TRƯỜNG TH-THCS CỬA DƯƠNG
Giáo viên: LƯU HOÀNG SINH



NGỮ VĂN 9





I/ Tìm hiểu chung.
1/ Tác giả, tác phẩm.
a. Tác giả.
Chu Quang Tiềm (1897 – 1986), quê ở tỉnh An Huy, là nhà mỹ học và lí luận văn học nổi tiếng của Trung Quốc.


b. Tác phẩm.
Bài văn được trích dịch từ “Danh nhân Trung Quốc bàn về niềm vui, nỗi buồn của việc đọc sách, Bắc Kinh 1995” của tác giả.

2. Thể loại.
Văn nghị luận
? Xác định bố cục văn bản và nội dung.



3/ Bố cục.
a. Từ đầu …thế giới mới: Tầm quan trọng & ý nghĩa của việc đọc sách.
b. Tiếp ... tiêu hao lực lượng: Những khó khăn, sai lạc dễ mắc phải của việc đọc sách hiện nay.
c. Còn lại: Bàn về phương pháp đọc sách.



4. Tóm tắt.
? Em hãy tóm tắt nội dung của văn bản?
Sách là kho tàng quý báu cất giữ những di sản tinh thần của nhân loại, là cột mốc trên con đường tiến hoá của nhân loại. Sách đã ghi chép cô đúc và lưu truyền mọi tri thức, mọi thành tựu mà loài người tìm tòi, tích luỹ được qua từng thời đại. Lịch sử càng tiến lên, sách vở tích lũy càng nhiều, việc đọc sách cũng ngày càng không dễ. Vì vậy, cần có cách lựa chọn và cách đọc sách sao cho đúng đắn.
II/ Tìm hiểu chi tiết.
1. Nội dung.
1.1. Tầm quan trọng & ý nghĩa của việc đọc sách.
? Vấn đề nghị luận của bài viết này là gì? Dựa theo bố cục bài viết, hãy tóm tắt các luận điểm của tác giả khi triển khai vấn đề ấy.

1/ Vấn đề nghị luận của bài viết này là sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách.
? Các luận điểm của tác giả khi triển khai vấn đề là gì?



1/ Vấn đề nghị luận của bài viết này là sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách.
Các luận điểm của tác giả khi triển khai vấn đề:
- Tầm quan trọng của việc đọc sách.
- Những khó khăn, sai lạc dễ mắc phải của việc đọc sách hiện nay.
- Bàn về phương pháp đọc sách.



1. Một cuốn sách thực sự hay nên đọc trong tuổi trẻ, rồi đọc lại khi đã trưởng thành, và một nửa lúc tuổi già,
giống như một tòa nhà đẹp nên được chiêm ngưỡng trong
ánh bình minh, nắng trưa và ánh trăng. (Robertson Davies)


2. Tất cả những gì con người làm, nghĩ hoặc trở thành được bảo tồn một cách kỳ diệu trên những trang sách. (Thomas Carlyle)
3. Không có người bạn nào trung thành như một cuốn sách. (Ernest Hemingway)
Qua lời bàn của Chu Quang Tiềm, em thấy sách có tầm quan trọng như thế nào, việc đọc sách có ý nghĩa gì ?
1.1. Tầm quan trọng của việc đọc sách
- Luận điểm: “Đọc sách là 1 con đường quan trọng của học vấn” vì:
+ Sách ghi chép, cô đúc và lưu truyền mọi tri thức, thành tựu mà loài người tìm tòi tích lũy được.
+ Sách có giá trị được xem là những cột mốc trên con đường tiến hoá học thuật của nhân loại.

+ Sách là kho tàng kinh nghiệm, là di sản tinh thần quý báu của loài người đã thu lượm từ mấy nghìn năm



* Ý nghĩa của việc đọc sách.
THẢO LUẬN NHÓM
Đọc sách có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống?
Đối với mỗi người thì đọc sách có ý nghĩa gì?
Em có nhận xét gì về cách lập luận của đoạn văn?
Em được bồi dưỡng những gì từ việc đọc sách Ngữ văn để chuẩn bị cho học vấn của mình?
* Ý nghĩa của việc đọc sách.
- Đọc sách là con đường tích luỹ, nâng cao vốn tri thức
- Đọc sách là trả nợ quá khứ, ôn lại kinh nghiệm loài người
- Đọc sách đối với mỗi người còn là sự chuẩn bị để tiến hành cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn đi phát hiện thế giới mới.
⇒ Lập luận chặt chẽ, hợp lí, lô gíc giúp người đọc thấy rõ tầm quan trọng của việc đọc sách.
* Mở rộng: Đối với mỗi con người, đọc sách cũng chính là sự chuẩn bị để có thể làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn, đi phát hiện thế giới mới. Không thể thu được các thành tựu mới nếu như không biết kế thừa thành tựu của các  thời đã qua.
1.2. Những khó khăn của việc đọc sách ngày nay.
* Các luận cứ.
+ Một là: Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu.  
+ Hai là: Sách nhiều khiến người đọc lãng phí thời gian, sức lực, lạc hướng. 
* Các hình ảnh so sánh. 
- Giống như ăn uống, ăn tươi nuốt sống.  
- Như đánh trận, cần phải đánh vào thành trì kiên cố. 
-> Luận điểm trở lên rõ ràng cụ thể, dễ hiểu.
THẢO LUẬN NHÓM
Em hiểu thế nào là không chuyên sâu? Dễ khiến người đọc lạc hướng?
Cho ví dụ về việc đọc sách hiện nay của các bạn học sinh? 
Hai thiên hướng sai lệch nhà văn nêu ra có thoả đáng không?
Cá nhân em có mắc sai phạm trong các thiên hướng đó không?  
+ Không chuyên sâu có nghĩa là liếc qua không lưu tâm tìm hiểu 
VD: Cầm SGK thì chỉ đọc qua, xem nhân vật này thế nào xấu hay đẹp, gặp ai nói thế nào, xem tranh vẽ … nhằm thỏa mãn trí tò mò chứ không chú ý tới lời văn, câu thơ, sự việc hình ảnh hay ý nghĩa sâu xa của câu chuyện , tập sách. Còn rất nhiều bạn chỉ thích tập trung vào loại truyện tranh với những pha giật gân, những hình vẽ kì quặc, lạ mắt, cả ngày có khi ngốn hàng chục cuốn sách mà chẳng thu lượm được điều gì có ích
=> Đó chính là bệnh ăn không tiêu dễ sinh đau dạ dày.
Bức ảnh trên cho em thấy hành động gì?
+ Đọc lạc hướng là đọc không có sự lựa chọn gặp gì đọc nấy mà không chịu tìm những cuốn sách bổ sung, phụ trợ nâng cao học vấn đang tiếp nhận trau dồi
VD: Chỉ thích truyện tranh, báo cười, tiểu thuyết tâm lí, truyện kiếm hiệp, thơ tình yêu, sách hỏi đáp chuyện nọ chuyện kia.
- Các thiên hướng sai lệch nhà văn nêu ra rất thỏa đáng, chính xác. 
- Cá nhân em không ít lần vi phạm các thiên hướng sai lệch ấy: đọc nhồi nhét, chưa biết cách chọn sách để đọc, và có khi còn đọc các loại sách độc hại, sách vô bổ…
* Tác giả đã chỉ ra một cách xác đáng những nguy hại thường gặp:
- Sách nhiều khiến cho người ta không chuyên sâu, dễ sa vào lối “ăn tươi nuốt sống” chứ không kịp tiêu hoá, không biết nghiền ngẫm.
- Sách nhiều khiến người đọc khó chọn lựa, lãng phí thời gian và sức lực với những cuốn không thật có ích.



1.3. Phương pháp chọn và đọc sách hiệu quả.
a. Cách chọn sách.
Theo tác giả, nên chọn lựa như thế nào ?
Cần phải lựa chọn sách mà đọc.
- Không tham đọc nhiều, đọc lung tung mà phải chọn cho tinh, đọc cho kỹ những quyển sách thực sự có giá trị, có ích cho mình.


- Chọn cho tinh: Chọn sách phù hợp với lứa tuổi, chuyên môn, trình độ học vấn (Từng cấp học, lớp học) 
- Đọc cho kĩ: đọc, hiểu suy ngẫm ở từng câu, chữ, sự việc, hình ảnh … 
- Không tham nhiều, cần lựa chọn những cuốn cần thiết, thực sự có giá trị, có lợi cho mình. 
- Cần lựa chọn những cuốn sách, những tài liệu cơ bản thuộc lĩnh vực chuyên môn, chuyên sâu của mình. 
Theo tác giả sách được chia thành mấy loại?
Theo tác giả sách được chia làm 2 loại:
- Sách phổ thông. 
- Sách chuyên môn
=> Sách chọn nên hướng vào hai loại: 
+ Loại phổ thông (nên chọn lấy khoảng 50 cuốn để đọc trong thời gian học phổ thông và đại học là đủ) 
+ Loại chuyên môn (chọn, đọc suốt đời) 
* Không thể xem thường đọc sách phổ thông, loại sách ở lĩnh vực gần gũi kế cận với chuyên ngành của mình, chuyên sâu của mình. 
Qua lời bàn của tác giả về phương pháp đọc sách, theo em, với HS THCS, chúng ta cần đọc những sách gì?
* HS THCS cần đọc:
- Sách chuyên sâu: những cuốn SGK, sách tham khảo…  
- Sách thường thức: những cuốn sách về ứng xử, về đạo đức, gia đình, bè bạn,….
b. Phương pháp đọc sách.
- Không nên đọc lướt qua mà phải vừa đọc, vừa suy ngẫm.
- Không nên đọc tràn lan, tùy hứng mà cần đọc có hệ thống, có kế hoạch.
=> Vừa học tập tri thức, vừa rèn luyện tính cách, học làm người.
2. Nghệ thuật.
- Bố cục chặt chẽ hợp lí.  
- Dẫn dắt tự nhiên, xác đáng bằng giọng chuyện trò, tâm tình của một học giả có uy tín để làm tăng tính thuyết phục của văn bản. 
- Lựa chọn ngôn ngữ giàu hình ảnh với những cách ví von cụ thể và thú vị…..  
3. Ý nghĩa.
Tầm quan trọng, ý nghĩa của việc đọc sách và cách lựa chọn sách, cách đọc sách sao cho hiệu quả.
1. Nội dung
- Sách có ý nghĩa vô cùng quan trọng trên con đường phát triển của nhân loại bởi nó chính là kho tàng kiến thức quý báu, là di sản tinh thần mà loài người đúc kết được trong hàng nghìn năm
 - Đọc sách là một con đường quan trọng để tích lũy và nâng cao vốn tri thức. 
- Tác hại của việc đọc sách không đúng phương pháp. 
-  Phương pháp đọc sách đúng đắn: đọc kĩ, vừa đọc vừa suy ngẫm, đọc sách cũng cần phải có kế hoạch và có hệ thống. 
III/ Luyện tập :
Phát biểu điều mà em thấm thía nhất khi học bài Bàn về đọc sách.
Bài viết đã trình bày nhiều luận điểm có giá trị về việc đọc sách, trong đó, em cảm thấy thấm thía nhất với diễn giải của tác giả về thực trạng cách đọc sách sai lầm của nhiều người hiện nay. Tác giả đã nêu ra thực trạng nhiều người đọc sách chỉ chú trọng số lượng, đọc qua loa mà không chú trọng tới chất lượng ý nghĩa mà mình thu lại được. Việc đọc sách sai lệch như khiến con người tiêu tốn nhiều thời gian vào những cuốn sách vô bổ, lại không thu thập được kiến thức chuyên sâu cho mình. Bài viết đã nhắc nhở người đọc về cách đọc sách để từ đó người đọc suy nghĩ, tìm tòi cách đọc sách đúng đắn, đạt hiệu quả cao.



GIAO NHIỆM VỤ Ở NHÀ
- Học bài, nắm vững vai trò của việc đọc sách. Vận dụng vào trong thực tiễn chọn & đọc sách hang ngày.
- Soạn bài: Khởi ngữ
Tìm hiểu ví dụ, trả lời các câu hỏi gợi ý trong SGK