Trong NNLT có mấy cấu trúc lập trình ?
Có 3 cấu trúc lập trình cơ bản
Cấu trúc tuần tự
Cấu trúc rẽ nhánh
Cấu trúc lặp
Lần lượt thực hiện các câu lệnh từ trên xuống dưới.
Thực hiện 1 trong số nhiều nhánh của chương trình (tuỳ điều kiện).
Lặp đi lặp lại một đoạn chương trình.
Chương III
CẤU TRÚC RẼ NHÁNH VÀ LẶP
Bài 9
cấu trúc rẽ nhánh
Giáo án điện tử tin học lớp 11
Mobile Internet
(*) Cước thuê bao MiMax của các thuê bao HS, sinh viên là 50.000đồng/ tháng
Thuật toán
Bước 1: Nhập vào X
Bước 2: Nếu X<=50 thì số tiến phải trả là 10 ngàn đồng
Bước 3: Nếu X>50 thì số tiền phải trả là 10 ngàn đồng cộng thêm tiền phải trả cho số lưu lượng vượt quá 50.
Bước 4: Kết thúc
1. Rẽ nhánh
Mời các bạn cùng xem và tìm hiểu các tình huống sau nhé!
ừm, để tớ nghĩ đã.
Nếu ngày mai mưa thì tớ nghỉ.
à! Nếu ngày mai mưa thì tớ nghỉ, nếu không thì tớ đến nhà cậu học nhé.
Này, ngày mai cậu có đi học nhóm không?
Nếu chiều nay trời không mưa thì Châu sẽ đến nhà Ngọc.
* Các ví dụ khác:
Nếu từ nay chăm chỉ học tập thì sang năm em sẽ thi đậu đại học.
Nếu …………….. Thì ……………
<Điều kiện>

Có dạng như thế nào?
Nếu ………..…… Thì ………..…....…, nếu không thì………….….
Nếu chủ nhật trời nắng thì chúng ta đi picnic, nếu không thì chúng ta online.
Nếu học tốt thì Tí sẽ được thưởng, nếu không thì Tí sẽ bị phạt.
Có dạng như thế nào?
<Điều kiện>


Ví dụ: Giải phương trình bậc hai ax2+bx+c=0 (a0)
B1: Nhập hệ số a,b,c
B2: Tính Delta=b2 - 4ac
B3: Nếu Delta âm thì thông báo PT vô nghiệm, ngược lại tính và đưa ra nghiệm.
B4: Kết thúc.
Cấu trúc dùng để mô tả các mệnh đề có dạng như trên gọi là
cấu trúc rẽ nhánh.
Ví dụ: Giải phương trình bậc hai ax2+bx+c=0 (a0)
B1: Nhập hệ số a,b,c
B2: Tính Delta=b2 - 4ac
B3: Nếu Delta âm thì thông báo PT vô nghiệm, ngược lại tính và đưa ra nghiệm.
B4: Kết thúc.
Nếu ………..…… Thì ……..…....…, nếu không thì………….…..
<Điều kiện>


Nếu …………….. Thì ……………
<Điều kiện>

IF
ELSE
THEN
THEN
IF
IF <Điều kiện> THEN ;
Điều kiện
Đúng

Câu lệnh
Nếu <điều kiện> đúng thì được thực hiện,
sai bị bỏ qua.
Sai
a. Dạng thiếu

Câu lệnh
Đúng

Câu lệnh
Điều kiện
Điều kiện
2. Câu lệnh IF - THEN
- Điều kiện là biểu thức quan hệ hoặc biểu thức lôgic.
- Câu lệnh là một lệnh của TP.
Trong đó:
Ví dụ:
IF a mod 2=0 THEN Writeln(` a la so chan`);
b. Dạng đủ
IF <Điều kiện> THEN ELSE ;
Điều kiện
Đúng

Câu lệnh 1
Sai

Câu lệnh 2
Nếu <điều kiện> đúng thì được thực hiện,
ngược lại thì được thực hiện.
Điều kiện

Câu lệnh 1

Câu lệnh 2
Điều kiện

Câu lệnh 1
Điều kiện
Ví dụ:
IF a mod 2=0 THEN Writeln(`a là so chan`)
ELSE Writeln(`a la so le`);
3. Câu lệnh ghép
Trong TP cho phép gộp nhiều câu lệnh thành một câu lệnh gọi là câu lệnh ghép, có dạng:
BEGIN
< Các câu lệnh>;
END;
IF Delta<0 THEN Writeln(`Phương trình vô nghiệm`)
ELSE
BEGIN
X1:= (-B + SQRT(Delta))/(2*A);
X2:= (-B - SQRT(Delta))/(2*A);
Writeln(` Nghiem X1= `, X1:5:1);
Writeln(` Nghiem X2= `, X2:5:1);
END;
Ví dụ:
4. Ví dụ.
Chương trình giải phương trình ax + b = 0.
Program Giai_PTB1;
Uses crt;
Var a, b: real;
Begin
Clrscr;
write(‘nhap cac he so a, b: ’); readln(a, b);
if a <> 0 then write(‘PT co nghiem x = ’,-b/a:6:2)
else
begin
if b <> 0 then write(‘PT vo nghiem’);
if b = 0 then write(‘PT co vo so nghiem’);
end;
Readln
End.
Hướng dẫn về nhà:
- Câu lệnh if-then: cấu trúc, sơ đồ thực hiện của dạng thiếu và dạng đủ.
- Trả lời câu hỏi 1, 2, 4 trang 50 SGK.
Khuyến khích: Viết chương trình nhập vào hai số bất kì và in ra màn hình giá trị lớn nhất của hai số đó.
- Chuẩn bị trước nội dung bài Cấu trúc lặp.
Loại biểu thức gì nhất thiết phải có mặt trong câu lệnh rẽ nhánh?
Một câu lệnh rẽ nhánh chứa m lệnh if dạng đủ và lồng vào nhau. Câu lệnh đó tạo ra bao nhiêu nhánh chương trình.
Xét một chương trình có n câu lệnh rẽ nhánh dạng đủ không lồng vào nhau. Để kiểm tra việc thực hiện tất cả các câu lệnh trong chường trình, ta cần ít nhất bao nhiêu bộ dữ liệu thử nghiệm?
Có thể dùng cấu trúc rẽ nhánh dạng thiếu để môt ta cấu trúc rẽ nhánh dạng đủ được không? Cho ví dụ minh họa.
Hãy nhớ
Cấu trúc mô tả các mệnh đề:
"Nếu . thì."
"Nếu . thì .ngược lại."
gọi là cấu trúc rẽ nhánh.
? Lệnh rẽ nhánh dạng thiếu
? Lệnh rẽ nhánh dạng đủ
Câu lệnh ghép
BEGIN
;
END;
IF <điều kiện> THEN ;
IF <điều kiện> THEN
ELSE ;
Hãy lập chương trình tính tiền điện với yêu cầu như sau :
Nhập vào chỉ số mới, chỉ số cũ. Tìm số điện tiêu thụ.
Tính tiền như sau :
Nếu số điện <= 500 : giá 750 đồng/số
Nếu số điện > 500 và <=1000 : giá 1200 đồng/số
Nếu số điện >1000 : giá 1500 đồng/số
In ra số tiền phải trả.
BTVN 02