Bài 14: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI TRÊN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM
1. Quốc gia Văn Lang-Âu Lạc
Cơ sở hình thành nhà nước
* Sự chuyển biến của văn hóa Đông Sơn
- Kinh tế:
+ Sử dụng phổ biến công cụ đồng thau, bắt đầu có công cụ bằng sắt.

Lưỡi cày bằng đồng
Trống đồng phát hiện tại làng Hoàng Hạ, Phú Xuyên (Hà Nội).
Trống Đồng phát hiện tại Nông Cống, Thanh Hóa
Rìu đồng sưu tầm tại Hà Đông - Hà Nội.
Thạp đồng phát hiện tại Trấn Yên - Yên Bái. 
Lẫy nỏ đồng. 
Chuông đồng
Đồ minh khí bằng đồng.
Dao găm có cán trang trí hình người bằng đồng.
Vũ khí Đông Sơn
Mảnh giáp Đông Sơn
Bộ dao Đông Sơn có cán trang trí hình người rất phong phú.

+ Nền nông nghiệp lúa nước với việc dùng cày và sức kéo trâu bò khá phổ biến.
+ Ngoài ra, cư dân Đông Sơn còn sắn bắn, chăn nuôi, đánh cá, làm nghề thủ công….
+ Có sự phân công lao động giữa nông nghiệp và thủ công nghiệp.


- Xã hội:

+ Sự phân hóa xã hội giữa người giàu - nghèo ngày càng rõ rệt.
+ Công xã thị tộc tan vỡ, thay vào đó là công xã nông thôn.
+ Công tác trị thủy, làm thủy lợi, yêu cầu chống giặc ngoại xâm… gắn kết con người với nhau.
=> Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc ra đời
b. Nhà nước Văn Lang-Âu Lạc
Thời gian tồn tại:
+ Quốc gia Văn Lang: từ thế kỉ VII – III TCN.
+ Quốc gia Âu Lạc: từ thế kỉ III – 179 TCN.

Tổ chức bộ máy nhà nước:
SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI VĂN LANG – ÂU LẠC
- Nhà nước Âu Lạc được mở rộng hơn về lãnh thổ, hoàn chỉnh hơn về tổ chức, có quân đội mạnh, vũ khí tốt, đặc biệt có thành cổ loa kiên cố vững chắc.
Mũi tên đồng thành Cổ Loa
Lưỡi cày đồng
Gương đồng và dao găm nữ tướng.
Bao chân bao tay bằng đồng
Lưỡi cày đồng hình trái tim được phát hiện ở thành Cổ Loa
Nhà cửa thời Văn Lang
- Đời sống vật chất
+ Ăn: gạo tẻ, gạo nếp, thịt cá, rau củ….
+ Mặc: nữ mặc váy, nam đóng khố.
+ Ở: nhà sàn.
- Đời sống tinh thần:
+ Tín ngưỡng: thờ cúng tổ tiên, thần linh, các vị anh hùng có công với nước.
+ Phong tục: nhuộm răng, ăn trầu, xăm mình...
+ Tục lệ cưới xin, ma chay...
+ Lễ hội khá phổ biến, nhất là hội mùa.
xăm mình
Nhuộm răng đen
Đền Hùng
Xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
Khu di tích Cổ Loa 
Các tầng lớp xã hội Văn Lang – Âu Lạc
Vua
Dân tự do
Nô tì
Quý tộc
* Nhận xét
- Nhà nước Văn Lang đơn giản, sơ khai, chưa có luật pháp và quân đội chính quy.
- Nhà nước Âu Lạc được mở rộng hơn về mặt lãnh thổ, hoàn chỉnh hơn về bộ máy nhà nước như có quân đội mạnh, có vũ khí tốt và thành Cổ Loa kiên cố, nên đã đánh thắng được cuộc xâm lược của Triệu Đà năm 179 TCN.
3. Quốc gia cổ Phù Nam
2. Quốc gia cổ Cham pa
Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam)
Kinh đô Trà Kiệu (còn gọi là kinh thành Sư Tử)
Một số phù điêu và hiện vật tiêu biểu về kiến trúc Chăm ở Thánh địa Mỹ Sơn
Tượng vũ nữ Aspara (Chăm)
Tượng Shiva múa
Mảnh vàng lá khắc chữ và đồ trang sức bằng vàng
Tượng thần Brahma - niên đại 1500 năm - của BT An Giang
Tượng thần Visnu bằng đá, thế kỷ 7
Nắp gốm
Đồ gốm văn hóa Óc Eo
Di tích Óc Eo
Chùa Linh Sơn được xây dựng trên một gò đất cao của núi Ba Thê vào năm 1913.
Thời gian
- Cuối thế kỉ II, trên cơ sở văn hóa Sa Huỳnh – vùng ven biển miền Trung và Nam Trung Bộ.
Thế kỉ XV suy thoái.
Thế kỉ I, trên cơ sở văn hóa
Óc Eo (An Giang) – Nam Bộ
Cuối thế kỉ VI suy yếu
Chính trị
Xã hội
Theo chế độ quân chủ
Quý tộc, dân tự do, nô lệ
Theo chế độ quân chủ
Quý tộc, bình dân, nô lệ
Kinh tế
Nông nghiệp trồng lúa nước.
Thủ công, khai thác lâm
thổ sản, xây dựng.
Nông nghiệp trồng lúa nước.
- Thủ công nghiệp, ngoại thương
Văn hóa
- Tập quán: ở nhà sàn, ăn trầu, thờ cúng tổ tiên,
- Tục: hỏa táng người chết
- Tôn giáo: Hin đu, Phật giáo
- Chữ viết: chữ Chăm
Tập quán: ở nhà sàn, mặc áo chui đầu, xăm mình,
Tục: thủy táng, hỏa táng, thổ táng
- Tôn giáo: đạo Hin đu
- Nghệ thuật ca múa nhạc phát triển.
TK VII- 179 TCN
Cuối TK II- TK XV
TK I - cuối TK VI
Bắc bộ và Bắc Trung bộ
Trung bộ và Nam trung bộ
Nam bộ
Nông nghiệp là chủ yếu. Nghề đúc đồng phát triển.
Kinh tế nông nghiệp. Kỹ thuật xây dựng phát triển.
Kinh tế nông nghiệp. Phát triển ngoại thương đường biển.
Quân chủ chuyên chế.
Phân hóa thành 2 bộ phận thống trị
và bị trị