Giáo viên: Trần Thị Kim Anh
Trường THCS Nguyễn Du – Buôn Hồ
NGỮ VĂN 9
VĂN BẢN
VIẾNG LĂNG BÁC
Viễn Phương
I. Tìm hiểu chú thích :

1. Tác giả:
-Viễn phương (1928-2005) Tên thật là
Phan Thanh Viễn. Quê ở An Giang.
- Ông tham gia hai cuộc kháng chiến
chống pháp và Mĩ ở chiến trường Nam bộ.
- Ông là cây bút xuất hiện sớm nhất của
lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam.
- Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm
và thơ mộng.
2. Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác:
Bài thơ được sáng tác vào tháng 4-1976, khi lăng Bác vừa khánh thành, nhà thơ có dịp ra viếng Bác.
- Xuất xứ: In trong tập " Như mây mùa xuân“1978.
II. Đọc- hiểu văn bản:
1. Đọc
2. Thể thơ:
Kiểu VB: trữ tình
PTBĐ: BC+ MT+ TS
Thể thơ: 8 chữ
3. Mạch cảm xúc và bố cục:
- Bố cục: 3 phần
Khổ 1- 2: Cảm xúc trước lăng
Khổ 3: Cảm xúc trong lăng
Khổ 4: Cảm xúc khi ra về
-Niềm xúc động thiêng liêng thành kính. Lòng biết ơn, tự hào pha lẫn xót xa
khi tác giả từ miền Nam ra viếng lăng Bác.
Mạch cảm xúc đi theo trình tự vào lăng viếng Bác.
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
III. Phân tích:
1.Cảm xúc trước lăng:
- Động từ: Thăm -> nói giảm, nói tránh ->
Làm giảm đi nỗi đau, mất mát của cả dân tộc
trước sự ra đi của Bác.
- Hình ảnh: Hàng tre
+ Bát ngát
+ Xanh xanh
+ Đứng thẳng hàng
Sử dụng từ láy, nhân hóa
thành ngữ, ẩn dụ, điệp ngữ.
-> Hàng tre là biểu tượng của sức sống bền bỉ, kiên cường của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam.
-Câu cảm thán : Ôi! -> Cảm xúc ngạc nhiên, xúc động với tình cảm ngưỡng mộ, ngợi ca, tự hào về đất nước, con người Việt Nam.
- Xưng hô: "con – Bác” -> thân mật gần gũi.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.
- Hình ảnh:mặt trời
Tả thực -> thiên nhiên
Ẩn dụ -> chỉ Bác Hồ
- Hình ảnh: Dòng người…kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.
Là hình ảnh đẹp, rất sáng tạo của nhà thơ, vừa diễn tả cuộc đời cách mạng của Bác, vừa thể hiện tấm lòng thành kính của nhân dân đối với Bác Hồ.
Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
2. Cảm xúc trong lăng:
-Hình ảnh Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
 Bác còn sống mãi với non sông, đất nước.
-" Trời xanh“: Ẩn dụ -> Bác hóa thân vào thiên nhiên bất tử để sống mãi với nhân dân, dân tộc.
-Nhói: động từ, biểu cảm trực tiếp
-> diễn tả sự đau đớn tiếc thương vô hạn của nhân dân đối với Bác.
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
3.Cảm xúc khi rời lăng:
-Điệp ngữ:
Muốn làm
Con chim
Đóa hoa
Cây tre
Tâm trạng lưu luyến, muốn hóa thân vào thiên nhiên ở mãi bên Bác.
“Cây tre trung hiếu" : Kết cấu đầu cuối tương ứng,
-> Tình cảm trọn vẹn, chân thành của tác giả.
IV. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật:
- Giọng điệu trang trọng và tha thiết, nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm, ngôn ngữ bình dị mà cô đúc.
2. Nội dung:
Bài thơ thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác.
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
-Học thuộc lòng bài thơ. Nắm nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa bài thơ.
-Làm bài tập vận dụng sau bài học trực tuyến để lấy điểm.
- Rèn luyện kĩ năng viết: Trình bày cảm nhận của em sau khi học xong bài thơ “ Viếng lăng Bác”.
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT