Trường THCS Trần Hưng Đạo
CHÀO MỪNG THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ
Môn NGỮ VĂN 8

Giáo viên: Nguyễn Thị Ngọc Bích
Năm học :2019-2020
KiỂM TRA MiỆNG
Câu 1: Thế nào là nói giảm nói tránh? Tác dụng của nói giảm nói tránh?
Câu 2: Cho ví dụ về nói giảm nói tránh?
Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong 3 câu sau?
A. Bác trai đã khá rồi chứ ?

B. Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt!

C. Nắng ấm, sân rộng và sạch.
A. Bác trai / đã khá rồi chứ ?
C V

B. Lão / hãy yên lòng mà nhắm mắt!
C V

C. Nắng / ấm, sân / rộng và sạch.
C V C V
Tiếng Việt
:
Tiết : 45, 46
CÂU GHÉP
CÂU GHÉP
Đặc điểm
của câu ghép
Cách nối các
vế câu
Quan hệ ý nghĩa
giữa các vế câu
CÂU GHÉP
I. D?c di?m c?a cõu ghộp:
Đọc đoạn trích sau :
(1)Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đưu?ng rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.
(2) Tôi quên thế nào đuược những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi nhuư mấy cành hoa tươi mỉm cưu?i giữa bầu trời quang đãng.
(3) Những ý tưuởng ấy tôi chưa lần nào ghi trên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. (4)Nhưung mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưuới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trưu?ng, lòng tôi lại tuưng bừng rộn rã. (5)Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sưuong thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đưu?ng dài và hẹp. (6)Con đưu?ng này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưung lần này tự nhiên thấy lạ. (7)Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học. (Thanh Tịnh, Tôi đi học)
? Cõu m? r?ng th�nh ph?n.
(2)Tôi quên thế nào đuược những cảm giác trong sáng ấy
nảy nở trong lòng tôi nhuư mấy cành hoa tưuoi mỉm cưu?i
giữa bầu trời quang đãng.
(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sưuong thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con dưu?ng
làng dài và hẹp.
(7)Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng
tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
//
C
C
V

V
C
? Câu đơn
(Câu có 3 cụm chủ vị không bao chứa nhau)
? Câu ghép
V
v
C
C 1
C 3
C 2
V 2
V3
V 1
//
//
//
//
quên
nảy nở
Ví dụ
(2) Tôi // quên thế nào đưu?c những cảm giác trong sáng ấy/ nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi / mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sưuong thu và gió lạnh, mẹ tôi / âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đưu?ng làng dài và hẹp.
(7) Cảnh vật xung quanh tôi / đều thay đổi, vì chính lòng tôi / đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi / đi học.
Câu (5)
Câu(2)
Câu (7)
Ghi nhớ 1: Câu ghép là câu do 2 hoặc nhiều cụm C - V không bao chứa nhau tạo thành.
Mỗi cụm C - V n�y đưu?c gọi là một vế câu.
A, Bác trai / đã khá rồi chứ ?
C V

B, Lão / hãy yên lòng mà nhắm mắt!
C V

C, Nắng / ấm, sân / rộng và sạch.
C V C V
? Câu đơn
? Câu đơn
? Câu ghép

So sánh câu mở rộng thành phần với câu ghép.

Giống nhau : Đều có từ 2 cụm c – v trở lên

Khác nhau :
* Câu mở rộng thành phần có một cụm c – v làm nòng cốt, các cụm c – v còn lại bị bao chứa bên trong thành phần nào đó của câu.


* Câu ghép có các cụm c – v không bao chứa nhau, mỗi cụm c – v làm thành một vế câu.
1.Ví dụ:






(1)Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đuường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trưu?ng.
(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy , nảy nở trong lòng tôi nhưu mấy cành hoa tưuoi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
(3)Những ý tưu?ng ấy tôi chưa lần nào ghi trên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết.(4) Nhuưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưu?i nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưung bừng rộn rã.(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sưuong thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đưu?ng dài và hẹp.(6)Con đưu?ng này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhuưng lần này tự nhiên thấy lạ. (7)Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi , vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học. (Thanh Tịnh, Tôi đi học)
I. D?c di?m c?a cõu ghộp:
II. Cỏch n?i cỏc v? cõu:
Đọc đoạn trích sau :
(1) Hằng năm cứ vào cuối thu , lá ngoài đường rụng nhiều và trên
không có những đám mây bàng bạc , lòng tôi lại nao nức những
kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường .
(3)Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy , vì hồi ấy tôi
không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết .
(6)Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần , nhưng lần này
tự nhiên thấy lạ .
(7)Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi , vì chính lòng tôi đang có
sự thay đổi lớn : hôm nay tôi đi học .
Vế 1
( )
( )
( )
( )
( )
( )
( )
Các vế nối với nhau bằng 1 quan hệ từ, dấu phẩy
Các vế nối với nhau bằng 1 quan hệ từ.
Các vế nối với nhau bằng 1 quan hệ từ.
Các vế nối với nhau bằng 1 quan hệ từ, dấu hai chấm
Vế 2
Vế 2
Vế 3
Vế 1
Vế 3
Vế 1
Vế 2
Vế 2
Vế 3
Vế 1
Các vế trong những câu ghép sau được nối với nhau bằng phương tiện nào ?
Cặp quan hệ từ : vì …nên
2 : Cây non vừa trồi , lá đã xoà sát mặt đất .
Cặp phó từ : vừa … đã
3 : Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi dâng cao bấy nhiêu .
Cặp đại từ : bao nhiêu … bấy nhiêu
4 : Mẹ bảo đi đường này , nó lại đi đường kia
Cặp chỉ từ : này … kia
1 : Vì trời mưa to nên Hà Nội ngập lụt .
5: Đây là mảnh vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn ; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào.
( )
Dấu chấm phẩy
( ; )
Dùng những từ có tác dụng nối
Không dùng từ nối
Nối bằng một quan hệ từ : Vì , và , nhưng …
Cần có dấu phẩy , dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm
Nối bằng cặp quan hệ từ :
Vì (do, bởi, tại ) …nên (cho nên )
Nếu (giá, giá như, hễ …) … thì
Tuy ( dù , mặc dù … )… nhưng .
Cặp phó từ :… vừa …vừa ; càng… càng ; chưa …đã
Cặp đại từ :
… bao nhiêu …bấy nhiêu nào …ấy ; đâu … đấy
Cặp chỉ từ :
này …kia
III. Luyện tập
Bµi tËp 1: Tìm c©u ghÐp trong ®o¹n sau, cho biÕt mçi c©u ghÐp c¸c vÕ c©u ®­îc nèi víi nhau b»ng nh÷ng c¸ch nµo?
a.  DÇn bu«ng chÞ ra, ®i con!  DÇn ngoan l¾m nhØ! U van DÇn, u l¹y DÇn!  DÇn h·y ®Ó cho chÞ ®i víi u, ®õng gi÷ chÞ nữa.  ChÞ con cã ®i, u míi cã tiÒn nép s­ưu thÇy DÇn míi ®ư­îc vÒ víi DÇn chø!  S¸ng ngµy ngư­êi ta ®¸nh trãi thÇy DÇn như­ thÕ, DÇn cã thư¬ng kh«ng.  NÕu DÇn kh«ng bu«ng chÞ ra, chèc nữa «ng lý vµo ®©y, «ng Êy trãi nèt c¶ u, trãi nèt c¶ DÇn nữa ®Êy. (Ng« TÊt Tè, T¾t ®Ìn)

b.  C« t«i chư­a døt c©u, cæ häng t«i ®· nghÑn ø khãc kh«ng ra tiÕng.  Gi¸ nh÷ng cæ tôc ®· ®Çy ®äa mÑ t«i lµ mét vËt nh­ hßn ®¸ hay côc thñy tinh, ®Çu mÈu gç, t«i quyÕt vå ngay lÊy mµ c¾n, mµ nhai, mµ nghiÕn cho kú n¸t vôn míi th«i.
(Nguyªn Hång, Nh÷ng ngµy th¬ Êu)

,
,
,
,
,
,
,
,
,
→ Các vế nối với nhau bằng dấu phẩy
→ Các vế nối với nhau bằng dấu phẩy
Bài tập 2 : trang 113
Với mỗi cặp quan hệ từ dưới đây hãy đặt một câu ghép . (Thảo luận theo bàn 2p)
a/ Vì … nên … Nhóm 1
b/ Nếu …thì … Nhóm 2
c/ Tuy … nhưng …Nhóm 3
d/kh«ng nh÷ng…mµ…(hoÆc kh«ng chØ…mµ…)Nhóm 4
Bài tập 3 : Trang 113
Chuyển những câu ghép em vừa đặt thành những câu ghép mới bằng một trong hai cách sau :
a/ Bỏ bớt một quan hệ từ .
b/ Đảo lại trật tự các vế câu .
bài tập 2,3
a. Vì trời mưa to nên con đường rất trơn.

Bỏ bớt một quan hệ từ
a. Trời mưa to nên con đường rất trơn.

a. Con đường rất trơn vì trời mưa to

Đảo lại trật tự các vế câu
bài tập
Bài tập 4 trang 114
Đặt câu ghép với mỗi cặp từ hô ứng dưới đây :
a / …vừa …đã …
b / …chưa… đã …
c/ …đâu …đấy …
d/ … càng… càng …

Cây non vừa trồi , lá đã xoà sát mặt đất .
Bài tập 5 trang 114
Viết một đoạn văn ngắn về một trong các đề tài sau ( trong đoạn văn có sử dụng ít nhất là một câu ghép ) :
a/ Thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông.
Hướng dẫn :
Bước 1: Lựa chọn đề tài .
Bước 2 : Xác định cấu trúc đoạn văn (quy nạp, diễn dịch, song hành… )
Bước 3 : Viết đoạn văn
Bước 4 : Kiểm tra tính liên kết của đoạn văn
Bước 5 : Gạch chân câu ghép đã sử dụng trong đoạn văn
CÂU GHÉP
Đặc điểm
chức năng
Cách nối các
vế câu
Quan hệ ý nghĩa
giữa các vế câu
-Câu ghép là câu do 2 hoặc nhiều cụm C - V không bao chứa nhau tạo thành.
-Mỗi cụm C - V được gọi là một vế câu.

-Dùng những từ có tác dụng nối ( 1 quan hệ từ, cặp quan hệ từ, cặp phó từ, đại từ, chỉ từ )
Không dùng từ nối ( dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu hai chấm)
HƯỚNG DẪN HS TỰ HỌC
* Đối với bài học ở tiết học này:
Nắm đặc điểm của câu ghép. Cách nối các vế câu trong câu ghép. Vẽ bản đồ tư duy bài học.
Học ghi nhớ 1,2 SGK/112
Làm hoàn chỉnh bài tập 1( câu c, d) bài 2( câu b,c,d) bài 3,4 vào vở bài tập. Viết đoạn văn
* Đối với bài học ở tiết học sau:
Chuẩn bị bài: “Câu ghép” (tt)
Quan hệ ý nghĩa các vế trong câu ghép. Cho VD về quan hệ các vế trong câu ghép.
Xem trước bài tập SGK.
Câu
(Xét về cấu tạo ngữ pháp)
Câu đơn
Biến đổi câu
Câu ghép
Hệ thống kiến thức về câu
(Xét về cấu tạo ngữ pháp)
Lớp 6
Lớp 7
Lớp 8
Câu rút gọn
Chuyển đổi câu
Câu đặc biệt
Câu mở rộng