HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Câu 1: Nguồn âm là gì ? Hãy kể một số nguồn âm? Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
Nguồn âm là những vật phát ra âm thanh.
Tiếng trống trường, tiếng chim hót, tiếng vỗ tay…
Khi phát ra âm, các vật đều dao động
Câu 2: Khi loa điện hoạt động, bộ phận nào của loa dao động phát ra âm?
D. Đế loa.
C. Màng loa.
B. Vành loa.
A. Nam châm.
C
Vậy đoạn nhạc nào phát ra âm cao (âm bổng) và đoạn nhạc nào phát ra âm thấp (âm trầm) ?

Để trả lời câu hỏi trên và nhiều hiện tượng phong phú sinh động khác của âm thanh chúng ta hãy cùng tìm hiểu bài học hôm nay
Các em hãy lắng nghe hai
bạn chơi cùng một đoạn nhạc sau.
BÀI 11
ĐỘ CAO CỦA ÂM
VẬT LÍ 7
I. Dao động nhanh, chậm – Tần số
Thí nghiệm 1
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I. Dao động nhanh, chậm – tần số
Vật dao động là trong quá trình chuyển động nó lặp đi lặp lại quanh vị trí cân bằng nhất định
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I. Dao động nhanh, chậm – Tần số:
Thí nghiệm 1:
Thí nghiệm1: H 11.1 SGK.
Treo hai con lắc có chiều dài 40cm và 20cm, kéo chúng lệch ra khỏi vị trí đứng yên ban đầu rồi thả chúng dao động.
C1. Hãy quan sát và đếm số dao động của từng con lắc trong 10 giây và ghi kết quả vào bảng (SGK):
ĐỘ CAO CỦA ÂM
Bài 11
Một dao động
1
2
H.D đếm dao động
0
BẮT ĐẦU
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Con lắc a
40cm
Chú ý: Thao tác nhanh, bấm chuột ở ngoài và bấm nhanh vào chữ bắt đầu để HS dễ đếm.
0
BẮT ĐẦU
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Con lắc b
20cm
QUAN SÁT LẠI THÍ NGHIỆM
* Số dao động trong 1 giây gọi là tần số. Đơn vị tần số là héc, kí hiệu là Hz.
I. Dao động nhanh, chậm – Tần số :
Thí nghiệm 1
Thí nghiệm1: H 11.1 SGK.
C1. Hãy quan sát và đếm số dao động của từng con lắc trong 10 giây và ghi kết quả vào bảng
ĐỘ CAO CỦA ÂM
Bài 11
*
Dao động chậm
Dao động nhanh
5
10
0.5
1
C2. Từ bảng trên hãy cho biết con lắc nào có tần số dao động lớn hơn?
Con lắc b có tần số lớn hơn.
Dao động càng ……………….. tần số dao động càng ………………
* Nhận xét:
nhanh (chậm)
lớn (nhỏ)
II. Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
Thí nghiệm 2
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
C3
cao
nhanh
chậm
thấp
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Thí nghiệm 3
II. Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
K
K
C7
cao
nhanh
chậm
thấp
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Thí nghiệm 3
II. Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
Từ kết quả thí nghiệm 2 và thí nghiệm 3:
Phần tự do của thước dài dao động chậm, âm phát ra thấp .
Phần tự do của thước ngắn dao động nhanh âm phát ra cao .
C3
Khi đĩa quay chậm, góc miếng bìa dao động chậm, âm phát ra thấp.
Khi đĩa quay nhanh, góc miếng bìa dao động nhanh, âm phát ra cao.
C4
C3
C4
và
Dao động như thế nào thì phát ra âm cao ? Dao động như thế nào thì phát ra âm thấp?
Dao động nhanh thì phát ra âm cao.
Dao động chậm thì phát ra âm thấp .
C2
C3
C4
Từ
,
và
Kết luận :
Dao động càng ………………….., tần số dao động càng ………………….., âm phát ra càng ……………………..
nhanh (chậm)
lớn ( nhỏ )
cao ( thấp )
I.Dao động nhanh, chậm – Tần số :
II.Âm cao ( âm bổng ), âm thấp ( âm trầm ):
Số dao động trong 1 giây gọi là tần số. Đơn vị tần số là héc, ký hiệu là Hz.
Nhận xét : Dao động càng ………………, tần số dao động càng ………....
nhanh( chậm )
lớn ( nhỏ )
ĐỘ CAO CỦA ÂM
Bài 11
Dao động càng . . . . . . . . . . . . , tần số dao động càng . . . . . . . .âm phát ra càng . . . . . . . . . . . .
nhanh
lớn
cao
(chậm)
(nhỏ)
(thấp)
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Thí nghiệm 3
Kết luận
II. Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
C5: Một vật dao động phát ra âm có tần số 50 Hz và một vật khác dao động phát ra âm có tần số 70 Hz. Vật nào dao động nhanh hơn? Vật nào phát ra âm thấp hơn?

Trả lời.
- Vật có tần số 70 Hz dao động nhanh hơn.
- Vật có tần số 50 Hz phát ra âm thấp hơn.
III. Vận dụng:
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
C6: Hãy tìm hiểu xem khi vặn cho dây đàn căng nhiều, căng ít thì âm sẽ phát ra cao, thấp như thế nào? Và tần số lớn, nhỏ ra sao?
Khi dây đàn căng nhiều thì âm phát ra cao, tần số dao động lớn.
Khi dây đàn căng ít thì âm phát ra thấp, tần số nhỏ.
III. Vận dụng:
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Cho đĩa trong thí nghiệm ở hình 11.3
quay, hãy lần lượt chạm góc
miếng bìa vào một hàng lỗ ở gần
vành đĩa và vào một hàng lỗ ở gần
tâm đĩa . Trong trường hợp nào âm
phát ra cao hơn?
C7
Khi chạm miếng bìa vào hàng lỗ gần vành đĩa thì âm phát ra
cao hơn.
Vì Số lỗ trên hàng ở gần vành đĩa nhiều hơn số lỗ trên hàng
ở gần tâm đĩa. Do đó miếng bìa dao động nhanh hơn và phát
ra âm cao hơn.
III. Vận dụng:
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
- Thông thường, tai người có thể nghe được âm có tần số trong khoảng từ 20Hz đến 20000Hz.
- Những âm có tần số dưới 20Hz gọi là hạ âm.
- Những âm có tần số lớn hơn 20000Hz gọi là siêu âm.
- Chó và 1 số động vật khác có thể nghe được những âm cao hơn 20000Hz hoặc thấp hơn 20Hz.
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT ?

Tại sao trong thí nghiệm 1, ta không nghe âm phát ra của con lắc?
Vì tần số dao động của con lắc
nhỏ hơn 20Hz nên tai ta
không nghe được
- Trước cơn bão thường có hạ âm, hạ âm làm con người khó chịu. Một số sinh vật nhạy cảm với hạ âm nên có biểu hiện khác thường. Vì vậy người xưa dựa vào dấu hiệu này để biết trước các cơn bão.
- Dơi phát ra siêu âm để săn muỗi, muỗi rất sợ siêu âm do dơi phát ra. Vì vậy có thể chế tạo máy phát siêu âm bắt trước tần số siêu âm của dơi để đuổi muỗi.
GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Mọi vật phát ra âm đều .....
1
2
3
4
5
6
D
A
O
Đ
Ộ
N
G
H
Ạ
Â
M
T
H
A
N
H
Q
U
Ả
N
D
Â
Y
Đ
À
N
M
Ặ
T
T
R
Ố
N
G
Ê
U
Â
M
S
I
2. Âm có tần số nhỏ hơn 20 Hz gọi là gì?
3. Khi người nói, dây .... dao động phát ra âm.
4.Trong đàn tính,bộ phận nào dao động phát ra âm?
5. Bộ phận nào của trống dao động phát ra âm?
6. Âm có tần số cao hơn 20 000 Hz gọi là gì?
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Hướng dẫn về nhà
Học thuộc phần ghi nhớ
Làm hết vở bài tập và bài tập trắc nghiệm sách bài tập.
Chuẩn bị bài mới : Bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM