Chào mừng các em đến với tiết học môn Vật lý
Nguyễn Thị Trang – GV Vật Lý
Trường THCS Mạo Khê II
Đặt vấn đề
Ngày xưa, để phát hiện tiếng vó ngựa, người ta thường áp tai xuống đất để nghe. Tại sao ?
3
Tiết 14 – Bài 13
MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM
4
I. Môi trường truyền âm:
Hình 13.1
*Thí nghiệm về các môi trường truyền âm:
1. Sự truyền âm trong chất khí
Dụng cụ?
trống
dùi trống
quả cầu có dây treo
giá thí nghiệm
6
Tiến hành: Gõ trống
Khi gõ trống, ........................dao động phát ra âm
Mặt trống dao động, dao động này truyền đến quả cầu, làm quả cầu .....................
mặt trống
dao động
1 2
C1: Có hiện tượng gì xảy ra với quả cầu bấc treo gần trống 2? Hiện tượng đó chứng tỏ điều gì?
Hiện tượng:
Quả cầu bấc treo
gần trống 2 ..............
Tiến hành: Gõ mạnh vào trống 1
->Chứng tỏ:
Âm được .................... truyền đi từ mặt trống thứ nhất đến mặt trống thứ hai
không khí
dao động
không khí, rung, dao động
1 2
C2: So sánh biên độ dao động của 2 quả cầu bấc. Từ đó rút ra kết luận gì về độ to của âm trong khi lan truyền
Quả cầu bấc thứ 2 có biên độ dao động .................quả cầu bấc thứ nhất
nhỏ hơn.
=> Độ to của âm càng .............. khi càng ở xa nguồn âm và ngược lại.
giảm.
Gõ nhẹ đầu bút chì xuống mặt bàn.
Nghe thấy tiếng gõ
Không nghe thấy tiếng gõ
C3: Âm truyền đến tay bạn C qua môi trường nào khi nghe thấy tiếng gõ?
Âm truyền đến tai bạn C qua môi trường................
chất rắn
2. Sự truyền âm trong chất rắn
Đặt nguồn âm vào trong một cái cốc và bịt kín miệng cốc bằng một miếng nilông. Để cốc này trong một bình nước và lắng tai để nghe âm phát ra.
3. Sự truyền âm trong chất lỏng
C4: Âm truyền đến tai qua môi trường nào?
Thuỷ tinh
Âm truyền đến tai ta qua môi trường chất: ..................................
Rắn, lỏng, khí
Nước
không khí
13
Kết luận:
Âm truyền được trong môi trường chất rắn, chất lỏng, chất khí.
Càng xa nguồn âm, âm nghe được càng ..........
nhỏ
Hút hết
không khí ra
CHÂN KHÔNG
4. Âm có thể truyền được trong chân không hay không?
Đặt chuông điện trong bình thuỷ tinh kín.
Cho chuông kêu rồi hút dần không khí trong bình ra :
C5: Kết quả thí nghiệm chứng tỏ âm có truyền qua chân không không ?
Âm không truyền qua chân không
II. Vận tốc truyền âm
Trong các môi trường khác nhau, âm truyền đi với vận tốc khác nhau và phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Bảng dưới đây cho biết vận tốc truyền âm trong một số chất ở 200C

C6: Hãy so sánh vận tốc truyền âm trong không khí, nước và thép.
Vận tốc truyền âm trong thép lớn hơn trong nước, trong nước lớn hơn trong không khí.
Vậy, vận tốc truyền âm của các chất rắn, lỏng, khí như thế nào?
Kết luận: Vận tốc truyền âm trong chất rắn lớn hơn trong chất lỏng, trong chất lỏng lớn hơn trong chất khí.
Vận tốc truyền âm trong thép > trong nước, trong nước > trong không khí.
Môi trường truyền âm
Chất rắn, lỏng, khí
Chân không
càng xa nguồn âm thì âm nghe càng nhỏ và ngược lại
Vận tốc truyền âm trongchất rắn >trong chất lỏng, trong chất lỏng >trong chất khí
truyền được
Không ruyền được
II. Vận dụng:
C7: Âm thanh xung quanh truyền đến tai ta nhờ môi trường nào?
không khí
C8: Hãy nêu ví dụ chứng tỏ âm có thể truyền trong môi trường lỏng
Khi chúng ta lặn dưới nước, chúng ta nghe được tiếng máy trên mặt nước. Như vậy, âm có thể truyền qua chất lỏng.
C9: Hãy trả lời câu hỏi nêu ra ở phần mở bài?
Ngày xưa để phát hiện tiếng vó ngựa người ta thường áp tai xuống đất để nghe. Tại sao?
Vì mặt đất truyền âm nhanh hơn không khí nên ta nghe được tiếng vó ngựa từ xa khi áp tai sát mặt đất.
Trả lời
Nhiệm vụ về nhà:
Học thuộc kiến thức trong bài
Chuản bị tiết sau: bài 14: “Phản xạ âm – Tiếng vang”.
( trả lời các câu hỏi C1- C5- SGK)
21
22