì?
Thị trường thế giới được mở rộng, hàng hải quốc tế phát triển.
Thị trường thế giới được mở rộng,
hàng hải quốc tế phát triển.
C. Hệ quả và tác động
Tích cực:
Mở ra những con đường mới, những vùng đất mới, dân tộc mới, tăng cường giao lưu văn hóa giữa các châu lục.
Thị trường thế giới được mở rộng, hàng hải quốc tế phát triển.
Thúc đẩy quá trình tan rã của quan hệ PK và sự ra đời của CNTB châu Âu.
C. Những kết quả và tác động
Tích cực:
Mở ra những con đường mới, những vùng đất mới, dân tộc mới, tăng cường giao lưu văn hóa giữa các châu lục.
Thị trường thế giới được mở rộng, hàng hải quốc tế phát triển.
Thúc đẩy quá trình tan rã của quan hệ PK và sự ra đời của CNTB châu Âu.
Tiêu cực:
- Nảy sinh quá trình cướp bóc thuộc địa và buôn bán nô lệ.
2.Sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu
Nguyên nhân:
Giai cấp tư sản tích luỹ được số vốn ban đầu bằng sự cướp bóc thực dân.
Số vốn ban đầu mà quí tộc
và thương nhân tích lũy
do đâu mà có?
2.Sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu
Nguyên nhân:
Giai cấp tư sản tích luỹ được số vốn ban đầu bằng sự cướp bóc thực dân.
Họ còn dùng bạo lực để cướp đoạt ruộng đất của nông dân.
Hình ảnh rào đất cướp ruộng ở Anh.
2.Sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu
Nguyên nhân:
Giai cấp tư sản tích luỹ được số vốn ban đầu bằng sự cướp bóc thực dân.
Họ còn dùng bạo lực để cướp đoạt ruộng đất của nông dân.
Đầu thế kỉ XVI, ở Tây Âu xuất hiện kinh doanh TBCN (T + t = T’).
(T + t = T’)
Quá trình
tích luỹ tư bản
Cướp bóc thực dân
ở thuộc địa
Cướp đoạt ruộng đất
ở trong nước
Kinh doanh TBCN
(T + t = T’)
QUAN HỆ SẢN XUẤT
TƯ BẢN CHỦ NGHĨA
VỐN
NHÂN CÔNG
b. Những biểu hiện nảy sinh của CNTB
Phường hội thay bằng công trường thủ công.
Lớn
Một thợ thủ công làm trọn vẹn
một sản phẩm
Chuyên môn hóa, sản xuất máy móc
theo dây chuyền
Bình đẳng
Chủ - thợ
- Giống nhau: làm ra sản phẩm thủ công
- Khác nhau:
b. Những biểu hiện nảy sinh của CNTB
Phường hội thay bằng công trường thủ công.
Sản xuất nhỏ của nông dân thay bằng đồn điền, trang trại.
b. Những biểu hiện nảy sinh của CNTB
Phường hội thay bằng công trường thủ công.
Sản xuất nhỏ của nông dân thay bằng đồn điền, trang trại.
Thương hội thay bằng công ti thương mại.
Những chuyển biến của kinh tế Tây Âu thời trung đại
Phường hội
Thương hội
Sản xuất nhỏ
của nông dân
Thợ cả - Thợ bạn
Lãnh chúa - Nông nô
Công trường
thủ công
Công ti
thương mại
Đồn điền,
trang trại
Chủ - Thợ làm thuê
Tư sản – Vô sản
QHSX
TBCN
đã
hình
thành
ở
châu
Âu
Sơ đồ về sự phân hóa giai cấp trong xã hội Tây Âu thời hậu kỳ trung đại
CÔNG NHÂN (Vô sản)
QUAN HỆ SẢN XUẤT PHONG KIẾN
Bị rào đất cướp ruộng
THỢ THỦ CÔNG
THƯƠNG NHÂN
CHỦ BỎ VỐN (Tư sản)
QUÝ TỘC
NÔNG NÔ
Quan hệ chủ và thợ
Tích luỹ vốn giàu có
QUAN HỆ SẢN XUẤT TƯ BẢN CHỦ NGHĨA
Giai cấp tư sản bóc lột giai cấp vô sản.
CỦNG CỐ
Nguyên nhân sâu xa đưa đến các cuộc phát kiến
địa lí là :
A. sự bùng nổ về dân số đặt ra yêu cầu cấp thiết tìm ra những vùng đất mới.
B. sự phát triển của nền sản xuất đặt ra nhu cầu cấp thiết về nguyên liệu, thị trường, nguồn hương liệu và vàng bạc.
C. thoả mãn nhu cầu muốn tìm hiểu, khám phá thế giới mới của con người.
D. con đường giao lưu buôn bán từ Tây Âu qua Tây Á sang phương Đông bị người Arập độc chiếm.

2.Việc tìm con đường thông thương giữa châu Âu và phương Đông đặt ra cấp thiết từ :
A. thế kỉ XI.
B. thế kỉ XIV.
C. thế kỉ XV.
D. thế kỉ XVI.

3. Vào thời điểm đó, tiền đề quan trọng nhất để các cuộc phát kiến địa lí có thể thực hiện được là :
A. sự tài trợ về tài chính của chính phủ các nước Tây Âu.
B. ước mơ chinh phục tự nhiên, lòng ham hiểu biết của con người.
C. khoa học-kĩ thuật, đặc biệt là ngành hàng hải phát triển.
D. Thương nhân châu Âu có những am hiểu về đại dương.

4. Các nước đi tiên phong trong các cuộc phát kiến địa lí là :
A. Anh, Hà Lan.
B. Hi Lạp, Italia.
C. Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha.
D. Tây Ban Nha, Anh.

5. Các cuộc phát kiến địa lí để lại hậu quả là :
A. thúc đẩy quá trình tan rã của chế độ phong kiến tập quyền.
B. bắt đầu thời kì đẩy mạnh xâm lược, cướp bóc thuộc địa và buôn bán nô lệ da den.
C. rất nhiều người đã phải bỏ mạng trong những cuộc hành trình phát kiến địa lí.
D. cả A, B, C đều đúng.

6. Quan hệ sản xuất được xác lập ở Tây Âu thời hậu kì trung đại là :
A. quan hệ giữa chủ đất và nông nô.
B. quan hệ giữa lãnh chúa và thợ thủ công.
C. quan hệ giữa “phong quân và bồi thần”.
D. quan hệ giữa chủ và thợ, giữa chủ ruộng đất và công nhân nông nghiệp.

7. Các giai cấp mới được hình thành trong xã hội Tây Âu thời hậu kì trung đại là :
A. lãnh chúa và vô sản.
B. tư sản và nông dân.
C. chủ nô và nô lệ.
D. tư sản và vô sản.
Câu 8. Nét mới trong phương thức bóc lột ở nông thôn thời hậu kì trung đại là
A. Lãnh chúa giao đất cho nông nô cày cấy để thu tô, thuế
B. Thợ thủ công lao động trong các xưởng thủ công của lãnh chúa và nộp hiện vật
C. Nông nô nhận ruộng đất của lãnh chúa phải nộp nhiều thứ thuế
D. Nông nô bị biến thành công nhân nông nghiệp, làm việc cho chủ đất theo chế độ làm công ăn lương
Câu 9. Tầng lớp quý tộc, thương nhân châu Âu đã tích lũy số vốn ban đầu bằng nhiều thủ đoạn, ngoại trừ
A. Dùng bạo lực cướp đoạt ruộng đất của nông dân, tước đoạt tư liệu sản xuất của thợ thủ công
B. Cướp bóc thực dân đối với các nước Châu Mĩ, châu Phi và châu Á
C. Đầu tư vốn vào các thuộc địa để phát triển sản xuất, thu lợi nhuận
D. Bóc lột nhân dân lao động trong nước
Câu 10: Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa xuất hiện cần các điều kiện gì?

A. Vốn và đội ngũ công nhân làm thuê.
B. Của cải dư thừa và người làm thuê
C. Khoa học - kĩ thuật phát triển và nhân công.
D. Sản xuất phát triển và vốn
Câu 11: Để có đội ngũ công nhân làm thuê, một thành tố của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, giai cấp tư sản đã
A. bóc lột sức lao động của nông dân
B. Bắt nô lệ trở thành công nhân làm thuê
C. Tước đoạt ruộng đất của nông dân biến thành các đồn điền
D. bắt nô lệ từ từ các nơi về làm công nhân
Câu 12: Để cho quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa xuất hiện, cần phải có vốn. Vậy vốn được lấy từ đâu?
A. Bóc lột công nhân làm thuê.
B. Trong các cuộc phát kiến địa lí.
C. Thành thị buôn bán phát đạt.
D. Quan hệ buôn bán với thương nhân các nước.
12/29/2021 11:30:23 AM
58
2
T H Ổ N H Ĩ K Ì
I N C A
T Â Y B A N N H A
V A X C Ô Đ A G A M A
M A G I E N L Ă N G
Đ Ô N G Ấ N Đ Ộ
1
3
4
5
6
M
L
Ô
C
B
Ô
Ô

C Ô L Ô M B Ô
8
4
9
11
10
8
1. Có 8 chữ cái: Đây là tên C. Cô lôm-bô gọi châu Mỹ.
2. Có 4 chữ cái: Đây là tên một nền văn minh ở châu Mỹ.
3. Có 9 chữ cái: Đây là tên một trong những nước đi đầu trong việc phát kiến địa lí.
4. Có 11 chữ cái: Đây là tên nhà thám hiểm đã tìm được đường biển đến Ấn Độ.
5. Có 10 chữ cái: Đây là tên nhà thám hiểm đã đi vòng quanh thế giới bằng đường biển.
6. Có 8 chữ cái: Đây là tên nước đã khống chế con đường buôn bán tơ lụa.