VĨNH BIỆT
CỬU TRÙNG ĐÀI
Trích Vũ Như Tô
NGUYỄN HUY TƯỞNG
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. TÁC GIẢ
a. Vài nét về tiểu sử:
HS tự nghiên cứu
b. Phong cách sáng tác:
- Nhà văn có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử.
- Đóng góp nổi bật ở thể loại tiểu thuyết và kịch.
- Văn phong giản dị, trong sáng, đôn hậu, thâm trầm, sâu sắc.
1. TÁC GIẢ
c. Các tác phẩm bút ký chính:

- Kịch: Vũ Như Tô, Bắc Sơn, Những người ở lại, Lũy Hoa
- Tiểu thuyết: Đêm hội Long Trì, An Tư, Sống mãi với Thủ đô.
2. TÁC PHẨM
a. Thể loại: Bi kịch.
b. Bối cảnh cảnh chuyện: sự kiện xảy ra ở kinh thành Thăng Long dưới thời Lê Tương Dực khoảng năm 1516-1517
c. Tóm tắt tác phẩm:
Vở kịch 5 hồi
Đoạn trích: Hồi V – Một cung cấm

https://www.youtube.com/watch?v=AXzAwTo7p_E
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
LƯU Ý
(1) Đọc văn bản theo đặc trưng thể loại.
(2) Bám sát lời thoại nhân vật – ngôn ngữ nhân vật là phương tiện duy nhất trong kịch (có thể kết hợp chỉ dẫn sân khấu).
NHỮNG XUNG ĐỘT CƠ BẢN
MÂU THUẪN GÌ?
Chứng minh
Yếu tố thúc đẩy
Yếu tố thúc đẩy
Yếu tố thúc đẩy
Giải quyết thế nào
Triết lí, thông điệp
Mâu thuẫn được giải quyết
Mâu thuẫn phát triển
Mâu thuẫn
tồn tại
Xung đột thứ nhất:
Xung đột giữa đời sống xa hoa của giai cấp thống trị của Lê Tương Dực với đời sống lầm than của nhân dân
LTD bắt VNT xây CTĐ để làm nơi hưởng lạc
Tăng sưu thuế
Bắt thợ giỏi
Tróc nã, hành hạ những người chống đối
Dân nổi loạn, giết LTD, VNT, đập phá thiêu hủy CTĐ
Mâu thuẫn được giải quyết
Mâu thuẫn phát triển
Mâu thuẫn
tồn tại
Dân căm phẫn vua, thợ oán VNT, mẫu thuẫn càng gay gắt
Thông điệp:
Mẫu thuẫn được giải quyết dứt khoát trên lập trường nhân dân: những gì đi ngược với lợi ích của nhân dân sẽ không tồn tại.
Xung đột thứ 2:
Xung đột giữa khát vọng nghệ thuật cao siêu, thuần túy và
lợi ích trực tiếp, thiết thực của nhân dân
VNT là kiến trúc sư thiên tài, giàu khát vọng trong hoàn cảnh đất nước lầm than
Cửu Trùng Đài
Xây CTĐ: hiện thực hóa tài năng, khát vọng, đi ngược lợi ích nhân dân
Không xây CTĐ vì lợi ích nhân dân thì chấp nhận vùi chôn tài năng, khát vọng
VNT, ĐT chết
CTĐ bị thiêu rụi
Mâu thuẫn được giải quyết
Mâu thuẫn phát triển
Mâu thuẫn
tồn tại
Xây hay không xây, chọn khát vọng hay trách nhiệm cũng đều rơi vào bi kịch
Nhận xét:
Mâu thuẫn không có cách giải quyết, kết thúc là sự bế tắc của nhân vật chính.
Vấn đề không thuộc về VNT mà thuộc về thời đại, bi kịch VNT thành bi kịch của kẻ sinh bất phùng thời.
Chính tác giả cũng không trả lời được: Như Tô phải hay những kẻ giết Như Tô phải vì xung đột chứa đựng những phạm trù muôn thuở: cái đẹp và cái thiện, vĩnh viễn và nhất thời, lí tưởng và thiết thực.
https://www.youtube.com/watch?v=d5PYEeCFbSY
2. HÌNH TƯỢNG VŨ NHƯ TÔ
Không tỉnh táo, thức thời để nhận ra biến loạn
Bướng bỉnh, chống lại số phận đến cùng
Ảo tưởng khi đặt niềm tin vào An Hòa Hầu, chủ tướng quân bạo loạn
Vũ Như Tô là nhân vật bi kịch
Đến chết vẫn không nhận ra sai lầm.
Vũ vỡ mộng, sụp đổ trước sự sụp đổ của đài cao mộng lớn, thản nhiên chấp nhận cái chết.
2. HÌNH TƯỢNG ĐAN THIỀM
Tỉnh táo để nhận ra biến loạn, sự nông nổi của nhân dân trong cơn bạo loạn
Khuyên VNT bỏ trốn, chờ cơ hội khác vì đại sự hỏng rồi.
Bi kịch của khách hồng nhan tri kỉ, yêu cái đẹp, quý cái tài nhưng khổ lụy vì tài.