KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6
GV: Nguyễn Quang Duy
Đại dịch Ebola, 2014 ở Tây Phi.

Theo WHO:
- Số người lây nhiễm là: 28.646 trường hợp.
- Số người tử vong là: 11.323 trường hợp.

Đại dịch cúm H1N1, 2009 (cúm lợn).

Theo WHO:
- Số người lây nhiễm là: 1.632.258 trường hợp.
- Số người tử vong là: 18.036 trường hợp.

Đại dịch Covid - 19, 2019 .

Theo WHO đến nay toàn thế giới có:
- Số người nhiễm là: 275 triệu
- Số người tử vong là: 5,36 triêu
- Việt Nam
Số người nhiễm là: 1,56 triệu
Số người tử vong là: 29.791
Bài 24. VIRUS
Bài 24. VIRUS

Nhận dạng được virus chưa có cấu tạo tế bào
- Trình bày được một số bệnh do virus gây ra và nêu được một số biện pháp phòng chống bệnh do virus.
- Nêu được vai trò của virus trong thực tiễn.
MỤC TIÊU:
Mô tả được hình dạng và cấu tạo đơn giản của virus (gổm vật chất di truyến, lớp vỏ protein).
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu hình dạng và cấu tạo virus
Yêu cầu HS quan sát hình 24.1. Hình dạng của một số virus
Virus viêm kết mạc.

Virus HIV.

Thực khuẩn thể.

Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu hình dạng và cấu tạo virus
Bằng chứng hiện nay cho thấy bệnh COVID-19 lây nhiễm ở người qua đường tiếp xúc trực tiếp, gián tiếp (qua các vật dụng hoặc bề mặt bị nhiễm mầm bệnh), hoặc tiếp xúc gần với người nhiễm bệnh qua dịch tiết từ miệng và mũi. Dịch tiết này bao gồm nước bọt, dịch tiết hô hấp hoặc các giọt bắn. Dịch tiết được phát  xuất từ miệng hoặc mũi của người nhiễm bệnh  khi họ ho, hắt hơi, nói hoặc hát. Người tiếp xúc gần (trong vòng khoảng cách dưới 2 mét) với người đã nhiễm bệnh có thể mắc bệnh COVID-19 khi các giọt bắn nhiễm bệnh này thâm nhập vào miệng, mũi hoặc mắt của người tiếp xúc.
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu hình dạng và cấu tạo virus
 Xuất hiện đầu tiên ở những lá non, gồm các vết đốm xanh, vàng xen kẽ nhau, gân lá nhợt nhạt. Lá ngừng phát triển, phiến lá nhỏ hẹp, mặt lá gồ ghề.
- Hình gậy, kích thước: 300 * 15 nm.
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu hình dạng và cấu tạo virus
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu hình dạng và cấu tạo virus
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu hình dạng và cấu tạo virus
Thực khuẩn thể: Bacteriophage (hay còn gọi là phage) là virus chuyên sống kí sinh trên cơ thể vi khuẩn, nó có thể gây bệnh và tiêu diệt vi khuẩn. Nét đặc trưng của các thực khuẩn thể là kháng lại một loài vi khuẩn riêng mà không làm ảnh hưởng tiêu cực đến các vi khuẩn có lợi khác.
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu hình dạng và cấu tạo virus
Virus viêm kết mạc.

Virus HIV.

Thực khuẩn thể.

Em có nhận xét gì về hình dạng của một số virus trên.
- Virus có ba dạng đặc trưng:
+ Dạng xoắn: virus khảm thuốc lá, virus dại;
+ Dạng hình khối: virus cúm, virus viêm kết mạc;
+ Dạng hỗn hợp: thực khuẩn thể (phage).
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
- Vi rút có kích thước siêu hiển vi.
- Virus có ba dạng đặc trưng:
+ Dạng xoắn: virus khảm thuốc lá, virus dại;
+ Dạng hình khối: virus cúm, virus viêm kết mạc;
+ Dạng hỗn hợp: thực khuẩn thể (phage).
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu hình dạng và cấu tạo virus
Yêu cầu HS quan sát hình 24.2. Cấu tạo của virus
Hình 24.2. Cấu tạo của virus
Quan sát hình 24.2, nêu cấu tạo của virus
Virus có cấu tạo đơn giản, gồm lớp vỏ protein và phần lõi chứa vật chất di truyền, một số virus có thêm lớp vỏ ngoài.
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
- Virus có kích thước siêu hiển vi.
- Virus có ba dạng đặc trưng:
+ Dạng xoắn: virus khảm thuốc lá, virus dại;
+ Dạng hình khối: virus cúm, virus viêm kết mạc;
+ Dạng hỗn hợp: thực khuẩn thể (phage).
- Virus có cấu tạo đơn giản, gồm lớp vỏ protein và phần lõi chứa vật chất di truyền, một số virus có thêm lớp vỏ ngoài và chưa có cấu tạo tế bào.
Cấu tạo của virus
Cấu tạo tế bào nhân sơ
Cấu tạo tế bào nhân thực
Cấu tạo của virus có gì khác so với cấu tạo của tế bào sinh vật nhân sơ và nhân thực mà em đã được học?
- Virus có cấu tạo đơn giản, gồm lớp vỏ protein và phần lõi chứa vật chất di truyền, một số virus có thêm lớp vỏ ngoài.
-Virus không có các thành phần cấu tạo giống VỚI tế bào nhân sơ và nhân thực.
Cấu tạo của virus
*Tại sao virus phải sống kí sinh nội bào bắt buộc?
Tại vì: Virus chưa có cấu tạo tế bào, không có các thành phần chính của một tế bào điển hình, nên khi ra khỏi tế bào vật chủ, virus tồn tại như một vật không sống.
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
- Virus có kích thước siêu hiển vi.
- Virus có ba dạng đặc trưng:
+ Dạng xoắn: virus khảm thuốc lá, virus dại;
+ Dạng hình khối: virus cúm, virus viêm kết mạc;
+ Dạng hỗn hợp: thực khuẩn thể (phage).
- Virus có cấu tạo đơn giản, gồm lớp vỏ protein và phần lõi chứa vật chất di truyền, một số virus có thêm lớp vỏ ngoài và chưa có cấu tạo tế bào.
TIẾT 2
Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo của virus, theo em virus có phải là một cơ thề sống không? Vì sao?
Virus chưa được xem là một cơ thể sống vì chưa có cấu tạo tế bào. Chúng không thể tồn tại độc lập mà sống kí sinh nội bào bắt buộc trong các tế bào sống khác.
Tiết 2 - Bài 24. VIRUS
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu lợi ích của virus
Yêu cầu HS tìm hiểu thông tin SGK trang 110. trả lời câu hỏi:
2. VAI TRÒ CỦA VURUS
Em hãy cho biết ứng dụng của virus trong thực tiễn.
Virus được ứng dụng trong sản xuất các chế phẩm sinh học (interferon, thuốc kháng sinh, vaccine,...).
interferon alpha 2b
 Interferon là gì?
Interferon là một nhóm các protein tự nhiên được sản xuất bởi các tế bào của hệ miễn dịch ở hầu hết các động vật, nhằm chống lại các tác nhân ngoại lai như virus, vi khuẩn, ký sinh trùng và tế bào ung thư. Interferon đóng vai trò quan trọng trong cửa ngõ miễn dịch, là hàng rào bảo vệ đầu tiên của cơ thể chống lại virus và sự phát triển bất thường của tế bào.
 Kháng sinh:là thuốc tiêu diệt hoặc kiềm hãm sự phát triển của vi khuẩn
Kháng sinh: không phải là loại thuốc có thể sử dụng tùy tiện được, cần phải dùng đúng bệnh, đúng liều lượng, đúng thời gian và có sự hướng dẫn của bác sĩ/dược sĩ. Kháng sinh chỉ điều trị nhiễm trùng gây ra bởi vi khuẩn mà không phải là virus.
Vaccine là gì?
Vaccine là những chế phẩm sinh học, được sử dụng với mục đích tạo ra miễn dịch trước đối với các bệnh do virus hay vi khuẩn gây ra. Để phòng ngừa một số bệnh thường gặp trong cộng đồng, nhất là bảo vệ đối tượng trẻ em, hiện nay công tác tiêm chủng vaccine phòng bệnh cho trẻ được thực hiện khá phổ biến và trở thành chương trình quốc gia.
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
> Tìm hiểu lợi ích của virus
Yêu cầu HS tìm hiểu thông tin SGK trang 110. trả lời câu hỏi:
2. VAI TRÒ CỦA VURUS
Em hãy cho biết ứng dụng của virus trong thực tiễn.
Virus được ứng dụng trong sản xuất các chế phẩm sinh học (interferon, thuốc kháng sinh, vaccine,...).
Trong nông nghiệp, virus được sử dụng trong sản xuất thuốc trừ sâu.


Thuốc trừ sâu từ virus không gây hại cho môi trường, con người và các sinh vật khác, có ưu điểm là tác dụng mạnh, lâu dài lên sâu bọ, bảo vệ môi trường, giảm thiểu độc hại và tổn dư trên sản phẩm và trong đất so với thuốc trừ sâu hoá học.
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
2. VAI TRÒ CỦA VURUS
Virus có vai trò trong nghiên cứu khoa học và trong thực tiễn. Bên cạnh đó, virus là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh cho người, động vật và thực vật.
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
2. VAI TRÒ CỦA VURUS


Yêu cầu Hs quan sát H24.3; 24.4; 24.5; 24.6 tìm hiểu thông tin hoàn thành bảng theo mẫu sau:
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
2. VAI TRÒ CỦA VURUS


Yêu cầu Hs quan sát H24.7 tìm hiểu thông tin trả lời câu hỏi sau:


Virus xâm nhập vào cơ thể bằng con đường tiếp xúc trực tiếp thông qua hô hấp hoặc qua đường truyền máu, từ mẹ sang con, tiêm chích ma túy, dùng chung bơm kim tiêm, quan hệ tình dục không an toàn,...
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
2. VAI TRÒ CỦA VURUS
Virus có vai trò trong nghiên cứu khoa học và trong thực tiễn. Bên cạnh đó, virus là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh cho người, động vật và thực vật.
Bệnh do virus gầy ra có thể lây truyền theo nhiều con đường khác nhau: từ mẹ sang con, tiếp xúc trực tiếp, truyền máu, tiêu hoá, hô hấp, vết cắn động vật,...
Hãy nêu một số biện pháp phòng chống bệnh do virus gâỵ ra.
Để phòng chống bệnh do virus gây ra, chúng ta phải ngăn chặn các con đường truyền bệnh, tiêm vaccine phòng bệnh,...
Bài 24. VIRUS
1. ĐẶC ĐIỂM VIRUS
2. VAI TRÒ CỦA VURUS
Virus có vai trò trong nghiên cứu khoa học và trong thực tiễn. Bên cạnh đó, virus là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh cho người, động vật và thực vật.
Bệnh do virus gầy ra có thể lây truyền theo nhiều con đường khác nhau: từ mẹ sang con, tiếp xúc trực tiếp, truyền máu, tiêu hoá, hô hấp, vết cắn động vật,...
Để phòng chống bệnh do virus gây ra, chúng ta phải ngăn chặn các con đường truyền bệnh, tiêm vaccine phòng bệnh,...
Corona virus 2019 (2019-nCoV) là một loại virus gây viêm đường hô hấp cấp ở người và có thể lây từ người này sang người khác. Em hãy nêu một số biện pháp phòng chống bệnh do virus corona gây nên.
Biện pháp phòng bệnh do 2019-nCoV gây nên: cách li hoàn toàn người bệnh, hạn chế tiếp xúc nơi đông người, đeo khẩu trang nơi công cộng, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng,...
Đóng vai một tuyên truyền viên, em hãy vẽ một bức tranh để tuyên truyền phòng chống dịch bệnh do virus gây ra.