Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng
Trả lời: Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng.
- Bóng tối nằm ở phía sau vật cản, không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới.

- Bóng nửa tối nằm ở phía sau vật cản, nhận được ánh sáng từ một phần của nguồn sáng truyền tới.

Thế nào là bóng tối và bóng nửa tối?
B�I T?P
1. Ngu?i ? v? trí tơ den tr�n Tr�i D?t s? quan s�t th?y hi?n tu?ng n�o tr�n hình :
a. Nguy?t th?c tồn ph?n.
b. Nh?t th?c tồn ph?n.
c. Nguy?t th?c m?t ph?n.
d. Nh?t th?c m?t ph?n.
2/ Người ở trênTrái Đất sẽ quan sát thấy hiện tượng nào ở vị trí số 2 trên hình (H.2):
a. Nguyệt thực toàn phần.
b. Nhật thực toàn phần.
c. Nguyệt thực một phần.
d. Nhật thực một phần.
3. Chọn phát biểu SAI:
a. Ánh sáng luôn luôn truyền theo đường thẳng.
b. Vật sáng bao gồm các nguồn sáng và vật được chiếu sáng.
c. Chùm sáng sau khi hội tụ sẽ trở thành chùm sáng phân kỳ.
d. Khi có hiện tượng nhật thực thì Mặt Trăng nằm khoảng giữa Mặt Trời và Trái Đất.
 
BÀI TẬP VỀ NHÀ
a) Bóng tối là gì? Bóng nửa tối là gì?
b) Hình bên là một cây cọc đang dựng thẳng đứng trên một mặt sân nằm ngang. Vị trí mặt trời như hình vẽ. Lúc quan sát bóng của cây cọc là 9 giờ sáng. Em hãy vẽ lại hình vào giấy làm bài và vẽ bóng của cây cọc trên sân.
c) Em hãy cho biết:
càng về trưa thì
bóng của cây cọc
trên sân ngắn dần
hay dài ra? Vẽ hình.
Bóng cây cọc
9h sáng
10.30h sáng
Càng về trưa , bóng cây cọc trên sân càng ngắn lại.
BÀI 4:
1. Hiện tượng phản xạ
2. Đặc điểm tia phản xạ
3. Định luật phản xạ ánh sáng
ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
4. Biểu diễn gương phẳng và các tia sáng trên hình vẽ
Hàng ngày chúng ta vẫn thuờng dùng gương phẳng để soi. Vậy các em thấy gì trong gương?
Hình ảnh của một vật quan sát được trong gương gọi là ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng.
- mặt tường ốp gạch men phẳng bóng
- bề mặt kim loại nhẵn bóng.
- mặt kính cửa sổ
- mặt nước

C1: Hãy chỉ ra một số vật có bề mặt phẳng, nhẵn bóng có thể dùng để soi ảnh của mình như một gương phẳng
ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
Gương phẳng có bề mặt phẳng, nhẵn bóng.
1. Hiện tượng phản xạ
- Hiện tượng tia sáng sau khi tới mặt gương phẳng bị hắt lại theo một hướng xác định gọi là hiện tượng phản xạ ánh sáng.
- Tia sáng bị hắt lại gọi là tia phản xạ.
Hiện tượng phản xạ ánh sáng xảy ra khi nào?
Thí nghiệm H 4.2 SGK
R
2. Đặc điểm tia phản xạ
I
S
N
R
C2: Tia phản xạ IR nằm trong mặt phẳng nào?
Gương phẳng
Miếng bìa
Tia tới
Tia phản xạ
Pháp tuyến của gương tại điểm tới
Điểm tới
Trả lời: Tia phản xạ IR nằm trong mặt phẳng miếng bìa chứa tia tới và đường pháp tuyến.
Kết luận 1:
Tia phản xạ nằm trong cùng mặt phẳng với tia tới và đường pháp tuyến của gương tại điểm tới.
 Mối quan hệ giữa tia tới và tia phản xạ
Gọi góc hợp bởi tia tới SI và pháp tuyến IN là góc tới
Gọi góc hợp bởi tia phản xạ và pháp tuyến IN là góc phản xạ
Quan sát các thí nghiệm sau:
Kết quả
Vậy: góc phản xạ luôn bằng góc tới
- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến của gương ở điểm tới.
Góc phản xạ bằng góc tới:
i = i’
4/ Biểu diễn gương phẳng và các tia sáng trên hình vẽ
S
N
I
R
(G)
i’
i
Trên hình vẽ:
I: điểm tới
IN : đường pháp tuyến của gương tại điểm tới
SI: tia tới
IR: tia phản xạ
Góc SIN: góc tới i
( hợp bởi tia tới SI và pháp tuyến IN)
Góc NIR: góc phản xạ i’ ( hợp bởi tia tới SI và pháp tuyến IN)
Góc GIS: góc hợp bởi tia tới IS và mặt gương (G)
= 900 - i

-Góc SIR: góc hợp bởi tia tới và tia phản xạ
= i+i’
4. Biểu diễn gương phẳng và các tia sáng trên hình vẽ.
C3: Hãy vẽ tia phản xạ IR.
II. Định luật phản xạ ánh sáng:
Tiết 4:
R
i
i’
ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
Cách vẽ:
V? m?t guong ph?ng v� ch?n di?m t?i I.( Trờn hỡnh 4.3, gúc SIN = 40o)
V? phỏp tuy?n IN v?i guong t?i I.
D?t thu?c do d? sao cho tõm O c?a thu?c trựng v?i di?m t?i I, c?nh trờn c?a thu?c( n?i s? 0 v� s? 180 m�u d?) trựng v?i m?t guong .
_ S? do gúc t?i SIN trờn thu?c l� 40o. V? tia ph?n x? IR v?i gúc ph?n x? NIR b?ng gúc t?i SIN
Ta cú tia ph?n x? IR.
C4: Trên hình 4.4. vẽ một tia sáng tới SI chiếu lên một gương phẳng M. (trên hình 4.4, góc GIS = 60o )
a. Hãy vẽ tia phản xạ.
Cách V? :V? phỏp tuy?n IN v?i guong t?i I.
V? tia t?i SI v?i gúc GIS= 60o.
D?t thu?c do d? sao cho tõm O c?a thu?c trựng v?i di?m t?i I, c?nh trờn c?a thu?c( n?i s? 0 v� s? 180 m�u d?) trựng v?i m?t guong .
S? do gúc t?i SIN trờn thu?c l� 30o. V? tia ph?n x? IR v?i gúc ph?n x? NIR b?ng gúc t?i SIN.
Ta cú tia ph?n x? IR.
III. Vận dụng:
Tiết 4:
ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
B�i t�p1: Chiếu tia tới SI tới gương và góc tới i = 400. Vẽ tia phản xạ IR và nêu cách vẽ.
S
N
R
I

i`= 400
- Vẽ mặt gương.
- Dựng đường pháp tuyến IN
- Vẽ góc tới SIN = 400, thu được tia tới SI.
- Vẽ góc phản xạ NIR = 400, thu được tia phản xạ IR.
Cách vẽ:
I = 400
b. Giữ nguyên tia tới SI. muốn thu được tia phản xạ có hướng từ dưới lên thì phải đặt gương thế nào? Vẽ hình.
Vẽ lại mặt gương cũ và tia tới SI với góc GIS như cũ
- Vẽ tia phản xạ IR tại I từ dưới lên ( trùng với mặt gương (M) cũ
- Vẽ phân giác IN của góc SIR
. Đặt gương ( M’) vuông góc với IN tại I.
Ta có vị trí của gương (M’) cần đặt.


I. Gương phẳng:
II. Định luật phản xạ ánh sáng:
BÀI TẬP VỀ NHÀ:
Tiết 4:
C4: Trên hình 4.4. vẽ một tia sáng tới SI chiếu lên một gương phẳng M.
S
I
R
N
ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
(G)
(M’)

BÀI TẬP VỀ NHÀ
2/ Cho một gương phẳng, hãy vẽ tia tới SI có góc tới i = 250 và tia phản xạ IR tương ứng.
3/ Vẽ tiếp tia phản xạ và cho biết số đo các góc sau:
- a. Góc tới i:
- b. Góc phản xạ i’:
- c. Góc tạo bởi tia tới và tia phản xạ SIR


I