Địa lí
Bài 31: KINH TẾ CHÂU PHI (TT)
KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu đặc điểm nền nông nghiệp châu Phi?
Sản xuất cây công nghiệp và cây lương thực ở châu Phi có gì khác nhau?
Đặc điểm của nghành nông nghiệp là:
a. Ngành trồng trọt
- Cây công nghiệp được chú trọng theo hướng chuyên môn hóa nhằm mục đích xuất khẩu.
- Cây lương thực chiếm tỉ trọng nhỏ, hình thức canh tác còn lạc hậu.
- Cây ăn quả tập trung chủ yếu trong môi trường địa trung hải.
b. Ngành chăn nuôi.
- Chăn nuôi kém phát triển, phổ biến là hình thức chăn thả gia súc.
Sự khác nhau trong sản xuất cây công nghiệp và cây lương thực ở châu Phi:

- Sản xuất cây công nghiệp được trồng trong các đồn điền, theo hướng chuyên môn hoá, nhằm mục đích xuất khẩu. Các đồn điền thuộc sở hữu của các công ty tư bản nước ngoài, tổ chức sản xuất theo quy mô lớn.

- Cây lương thực chiếm tỉ trọng nhỏ trong cơ cấu trồng trọt, hình thức canh tác nương rẫy là chủ yếu, kĩ thuật lạc hậu, thiếu phân bón,dựa vào sức người năng suất thấp, không đáp ứng được nhu cầu.
3. Dịch vụ.
Nêu khái niệm “ngành dịch vụ” và “khủng hoảng kinh tế”.
*Khái niệm (sgk/186;187)
- Dịch dụ: Những hoạt động phục vụ nhằm thỏa mãn những nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt.

- Khủng hoảng kinh tế: tình trạng khó khăn về tình hình kinh tế, xảy ra do sự cân bằng giữa sản xuất và tiêu thụ bị phá vỡ.
Nghiên cứu kiến thức sgk và cho biết ở châu Phi những hoạt động dịch vụ nào phát triển?

Trả lời:
Xuất - nhập khẩu, giao thông, du lịch.

- Quan sát lược đồ kinh tế châu Phi kết hợp nghiên cứu kiến thức sgk, cho biết:
- Những mặt hàng xuất khẩu và nhập khẩu chủ yếu ở châu Phi? Giải thích tại sao?


Trả lời:
+ Các mặt hàng xuất khẩu: Chủ yếu là nguyên liệu thô, nông sản
nhiệt đới.
+ Các mặt hàng nhập khẩu: Máy móc, thiết bị, hàng tiêu dùng
và lương thực.




- Xác định trên lược đồ các vùng chuyên canh nông sản xuất khẩu và các vùng khai thác khoáng sản xuất khẩu ở châu Phi?
Trả lời:
Các tuyến đường sắt đều bắt nguồn từ các vùng trồng cây công nghiệp xuất khẩu hay vùng khai thác khoáng sản sâu trong nội địa hướng ra bờ biển, đến các thành phố cảng, phục vụ vận chuyển hàng xuất khẩu.
- Lệ phí qua kênh đào Xuy-ê đem lại nguồn lợi lớn cho các nước ở châu Phi.
Quan sát lược đồ kinh tế châu Phi, nhận xét vai trò của các tuyến đường sắt quan trọng ở châu Phi và vai trò của kênh đào Xuy-ê đối với hoạt động xuất nhập khẩu của châu Phi?
Vì sao du lịch là hoạt động đem lại nguồn ngoại tệ lớn cho nhiều nước châu Phi?






3. Dịch vụ.
- Hoạt động kinh tế đối ngoại tương đối đơn giản
+ 90% thu nhập ngoại tệ nhờ Xuất khẩu: sản phẩm cây công nghiệp nhiệt đới và khoáng sản.
+ Nhập khẩu: máy móc, thiết bị , hàng tiêu dùng và lương thực.
- Lệ phí qua kênh đào Xuy-ê và du lịch đem lại nguồn lợi lớn cho các nước ở châu Phi.
✍
4. Đô thị hoá
Nghiên cứu sgk:
Cho biết đặc điểm đô thị hoá ở châu Phi?
Trả lời:
Đô thị hóa: quá trình biến đổi về phân bố các lực lượng sản xuất, bố trí dân cư, những vùng không phải đô thị thành đô thị.

Đô thị hóa ở châu Phi: Phần lớn các quốc gia có nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, nhưng tỉ lệ dân thành thị không ngừng tăng (năm 2000, tỉ lệ dân thành thị là trên 33%.)
quan sát bảng số liệu tỉ lệ dân thành thị của một số quốc gia ở châu Phi (Năm 2000)/ Tr.98 SGK
Cho biết sự khác nhau về mức độ đô thị hoá giữa các quốc gia ven vịnh Ghi-nê, duyên hải Bắc Phi và duyên hải Đông Phi?





- Mức độ đô thị hóa cao nhất: duyên hải Bắc Phi (An-giê-ri, Ai Cập).

- Mức độ đô thị hóa khác cao: ven vịnh Ghi-nê (Ni-giê-ri-a).

- Mức độ đô thị hóa thấp: duyên hải Đông Phi (Kê-ni-a, Xô-ma-li).
cho biết châu Phi có bao nhiêu đô thị trên 1 triệu dân? Nêu tên và xác định vị trí các đô thị có trên 5 triệu dân ở châu Phi?















Những nguyên nhân nào dẫn đến tốc độ đô thị hoá nhanh ở châu Phi? Hậu quả nảy sinh do bùng nổ dân số đô thị ở châu Phi?
4. Đô thị hoá
Trả lời:
Nguyên nhân bùng nổ dân số đô thị châu Phi : Do không kiểm soát được gia tăng dân số, thiên tai, sản xuất nông nghiệp không phát triển, nội chiến liên miên…

- Hậu quả:
+ Kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế.

+ Nảy sinh nhiều vấn đề an sinh, xã hội.

+ Tác động xấu đến môi trường.
Tốc độ đô thị hoá nhanh nhưng không tương xứng với trình độ phát triển công nghiệp =>làm nảy sinh nhiều vấn đề kinh tế- xã hội cần giải quyết
4. Đô thị hoá