Nghị luận
về một hiện tượng đời sống
Đề bài: Bày tỏ ý kiến của mình về hiện tượng được nêu trong bài viết sau:
Chia chiếc bánh của mình cho ai?
Nếu coi thời gian trong một ngày của bạn là chiếc bánh tròn trịa, bạn sẽ chia chiếc bánh cho bố mẹ, cho công việc, cho gia đình bao nhiêu và dành cho mình bao nhiêu phần?
Trong khi không ít các bạn trẻ hiện nay đang lãng phí chiếc bánh của mình vào những trò chơi vô bổ thì chàng “Thanh niên trẻ tiêu biểu thành phố Hồ Chí Minh 2007” Nguyễn Hữu Ân lại dành hết chiếc bánh thời gian của mình cho những người bệnh ung thư giai đoạn cuối.
Một câu chuyện lạ lùng…..
( Theo Tạ Minh Phương)
Nguyễn Hữu Ân và má Phẳng tại bệnh viện.
Tìm hiểu đề và lập dàn ý
Tìm hiểu đề
- Đề bài yêu cầu bàn về hiện tượng gì?
- Bài viết cần có những ý nào? Sắp xếp các ý đó ra sao?
- Nên chọn dẫn chứng nào?
- Cần vận dụng những thao tác lập luận nào?



Đề bài yêu cầu bàn về hiện tượng gì?
Trong khi không ít các bạn trẻ hiện nay đang lãng phí chiếc bánh của mình vào những trò chơi vô bổ thì chàng “Thanh niên trẻ tiêu biểu thành phố Hồ Chí Minh 2007” Nguyễn Hữu Ân lại dành hết chiếc bánh thời gian của mình cho những người bệnh ung thư giai đoạn cuối.
Hiện tượng: Nguyễn Hữu Ân - đã dành hết “chiếc bánh thời gian” của mình cho những người bệnh ung thư giai đoạn cuối
Bài viết có những ý nào ? Cần sắp xếp các ý đó ra sao?
Nguyễn Hữu Ân là một hiện tượng sống đẹp, có ý nghĩa giáo dục rất lớn. Anh là một tấm gương về lòng hiếu thảo, đức hi sinh, nhân ái của thanh niên Việt Nam.
Phê phán hiện tượng tiêu cực trong lối sống “lãng phí chiếc bánh thời gian” của một số thanh niên, học sinh. Đưa ra giải pháp để sử dụng có hiệu quả “chiếc bánh thời gian”
Tìm ý
Nên chọn dẫn chứng nào?
Cần vận dụng những thao tác lập luận nào?
Giải thích
Bình luận
Phân tích
Chứng minh
So sánh
Bác bỏ
Tìm hiểu đề và lập dàn ý
Tìm hiểu đề
b. Lập dàn ý
MỞ BÀI
Giới thiệu hiện tượng Nguyễn Hữu Ân
THÂN BÀI
- Tóm tắt hiện tượng
- Phân tích, chứng minh hiện tượng (thực trạng và nguyên nhân)
- Bình luận
- Giải pháp
- Liên hệ bản thân
KẾT BÀI
Bày tỏ suy nghĩ riêng của người viết
MỞ BÀI
Giới thiệu hiện tượng Nguyễn Hữu Ân
THÂN BÀI
Tóm tắt hiện tượng: Nguyễn Hữu Ân dành hết thời gian của mình cho những người ung thư giai đoạn cuối.
+ Phân tích hiện tượng: Nguyễn Hữu Ân là một hiện tượng sống đẹp, có ý nghĩa giáo dục rất lớn đối với học sinh, thanh niên ngày nay
Thanh niên Việt Nam đang phát huy truyền thống tương thân tương ái của ông cha ta xưa
Tiêu biểu về lòng hiếu thảo, đức hi sinh, nhân ái, của thanh niên ngày nay.
Một số tấm gương tương tự
Tóm tắt hiện tượng
Phân tích hiện tượng
Bình luận hiện tượng
Đánh giá chung : Đa số thanh niên Việt Nam có ý thức tốt, có lòng nhân ái, bao dung…
Phê phán một vài hiện tượng tiêu cực lãng phí “chiếc bánh thời gian” vào những việc làm vô bổ
Giải pháp
Hãy noi gương Nguyễn Hữu Ân dành thời gian quan tâm,tham gia vào các hoạt động thiện nguyện.
Hãy học tập cách lắng nghe, chia sẻ, đồng cảm với cuộc đời
Sống có ước mơ, lý tưởng, hoài bão.
Liên hệ bản thân
KẾT BÀI
Bày tỏ suy nghĩ riêng của người viết
Giới thiệu hiện tượng Nguyễn Hữu Ân
a. Khái niệm :
Hiện tượng đời sống
Là tất cả những gì diễn ra xung quanh cuộc sống con người có thể là hiện tượng tích cực cũng có thể là tiêu cực.
- Nghị luận về một hiện tượng đời sống:
Là kiểu bài sử dụng tổng hợp các thao tác lập luận để làm cho người đọc hiểu rõ, hiểu đúng,hiểu sâu và đồng tình với ý kiến của người viết trước những hiện tượng đời sống có ý nghĩa xã hội
Tìm hiểu đề và lập dàn ý
Tìm hiểu đề
b. Lập dàn ý
2. Cách làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống
b. Cách làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống
*Bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống thường có các nội dung sau:
+ Nêu rõ hiện tượng
+ Phân tích các mặt đúng – sai, lợi – hại
+ Chỉ ra nguyên nhân
+ Bày tỏ ý kiến, thái độ của người viết
*Yêu cầu
Diễn đạt cần chuẩn xác, mạch lạc; có thể sử dụng một số phép tu từ và yếu tố biểu cảm, nhất là phần nêu cảm nghĩ riêng

a. Trong văn bản trên, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc bàn về hiện tượng gì trong đời sống ? Hiện tượng ấy diễn ra trong thời gian nào?
b. Tác giả đã sử dụng những thao tác lập luận nào để bàn về hiện tượng nói trên?
c. Cách dùng từ, viết câu, trong văn bản ?
d. Anh/chị rút ra bài học gì cho bản thân?


3. Luyện tập
Bài tập1(sgk ngữ văn 12 tập 1.tr67)
Sự lãng phí thời gian của thanh niên An Nam.
-Hiện tượng ấy diễn ra vào những năm đầu của thế kỉ XX. Với hoàn cảnh của nước ta ngày nay, hiện tượng ấy vẫn còn.
Phân tích: Thanh niên du học mãi chơi bời, thanh niên trong nước “không làm gì cả”, họ sống “già cỗi”, thiếu tổ chức, rất nguy hại cho tương lai đất nước. .
So sánh: Nêu hiện tượng thanh niên, sinh viên Trung Hoa du học chăm chỉ, cần cù
Bác bỏ: “Thế thì thanh niên của ta đang làm gì? Nói ra thì buồn, buồn lắm: Họ không làm gì cả
- Dùng từ giản dị, không hoa mĩ, nêu dẫn chứng xác đáng, cụ thể:
- Kết hợp nhuần nhuyễn các kiểu câu trần thuật, câu hỏi, câu cảm thán: Thế thì…gì?, Hỡi….hồi sinh.
Xác định lí tưởng, cách sống; mục đích, thái độ học tập đúng đắn.
Hiện tượng
Thao táclập luận
Nghệ thuật diễn đạt
Rút ra
Bài học
Bài tập 2: Em suy nghĩ gì về hiện tượng “nghiện” ka-ra-ô-kê và in-tơ-nét trong nhiều bạn trẻ hiện nay? Lập dàn ý cho bài viết của mình
Bài tập 2: Em suy nghĩ gì về hiện tượng “nghiện” ka-ra-ô-kê và in-tơ-nét trong nhiều bạn trẻ hiện nay? Lập dàn ý cho bài viết của mình


* Mở bài: Nêu hiện tượng cần nghị luận
*Thân bài:
- Phân tích mặt lợi, mặt hại của hiện tượng “nghiện” ka-ra-ô-kê và in-tơ-nét trong nhiều bạn trẻ hiện nay → Chỉ ra nguyên nhân
- Bình luận hiện tượng “nghiện” ka-ra-ô-kê và in-tơ-nét trong nhiều bạn trẻ hiện nay
+ Đánh giá: Bày tỏ ý kiến của bản thân trong việc sử dụng ka-ra-ô-kê và in-tơ-nét có hiệu quả, phục vụ cho mục đích học tập, giải trí lành mạnh.
+ Phê phán một bộ phận giới trẻ lạm dụng ka-ra-ô-kê và in-tơ-nét để làm những việc vô bổ, lãng phí thời gian trên thế giới ảo, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng.
* Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận và bày tỏ cảm nghĩ riêng của người viết.