Hiểu được cấu tạo và nguyên lí làm việc của đèn sợi đốt và huỳnh quang.
Lựa chọn hợp lí đèn chiếu sáng trong nhà.
Hiểu được đặc điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang.
Có ý thức sử dụng các loại đèn chiếu sáng đúng số liệu kĩ thuật và tiết kiệm điện năng.
Chủ đề 4:
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG LÀ GÌ?
Vậy đồ dùng loại điện - quang có nghĩa là những đồ dùng điện mà biến điện năng thành quang năng
ĐIỆN NĂNG
ĐIỆN
QUANG
QUANG NĂNG
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
Bài 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
I. Đồ dùng điện quang:
 Đồ dùng loại điện quang là những đồ dùng điện mà biến điện năng thành quang năng
II. Phân loại đèn điện
Đèn sợi đốt
Đèn led
Đèn huỳnh quang
Đèn sưởi
Đèn compac huỳnh quang
Đèn phóng điện
Bài 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
II. Phân loại đèn điện
Đèn sợi đốt
Đèn huỳnh quang
Đèn phóng điện
 Dựa vào nguyên lí làm việc người ta phân đèn điện ra làm 3 loại chính:
- Đèn sợi đốt
- Đèn huỳnh quang
- Đèn phóng điện
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
1. Cấu tạo:
Hình 38.2
 Đèn sợi đốt có 3 bộ phận chính:
- Sợi đốt
- Bóng thủy tinh
- Đuôi đèn
quan trọng nhất
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
1. Cấu tạo:
a. Sợi đốt:
? Hãy quan sát và cho biết dây tóc bóng đèn có hình dạng gì? Được làm bằng vật liệu gì?
 Dây tóc được làm bằng kim loại có dạng lò xo xoắn, thường làm bằng Vonfram.
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
1. Cấu tạo:
a. Sợi đốt:
? Tại sao nói sợi đốt là phần tử quan trọng nhất của đèn?
 Vì ở đó điện năng được biến thành quang năng.
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
1. Cấu tạo:
a. Sợi đốt:
 Sợi đốt là dây kim loại có dạng lò xo xoắn, thường làm bằng vonfram để chịu được đốt nóng ở nhiệt độ cao.
 Sợi đốt là phần tử quan trọng nhất của đèn, ở đó điện năng được biến đổi thành quang năng.
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
1. Cấu tạo:
b. Bóng thủy tinh
? Bóng đèn sợi đốt được làm bằng vật liệu gì?
 Được làm bằng thuỷ tinh chịu nhiệt
 Để tăng tuổi thọ của bóng đèn thì người ta phải
hút hết không khí bên trong bóng thủy tinh (tạo chân không) và bơm khí trơ vào. (khí acgon, kripton)
Bóng thủy tính được làm bằng thuỷ tinh chịu nhiệt.
Để tăng tuổi thọ của bóng đèn thì người ta phải hút hết không khí bên trong bóng thủy tinh (tạo chân không) và bơm khí trơ vào. (khí acgon, kripton)
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
1. Cấu tạo:
c. Đuôi đèn
sắt tráng kẽm
đồng
2 cực tiếp xúc
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
1. Cấu tạo:
c. Đuôi đèn
 Đuôi đèn được làm bằng đồng hoặc sắt tráng kẽm và được gắn chặt với bóng thuỷ tinh. Trên đuôi có hai cực tiếp xúc
 Có hai kiểu đuôi đèn :
Đuôi xoáy
Đuôi ngạnh
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
2. Nguyên lí làm việc
 Khi đóng điện dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn làm dây tóc bóng đèn nóng lên đến nhiệt độ cao, dây tóc bóng đèn phát sáng
BÀI 38 : ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
3, Đặc điểm của đèn sợi đốt:
 a) Đèn phát ra ánh sáng liên tục
 b) Hiệu suất phát quang thấp: Khi làm việc chỉ khoảng 4% dến 5% điện năng tiêu thụ của đèn được biến thành quang năng, phần còn lại tỏa nhiệt
 c) Tuổi thọ thấp: Khoảng 1000 giờ
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
4. Số liện kĩ thuật:
? Em hãy cho biết trên bóng đèn thường ghi những số liệu gì?
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
4. Số liện kĩ thuật:
+ 220V: cho biết hiệu điện thế (điện áp) định mức của bóng đèn
 có nghĩa là nếu ta sử dụng bóng đèn với nguồn điện > 220V thì bóng đèn sẽ cháy, còn nếu sử dụng bóng đèn với nguồn điện < 220V thì bóng đèn sáng yếu
+ 60W, 5W: cho biết công suất định mức của bóng đèn
 a) Điện áp định mức
 b) Công suất định mức
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
5. Sử dụng
Sử dụng trong nông nghiệp
Sử dụng trong chăn nuôi
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
5. Sử dụng
Sử dụng trong các phòng (phòng ngũ, phòng làm việc, phòng tắm....)
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
III. Đèn sợi đốt: (đèn dây tóc)
5. Sử dụng
 Sử dụng trong nông nghiệp, chăn nuôi, chiếu sáng ở các phòng
 Phải thường xuyên lau chùi bụi để đèn phát sáng tốt
IV/ Đèn huỳnh quang
Cấu tạo đèn huỳnh quang có mấy bộ phận chính?
1/ Cấu tạo
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
 Đèn ống huỳnh quang có 2 bộ phận chính: Ống thủy tinh và 2 điện cực
IV/ Đèn huỳnh quang
a/ ?ng th?y tinh
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
0,3 m
0,6 m
1,2 m
1,5 m
2.4 m
? Ống thủy tinh có đặc điểm gì? Mặt trong ống có đặc điểm gì?
 Có các loại chiều dài khác nhau: 0,3m; 0,6m; 1,2m; 1,5m; 2,4m
 Mặt trong ống có phủ lớp bột huỳnh quang
IV/ Đèn huỳnh quang
a/ Ống thủy tinh
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
a) Ống thủy tinh:
 Có các loại chiều dài khác nhau: 0,3m; 0,6m; 1,2m; 1,5m; 2,4m. Mặt trong ống có phủ lớp bột huỳnh quang
 Người ta rút hết không khí bên trong và bơm vào một ít thủy ngân hoặc khí trơ
Lớp bột huỳnh quang có tác dụng gì?
Lớp bột huỳnh quang có tác dụng tạo ra ánh sáng
IV/ Đèn huỳnh quang
b/ Điện cực
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
b) Điện cực:
 Làm bằng dây vonfram có dạng lò xo xoắn.
 Điện cực được trán 1 lớp bari-oxit để phát ra điện tử
 Có 2 đầu tiếp điện đưa ra ngoài (chân đèn) để nối với nguồn điện
? Điện cực được làm bằng vật liệu gì? Có cấu tạo như thế nào?
 Làm bằng dây vonfram có dạng lò xo xoắn.
2. Nguyên lí làm việc
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
 Khi đóng điện xảy ra hiện tượng phóng điện giữa 2 điện cực của đèn tạo ra tia tử ngoại.
 Tia tử ngoại tác dụng vào lớp bột huỳnh quang phủ bên trong ống phát ra ánh sáng.
IV/ Đèn huỳnh quang
3. Đặc điểm của đèn ống huỳnh quang
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
IV/ Đèn huỳnh quang
3. Đặc điểm của đèn ống huỳnh quang
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
IV/ Đèn huỳnh quang
 a. Hiện tượng nhấp nháy: Đèn phát ra ánh sáng không liên tục , gây mỏi mắt
 b. Hiệu suất phát quang cao: Khi đèn làm việc, khoảng 20% - 25% điện năng biến đổi thành quang năng
 c. Tuổi thọ cao: Khoảng 8000h
 d. Mồi phóng điện: Dùng chấn lưu điện cảm, tắc te hoặc chấn lưu điện tử
Hãy nêu một số biện pháp loại trừ hiện tượng nhấp nháy mà em biết.
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
4. Số liệu kĩ thuật
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
IV/ Đèn huỳnh quang
5. Sử dụng
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
IV/ Đèn huỳnh quang
5. Sử dụng
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
IV/ Đèn huỳnh quang
 Đèn huỳnh quang thường được sử dụng để chiếu sáng trong nhà.
 Để giữ cho đèn phát sáng tốt ta phải lau chùi bộ đèn thường xuyên.
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
V/ Đèn COMPAC
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
BÀI 38 & 39: ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN HUỲNH QUANG
Dựa vào các đặc điểm của mỗi loại đèn, em hãy chọn cụm từ thích hợp dưới đây điền vào chỗ trống (…) trong bảng
Đèn sợi đốt
Hướng dẫn tự học
1. Học bài
2. Trả lời những câu hỏi trong sgk
3. Chuẩn bị bài 41: Đồ dùng loại Điện - Nhiệt