Bài 23:
PHONG TRÀO TÂY SƠN
VÀ SỰ NGHIỆP
THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC,
BẢO VỆ TỔ QUỐC
CUỐI THẾ KỶ XVIII.
Dương Thị Hường
Trường THPT CLC Văn Lang
Mục tiêu kiến thức cần đạt
Hoàn cảnh
bùng nổ và
đặc điểm chính
của phong trào
Tây Sơn trong
quá trình thống
nhất đất nước
Nét chính về
diễn biến cuộc
kháng chiến
chống Xiêm
Thanh
bảo vệ nền độc
lập dân tộc
Chính sách
cơ bản và công
lao của vua
Quang Trung
trong công cuộc
xây dựng đất
nước
Tiến trình bài học
Phong trào Tây
Sơn và sự nghiệp
thống nhất đất
nước cuối
thế kỷ XVIII
Các cuộc kháng
chiến cuối thế
kỷ XVIII
Vương triều
Tây Sơn
I. PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC CUỐI THẾ KỶ XVIII
?
Tình hình nước ta nửa cuối thế kỷ XVIII có điểm gì nổi bật?
1. Nguyên nhân bùng nổ phong trào Tây Sơn
1. Nguyên nhân bùng nổ phong trào Tây Sơn

- Chế độ phong kiến ở Đàng Ngoài và Đàng Trong bị khủng hoảng sâu sắc.
- Đời sống nhân dân cực khổ => >< giai cấp gay gắt => bùng nổ các phong trào đấu tranh của nông dân ( tiêu biểu là phòng trào nông dân Tây Sơn)
2. Phong trào nông dân Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước
- Lãnh đạo phong trào: 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ.
- Địa bàn khởi nghĩa: Ấp Tây Sơn (Bình Định).
- Mục tiêu : Lấy của người giàu chia cho người nghèo, phù Lê diệt Trịnh
- Diễn biến:
+ Năm 1771, khởi nghĩa bùng nổ.
+ Năm 1777, lật đổ được chính quyền của Chúa Nguyễn ở Đàng Trong.
+ Từ năm 1786 – 1788, lần lượt đánh đổ hai tập đoàn phong kiến Lê – Trịnh Đàng Ngoài
- Ý nghĩa:
+ Phong trào giành thắng lợi, lật đổ được 3 tập đoàn phong kiến: Lê, Trịnh, Nguyễn.
+ Sự nghiệp thống nhất đất nước bước đầu được hoàn thành.







Các cuộc kháng chiến
Kháng chiến chống Xiêm (1785).
Kháng chiến chống Thanh (1789).
II. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở CUỐI THẾ KỶ XVIII.
Vì sao quân
Xiêm sang xâm
lược nước ta?





Kháng chiến chống quân Xiêm năm 1785.
Nguyên nhân
Diễn biến
Kết quả - ý nghĩa
Nguyễn Ánh
cầu viện quân Xiêm
Vua Xiêm cho
5 vạn quân tiến vào miền Nam bộ nước ta
Nguyễn Nhạc sai em là Nguyễn Huệ đem binh thuyền vào Nam chống giặc.
Năm 1785, Nguyễn Huệ đã tổ chức trận đánh phục kích Rạch Gầm – Xoài Mút (trên sông Tiền).
Quân Xiêm
thất bại.

Miền Nam trở lại yên bình.

Kháng chiến chống quân Thanh năm 1789.
Nguyên nhân
Diễn biến
Kết quả - ý nghĩa
Vua Lê Chiêu Thống cầu viện nhà Thanh.
Vua Thanh sai tướng đem 29 vạn quân sang xâm lược nước ta.
Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng Đế, lấy niên hiệu là Quang Trung, chỉ huy quân tiến ra Bắc.
Mùng 5 Tết 1789, nghĩa quân Tây Sơn giành chiến thắng vang dội ở Ngọc Hồi – Đống Đa, tiến vào Thăng Long đánh bại hoàn toàn quân xâm lược.
LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN TRẬN NGỌC HỒI - ĐỐNG ĐA

Kháng chiến chống quân Thanh năm 1789.
Nguyên nhân
Diễn biến
Kết quả - ý nghĩa
Vua Lê Chiêu Thống cầu viện nhà Thanh.
Vua Thanh sai tướng đem 29 vạn quân sang xâm lược nước ta.
Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng Đế, lấy niên hiệu là Quang Trung, chỉ huy quân tiến ra Bắc.
Mùng 5 Tết 1789, nghĩa quân Tây Sơn giành chiến thắng vang dội ở Ngọc Hồi – Đống Đa, tiến vào Thăng Long đánh bại hoàn toàn quân xâm lược.
Phong trào nông dân Tây Sơn đã bước đầu hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc.
III. VƯƠNG TRIỀU TÂY SƠN
a. Sự thành lập
b. Những chính sách của vua Quang Trung
c. Sự sụp đổ
a. Sự thành lập:

- Năm 1778, Nguyễn Nhạc xưng Hoàng đế (hiệu Thái Đức)  Vương triều Tây Sơn thành lập.

- Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế (hiệu Quang Trung), thống trị vùng đất từ Thuận Hoá trở ra Bắc => chính thức xây dựng vương triều mới.

b. Những chính sách của vua Quang Trung
b. Những chính sách của vua Quang Trung
b. Những chính sách của vua Quang Trung
b. Những chính sách của vua Quang Trung
b. Những chính sách của vua Quang Trung
b. Những chính sách của vua Quang Trung
Đất nước dần ổn định
c. Sự sụp đổ của vương triều Tây Sơn:

Năm 1792, vua Quang Trung qua đời.

Năm 1802, Nguyễn Ánh đem quân tấn công, các vương triều Tây Sơn lần lượt sụp đổ.
CỦNG CỐ BÀI HỌC


- Trình bày những thắng lợi của phong trào Tây Sơn?
- Nguyên nhân của những thắng lợi đó?
* Những thắng lợi của phong trào Tây Sơn (những đóng góp, vai trò):
- Lật đổ các chính quyền phong kiến phản động Nguyễn - Trịnh - Lê.
- Xoá bỏ sự chia cắt đất nước, bước đầu thống nhất quốc gia.
- Đánh tan các cuộc xâm lược của Xiêm, Thanh, bảo vệ nền độc lập và tòan vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
* Nguyên nhân thắng lợi:
Trước hết là do sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân (tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh).
Vai trò lãnh đạo tài tình, sáng suốt của vua Quang Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân với những đường lối chiến lược, chiến thuật đấu tranh đúng đắn.
NỘI DUNG TRẢ LỜI
Câu 1. Trong những năm 1786 – 1788, với việc đánh đổ hai tập đoàn phong kiến Trịnh – Lê, đóng góp của phong trào Tây Sơn là gì?
A. Hoàn thành việc thống nhất đất nước
B. Xóa bỏ sự chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài, bước đầu hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước
C. Thiết lập vương triều Tây Sơn
D. Mở ra một giai đoạn mới trong lịch sử dân tộc
CỦNG CỐ BÀI HỌC
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Câu 2 : Trận đánh quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Xiêm là:
A. Trận Bạch Đằng
B. Trận Rạch Gầm – Xoài Mút
C. Trận Chi Lăng – Xương Giang
D. Trận Ngọc Hồi – Đống Đa
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Câu 3. Cuộc kháng chiến chống quân Thanh giành thắng lợi vào năm nào
A. Năm 1771      B. Năm 1785
C. Năm 1789      D. Năm 1791
Câu 4: Vua Quang Trung giữ mối quan hệ như thế nào đối với nhà Thanh khi xây dựng vương triều mới?  
A. Đối đầu gay gắt.
B. Hòa hảo.
C. Mâu thuẫn sâu sắc.
D. Tuyệt giao hoàn toàn.
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Câu 5: Chính sách nào không được vua Quang Trung thực hiện khi xây dựng chính quyền mới?  
A. Ban chiếu kêu gọi nhân dân khôi phục sản xuất.
B. Quân đội tổ chức quy củ, vũ khí đầy đủ.
C. Lập sổ hộ, tổ chức giáo dục thi cử.
D. Thực hiện cải cách ruộng đất quy mô lớn.
CỦNG CỐ BÀI HỌC
- Về nhà học bài.
- Đọc và soạn trước bài 24:
“TÌNH HÌNH VĂN HÓA
Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII”.
KẾT THÚC BÀI HỌC