Kiểm tra bài cũ : Chọn các đáp án đúng:
Trong các câu sau, câu nào nói đúng thông tin về tác giả Hồ Chí Minh:
Hồ Chí Minh (1890–1969 ) quê ở Nam Đàn, Nghệ An.
Bác là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, một chiến sĩ cộng sản quốc tế.
C. Một nhà văn, nhà thơ lớn của đất nước.
D. Là nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ Mới.
E. Danh nhân văn hóa thế giới.

GÓC CHIA SẺ
Em hãy kể về một công việc mà em đã kiên trì làm được, dù quá trình thực hiện rất khó khăn, vất vả (leo núi, đi đường xa, giành học bổng…)
Cảm giác của em khi hoàn thành công việc như thế nào?
Hồ Chí Minh
Giáo viên: Nguyễn Thị Yên
Lớp dạy: 8A
Tiết 82: Bài 21: Văn bản: ĐI ĐƯỜNG
Thứ 5 ngày 17 tháng 02 năm 2022
I. Đọc và tìm hiểu chú thích
Tác giả.
-Hồ Chí Minh (1890-1969)
2. Tác phẩm.
- Xuất xứ: bài số 30 trích trong tập thơ “Nhật kí trong tù”
Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt
Dịch thơ: thể thơ lục bát
PTBĐ chính: biểu cảm
Tiết 82: ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
Tiết 82: ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
Phiên âm:
Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,
Trùng san chi ngoại hựu trùng san;
Trùng san đăng đáo cao phong hậu,
Vạn lí dư đồ cố miệng gian.
Dịch nghĩa:
Có đi đường mới biết đường đi khó,
Hết lớp núi này lại tiếp đến lớp núi khác;
Khi đã vượt các lớp núi lên đến đỉnh cao chót,
Thì muôn dặm nước non thu cả vào trong tầm mắt.
Dịch thơ:
Đi đường mới biết gian lao,
Núi cao rồi lại núi cao trập trùng;
Núi cao lên đến tận cùng,
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non
II. Đọc và tìm hiểu văn bản.
* Kết cấu bài thơ.
- Khai (mở ra) – câu đầu.
- Thừa(nâng cao) – câu thứ hai.
- Chuyển (chuyển ý) – câu thứ ba
- Hợp (tổng hợp) – câu thứ tư.


Tiết 82: ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả:
2. Tác phẩm
Xuất xứ
Thể thơ
PTBĐ:
- Kết cấu:
Tiết 82 ĐI ĐƯỜNG (TẨU LỘ)
- Hồ Chí Minh -
- Kết cấu
+ Câu khai: nỗi gian lao của người đi đường.
+ Câu thừa: đi đường khó như thế nào?
+ Câu chuyển: người đi đường vượt khó khăn.
+ Câu hợp: niềm vui của người đi đường sau khi vượt qua khó khăn
- Ý nghĩa:
+ Hai câu thơ đầu: Hành trình gian nan đi đường của người chiến sĩ.
+ Hai câu thơ cuối: Suy ngẫm về đường đời, đường cách mạng
II. Đọc, hiểu văn bản.
*Kết cấu bài thơ.
Câu khai đề:
Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,
(Đi đường mới biết gian lao)
tẩu lộ -> điệp ngữ
nan -> khó khăn
-> nỗi gian lao của người đi bộ trên đường núi.
Từ ngữ nào ở câu thơ (phiên âm) được lặp lại?
Phần dịch thơ có lặp lại điệp ngữ đó không?
Theo em việc không lặp lại ấy có ảnh hưởng đến giọng thơ, suy ngẫm của tác giả không?
Nhà thơ muốn nói về điều gì ?
Tiết 82: ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả:
2. Tác phẩm
Tiết 82 ĐI ĐƯỜNG (TẨU LỘ)
- Hồ Chí Minh -
II. Đọc – hiểu văn bản
* Câu khai đề: mở ra ý chủ đạo của bài thơ: Nỗi gian lao của người đi đường.
Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan
(Đi đường mới biết gian lao)
- Nghệ thuật:
+ Điệp ngữ “tẩu lộ”
+ Giọng thơ: suy ngẫm
+ Nhịp thơ 4/3
→ Chữ “tri” giọng thơ suy ngẫm -> rút ra bài học cho chính mình: có đi đường mới biết việc đi đường là khó.
→ Điệp từ “tẩu lộ” nhấn mạnh nỗi khó khăn của người đi đường như những nốt nhấn đúng nhịp (nhịp 4/3) → như một nhận xét, một sự nghiền ngẫm nghĩ suy chiêm nghiệm bằng chính máu thịt của mình
→ Câu mở đề thật tự nhiên như một lời thốt ra từ trải nghiệm thực tế có đi đường mới thấm thía, mới thấu hiểu nỗi khó khăn của người đi đường.
→ Gợi ý nghĩa sâu xa về đường đời, đường cách mạng đầy khó khăn, gian khổ.
1. Câu khai đề
II. Đọc, hiểu văn bản.
2. Câu thừa
Trùng san chi ngoại hựu trùng san
(Núi cao rồi lại núi cao trập trùng)
- trùng san -> điệp ngữ -> từng lớp núi, dãy núi hiện ra nối tiếp nhau.
-> những khó khăn, thử thách trên đường đi – con đường Cách mạng.
-> cần phải đối diện và vượt qua những khó khăn gian khổ.
Theo em từ “trùng san” trong câu thơ dịch là núi cao đã sát nghĩa chưa?
Về nghĩa đen, câu thơ thể hiện điều gì?
Nghĩa triết lí Bác muốn nói là gì?
Tiết 82: ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả:
2. Tác phẩm
Tiết 82 ĐI ĐƯỜNG (TẨU LỘ)
- Hồ Chí Minh -
II. Đọc – hiểu văn bản
* Câu thực: Nâng cao triển khai ý của câu khai đề.
Trùng san chi ngoại hựu trùng san
(Núi cao rồi lại núi cao trập trùng)
- Nghệ thuật:
+ Từ láy: trập trùng
+ Điệp từ “trùng san”: khắc họa đậm nét cảnh tượng núi non trùng điệp, qua lớp núi này lại đến lớp núi khác -> nhấn mạnh khó khăn, gian lao, vất vả chồng chất, bất tận của người đi đường.
+ “Chữ hựu” (lại lần nữa) -> tạo cho người ta cảm giác chơi vơi như vừa leo hết dãy núi này lại phải leo dãy núi khác.
Sự vất vả, gian nan, khó khăn chồng chất trên con đường chuyển lao nhưng cũng là con đường cách mạng, con đường sự nghiệp, con đường đời.
* Tiểu kết: Điệp từ «tẩu lộ» «trùng san»
Hình ảnh đa nghĩa, mang tính biểu tượng
=> Từ việc đi đường gian lao mà nói lên bài học đường đời, đường cách mạng
2. Câu thừa đề
II. Đọc, hiểu văn bản.
3. Câu chuyển.
Trùng san đăng đáo cao phong hậu
(Núi cao lên đến tận cùng)
trùng san -> điệp ngữ
đăng đáo cao phong hậu -> lên đến đỉnh núi cao nhất -> đạt được thắng lợi lớn
-> Con đường cách mạng, đường đời khi vượt qua được mọi gian nan thử thách sẽ dành được thắng lợi.
Ở câu thơ này tác giả muốn khái quát quy luật gì? Từ đó mở ra tâm trạng gì của Bác?
Tiết 82: ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả:
2. Tác phẩm
Tiết 82 ĐI ĐƯỜNG (TẨU LỘ)
- Hồ Chí Minh -
II. Đọc – hiểu văn bản
* Câu chuyển- chuyển ý: người đi đường vượt khó khăn
Trùng san đăng đáo cao phong hậu
(Núi cao lên đến tận cùng)
+ Điệp từ “trùng san” làm tiết tấu của bài thơ trở nên nhanh hơn.
Mọi gian lao của người đi đường đã kết thúc, lùi về phía sau, người đi đường lúc này lên đến đỉnh cao chót.
=> Nhân vật trữ tình đã vượt qua mọi khó khăn và đến được vị trí cao nhất → thưởng ngoạn cảnh núi non hùng vĩ, tiến tới thắng lợi vẻ vang.
3 . Câu chuyển
II. Đọc, hiểu văn bản.
4. Câu hợp.
Vạn lí dư đồ cố miện gian
(Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non)
Tư thế ung dung, tự do, làm chủ mọi hoàn cảnh.
Tâm trạng hân hoan, vui sướng.
-> Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng trên đỉnh cao của chiến thắng.

Câu thơ miêu tả tư thế gì của người đi đường?
Tâm trạng của người tù cách mạng như thế nào khi đứng trên đỉnh núi? Vì sao người có tâm trạng đó?
Tiết 82: ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả:
2. Tác phẩm
Tiết 82 ĐI ĐƯỜNG (TẨU LỘ)
- Hồ Chí Minh -
II. Đọc – hiểu văn bản
* Câu hợp: Tổng hợp ý của toàn bài thơ : niềm vui của người đi đường khi vượt qua khó khăn
Vạn lí dư đồ cố miện gian
(Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non)
- Cụm từ “cố miện gian” đã từ lâu được dùng trong văn học cổ, chỉ mối tình cố quốc, tha hương
-> Ý thơ diễn tả mối tình của Bác với quê hương đất nước vừa lưu luyến vừa nhớ thương
Niềm vui sướng của người tù cách mạng khi đã vượt qua hết khó khăn, đứng trên đỉnh núi cao ngắm nhìn thắng lợi của mình với tư thế làm chủ đất nước.
Tinh thần lạc quan, phong thái ung dung tự tại, luôn nghĩ đến những điều tốt đẹp trong gian khổ.
4. Câu hợp
III. Tổng kết:
1. Nội dung: từ việc đi đường mà Bác đã khái quát thành một triết lý, một chân lý. Thể hiện tinh thần lạc quan và tự tin vào tiền đồ cách mạng.
2. Nghệ thuật:
- Hai lớp nghĩa: nghĩa thực- nỗi vất vả và niềm vui của người đi đường; nghĩa bóng- nỗi vất vả và niềm vui của người làm cách mạng.
- Mạch thơ: theo chiều cao, rồi trải ra mênh mông, gợi cảm giác cân băng hài hòa.
Tiết 82: ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
IV. Luyện tập.
Đi đường có phải bài thơ tả cảnh, kể chuyện không? Vì sao?
Viết một đoạn văn từ 5-7 câu nêu cảm nhận của em về hình ảnh Bác Hồ qua bài thơ vừa học.
Tiết 82: ĐI ĐƯỜNG
Hồ Chí Minh
CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!