BÀI 29: THỰC VẬT
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV: NHÓM RÊU
+ Rêu: Là nhóm TV bậc thấp, thường mọc thành từng thảm, cây chưa có rễ chính thức, chưa có mạch dẫn. Sinh sản bằng bào tử. Rêu sống ở những nơi ẩm ướt (chân tường, trên thân cây to); Đại diện: Cây rêu tường
Hình 29.1a: Đại diện nhóm Rêu
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV: NHÓM DƯƠNG XỈ
+ Dương xỉ: Là nhóm TV có tổ chức cơ thể gồm rễ, thân, lá (Lá khi còn non thường cuộn lại ở đầu), có hệ mạch dẫn với chức năng vận chuyển các chất trong cây, sinh sản bằng bào tử. Dương xỉ rất đa dạng, thường sống nơi đất ẩm, chân tường, dưới tán cây trong rừng; Đại diện: Cây dương xỉ.
Hình 29.1b: Đại diện nhóm Dương xỉ
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV: NHÓM HẠT TRẦN
+ Hạt trần: Là nhóm TV bậc cao, sống trên cạn, cấu tạo phức tạp: Thân gỗ, có mạch dẫn trong thân, hạt nằm lộ trên noãn (gọi là hạt trần), chưa có hoa và quả, cơ quan sinh sản là nón (nón thông); Đại diện: Cây thông.
Hình 29.1c: Đại diện nhóm Hạt trần
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV: NHÓM HẠT KÍN
+ Hạt kín: Là nhóm TV tiến hóa nhất về sinh sản, các cơ quan rễ, thân, lá biến đổi đa dạng, thân có hệ mạch dẫn hoàn thiện, cơ quan sinh sản là hoa, hạt được bảo vệ trong quả, môi trường sống đa dạng (MT nước, MT cạn); Đại diện: Cây táo, cây đậu xanh, cây cà chua.....
Hình 29.1d: Đại diện nhóm Hạt kín
2. Có thể phân biệt cấu tạo bên trong của cây rêu và cây dương xỉ nhờ đặc điểm nào?
3. Đặc điểm nào giúp em phân biệt cây Hạt trần và cây Hạt kín?
1. Quan sát hình 29.1a,b,c,d, hãy kể tên một số đại diện thuộc các nhóm thực vật. Xác định đặc điểm của mỗi nhóm.
BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG NHÓM
1. Quan sát hình 29.1, hãy kể tên một số đại diện thuộc các nhóm thực vật. Xác định đặc điểm của mỗi nhóm.
Câu rêu tường
Thường mọc thành từng thảm; cây chưa có rễ chính thức, chưa có mạch dẫn.
Cây dương xỉ
Tổ chức cơ thể gồm rễ, thân, lá; có hệ mạch dẫn (vận chuyển các chất trong cây); sinh sản bằng bào tử.
Cây thông
Sống trên cạn; cấu tạo phức tạp: thân gỗ, có mạch dẫn trong thân, hạt nằm lộ trên noãn (gọi là hạt trần), chưa có hoa và quả; cơ quan sinh sản là nón.
Cây lúa, cây táo
Các cơ quan rễ, thân, lá biến đổi đa dạng; thân có hệ mạch dẫn hoàn thiện; cơ quan sinh sản là hoa; hạt được bảo về trong quả.
2. Có thể phân biệt cấu tạo bên trong của cây rêu và cây dương xỉ nhờ đặc điểm nào?
Rêu: chưa có mạch dẫn
Dương xỉ: đã có mạch dẫn để vận chuyển các chất trong cây.
3. Đặc điểm nào giúp em phân biệt cây Hạt trần và cây Hạt kín?
Cây hạt trần: chưa có hoa, quả; hạt nằm lộ trên lá noãn.
Cây hạt kín: có hoa, quả; hạt được bảo vệ trong quả.
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV
Hoàn thành bảng SGK trang 131, cho biết môi trường sống của các nhóm TV trong tự nhiên?
Tường ẩm
Nơi ẩm ướt, trên cây khác
Trên đồi núi
Nơi khô hạn, trên sa mạc
Trên cây khác hoặc trên giá thể
Trên cạn
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
Tìm hiểu các nhóm TV:
Dựa vào đặc điểm của các nhóm thực vật, xây dựng khóa lưỡng phân theo sơ đồ gợi ý SGK trang 132.
1
2
3
4
Rêu
Dương xỉ
Hạt trần
Hạt kín
Thông qua các nội dung thảo luận, các em hãy rút ra kết luận về đặc điểm của thực vật và các tiêu chí phân biệt 4 nhóm thực vật?
Thực vật đa dạng và phong phú. Thực vật được chia thành các nhóm:
Rêu (Thực vật không có mạch),
Dương xỉ (Thực vật có mạch, không có hạt),
Hạt trần (Thực vật có mạch, có hạt),
Hạt kín (Thực vật có mạch, có hoa, có hạt).
1. ĐA DẠNG THỰC VẬT
www.themegallery.com
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV trong tự nhiên
?Quan sát hình 29.2 và 29.3, em hãy nêu vai trò của TV trong tự nhiên?
- Làm thức ăn cho các loài động vật 
- Là nơi cư trú, sinh sản của các loài động vật
?Điều gì xảy ra với các sinh vật trong chuỗi thức ăn hình 29.2 nếu số lượng loài cỏ bị giảm đi đáng kể?
Nếu số lượng loài cỏ bị giảm đi đáng kể thì chuỗi thức ăn cũng sẽ không thể tồn tại.
Hình 29.2: Sơ đồ chuỗi thức ăn trong tự nhiên
Hình 29.3: TV là nơi sinh sống của một số SV khác
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV với vấn đề BVMT
Quan sát hình 29.4, hãy cho biết hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen trong không khí được cân bằng như thế nào? Từ đó, hãy nêu vai trò của thực vật trong điều hòa khí hậu.
- Lượng O2 và CO2 trong không khí được cân bằng nhờ hoạt động của cây xanh.
- Thực vật quang hợp hấp thu khí CO2 và thải O2 giúp điều hòa khí hậu.
Hình 29.4: Sơ đồ trao đổ khí carbon dioxide(CO2 ) và oxygen trong tự nhiên O2
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV với vấn đề BVMT
Quan sát hình 29.5, em hãy cho biết tại sao phải trồng cây gây rừng?
Cây xanh có tác dụng giữ đất, giữ nước, chống xói mòn, rửa trôi và điều hòa khí hậu nên cần phải trồng cây gây rừng.
Hình 29.5: Một số hình ảnh về hậu quả của việc mất rừng
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV với vấn đề BVMT
Việc trồng nhiều cây xanh có lợi ích gì đối với vấn đề bảo vệ môi trường?
- Lọc bớt bụi, khí CO2 trong không khí, giúp cho không khí trong lành
- Giảm tác hại gây ra do hiệu ứng nhà kính
- Giảm ô nhiễm tiếng ồn
- Cung cấp O2 cho hoạt động hô hấp của các sinh vật
Hạn chế tình trạng bão, lũ lụt, xói mòn đất
Cho bóng mát, hạn chế tác hại của các bức xạ mặt trời.
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV với vấn đề BVMT
Vai trò của rừng và thực trạng rừng ở Việt Nam:
? Nhận xét về tình hình rừng của nước ta, nêu giải pháp cải thiện hiện trạng rừng hiện nay ở nước ta?
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV trong đời sống
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV trong đời sống
Hình 29.7: Các nhóm cây có giá trị sử dụng đối với con người
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV trong đời sống
Nêu vai trò của một số loài thực vật mà em biết theo bảng sau:
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV trong đời sống
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu vai trò của TV trong đời sống
- Cung cấp lương thực, thực phẩm và cây ăn quả
Cung cấp dược liệu (làm thuốc)
Cung cấp nguyên liệu cho công nghệp: cà phê, ca cao,...
- Cung cấp gỗ
- Làm cảnh
Hãy nêu vai trò của thực vật đối với đời sống con người.
Thông qua các nội dung thảo luận, các em hãy rút ra kết luận về vai trò của thực vật?
Trong tự nhiên, thực vật là thức ăn của nhiều loài sinh vật khác.
Thực vật cung cấp nơi ở, nơi sinh sản cho nhiều loài sinh vật.
Thực vật góp phần giữ cân bằng hàm lượng khí oxygen và carbon dioxide trong không khí, điều hòa khí hậu, chống xói mòn đất.
Thực vật có vai trò quan trọng trong thực tiễn như: cung cấp lương thực, thực phẩm, nguyên liệu làm thuốc, nguyên liệu cho các ngành công nghiệp, làm cảnh…
2. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tìm hiểu các loài thực vật có hại cho sức khỏe con người:
? Cần làm gì đối với các loài thực vật có hại cho sức khỏe con người?
2. VAI TRÒ CỦA TV TRONG TỰ NHIÊN
Tại sao nói “rừng là lá phổi xanh” của Trái Đất?
Rừng là nơi sống của một số lượng lớn cacsn loài thực vật, là nơi điều hòa khí hậu, điều hòa không khí, trao đổi khí,trao đổi khí cho mọi hoạt động sống và sản xuất của con người
Câu 1. Ở dương xỉ, các túi bào tử nằm ở đâu?
A. Mặt dưới của lá. B. Mặt trên của lá.
C. Thân cây. D. Rễ cây.
Câu 2. Trong các thực vật sau, loại nào cơ thể có cả hoa, quả và hạt? 
A. Cây bưởi B. Cây vạn tuế
C. Rêu tản D. Cây thông
Câu 3. Nhóm TV nào sau đây có đặc điểm có mạch, có hạt, không có hoa?
A. Rêu B. Dương xỉ C. Hạt trần D. Hạt kín
Câu 4: Đại diện nào dưới đây không thuộc ngành Thực vật?
A. Rêu tường                 C. Tảo lục   
B. Dương xỉ                    D. Rong đuôi chó

Đáp án: C
Tảo lục thuộc ngành Nguyên sinh vật.
Câu 5: Cơ quan sinh sản của ngành Hạt trần được gọi là gì?
A. Bào tử              B. Nón                  C. Hoa               D. Rễ

Đáp án: B
Ngành Hạt trần chưa có hoa và quả, cơ quan sinh sản là nón.
Câu 6: Đại diện nào dưới đây không thuộc ngành hạt kín?
A. Bèo tấm           C. Rau bợ    
B. Nong tằm          D. Rau sam

Đáp án: C
Rau bợ có rễ thật và hệ mạch, sinh sản bằng bào tử, là đại diện của ngành Dương xỉ.
Câu 7: Đặc điểm nào dưới đây không phải của các thực vật thuộc ngành Hạt kín?
A. Sinh sản bằng bào tử            C. Có hoa và quả
B. Hạt nằm trong quả               D. Thân có hệ mạch dẫn hoàn thiện

Đáp án: A
Cơ quan sinh sản của thực vật hạt kín là hoa, không phải là bào tử.
Câu 8: Cây rêu thường mọc ở nơi có điều kiện như thế nào?
A. Nơi khô ráo               C. Nới thoáng đãng
B. Nơi ẩm ướt                 D. Nơi nhiều ánh sáng

Đáp án: B
Vì rêu chưa có hệ mạch và rễ thật nên chúng cần sống ở những nơi ẩm ướt để có thể hấp thụ nước một cách tốt nhất.
Câu 9: Ở dương xỉ, ổ túi bào tử thường nằm ở đâu?
A. Trên đỉnh ngọn          C. Mặt trên của lá
B. Trong kẽ lá                 D. Mặt dưới của lá

Đáp án: D
Ở dương xỉ, các ổ túi bào tử thường nằm ở mặt dưới của lá.
Câu 10: Cho các vai trò sau:
(1) Cung cấp thức ăn, nơi ở cho một số loài động vật
(2) Cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người
(3) Cung cấp nguyên liệu, vật liệu cho các ngành sản xuất
(4) Cân bằng hàm lượng oxygen và carbon dioxide trong không khí
(5) Làm cảnh
(6) Chứa độc tố gây hại cho sức khỏe con người
Đâu là những vai trò của thực vật trong đời sông?
A. (1), (3), (5)                 C. (2), (3), (5)
B. (2), (4), (6)                 D. (1), (4), (6)

Đáp án: C
(1) là vai trò của thực vật trong tự nhiên
(4) là vai trò của thực vật với môi trường
(6) là tác hại của thực vật với con người
Câu 11: Nhóm thực vật nào dưới đây có đặc điểm có mạch, không noãn, không hoa?
A. Rêu                  B. Dương xỉ                    C. Hạt kín             D. Hạt trần
Đáp án: B
Dương xỉ là ngành thực vật có rễ thật, có mạch, không có noãn hay hoa, sinh sản bằng bào tử.
Câu 12: Hành động nào dưới đây góp phần bảo vệ thực vật?
Du canh du cư                             
B. Phá rừng làm nương rẫy 
C. Trồng cây gây rừng
D. Xây dựng các nhà máy thủy điện
Đáp án: C
A, B, D sai vì đây là các hành động chặt phá rừng, gây tổn thất nhiều về số lượng và sự đa dạng của các loài thực vật.
Câu 13: Loại thực vật nào dưới đây có chứa chất độc gây hại đến sức khỏe của con người?
A. Cây trúc đào              C. Cây tam thất
B. Cây gọng vó               D. Cây giảo cổ lam

Đáp án: A
Nhựa cây trúc đào có chứa chất glucoside. Khi chất này đi vào cơ thể sẽ gây ra các triệu chứng như nôn, người mệt lả, nhức đầu, chóng mặt, đau bụng, có thể gây ra trụy tim, tụt huyết áp, hôn mê, rối loạn nhịp tim.
LUYỆN TẬP
Câu 4 SGK. Cho sơ đồ sau:
a. Lựa chọn các sinh vật phù hợp với các số trong sơ đồ trên.
b. Từ sơ đồ trên, cho biết vai trò của thực vật?
(1): lúa (2): Sâu ăn lúa; (3): Ếch
b) Thực vật cung cấp lương thực, thực phẩm cho động vật và con người.
Thank You!
http://blogcongdong.com