Chủ đề: Vùng đồng bằng
sông cửu long ( 2 tiết)
I. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, GIỚI HẠN LÃNH THỔ
Nêu vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ vùng ĐBSCL?
- Nằm ở phía Tây Nam vùng Đông Nam Bộ, giáp Đông Nam Bộ, biển Đông, Vịnh Thái Lan, Campuchia.
- S: 39734 km2
Vị trí này có ý nghĩa như thế nào đối với phát triển kinh tế - XH?
* Ý nghĩa của vị trí:
+ Thuận lợi phát triển kinh tế trên đất liền và kinh tế biển.
+ Mở rộng quan hệ hợp tác với các nước tiểu vùng sông Mê Công.
II. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
Nêu đặc điểm điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của Đồng bằng sông Cửu Long?
Đặc điểm: đồng bằng rộng, thấp và bằng phẳng; đất phù sa màu mỡ; khí hậu cận xích đạo nóng ẩm quanh năm; nguồn nước dồi dào; sinh vật phong phú, đa dạng.
Điều kiện tự nhiên và TNTN ở vùng có thuận lợi và khó khăn gì cho phát triển KT-XH?
* Thuận lợi:
Tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng thuận lợi phát triển nông nghiệp.
Đất phù sa ngọt thích hợp trồng lúa
Khí hậu ĐBSCL
Sông ngòi, sinh vật vùng ĐBCSL
*Khó khăn: lũ lụt, diện tích đất phèn, đất mặn lớn, thiếu nước ngọt trong mùa khô, ít khoáng sản.
 
Lũ lụt
Nêu những biện pháp để khắc phục khó khăn ở vùng ĐBSCL?
Làm nhà tránh lũ
Sống chung với lũ
Nông nghiệp
1
Bảng 36.1: Diện tích, sản lượng lúa ở ĐB sông Cửu Long và cả nước (2002)
Diện tích: 38.348.000 x100/ 75.043.000 = 51,1 %
Sản lượng: 17,7 x100/ 34,4 = 51,5 %
 
Là vùng trọng điểm lương thực, thực phẩm lớn nhất cả nước =>ĐBSCL giữ vai trò hàng đầu trong việc đảm bảo an toàn lương thực cũng như xuất khẩu lương thực, thực phẩm của cả nước.
 
Xoài
Cam
Dừa
Bưởi
Vùng trồng cây ăn quả nhiệt đới lớn nhất cả nước: xoài, dừa, cam, bưởi …
Nghề nuôi vịt đàn phát triển mạnh.
Ngành nuôi trồng và đánh bắt thuỷ thủy sản phát triển mạnh. Chiếm 50% cả nước, đặc biệt nghề nuôi tôm cá xuất khẩu
Cho biết tình hình nuôi trồng và đánh bắt thuỷ sản ở đây ?
ĐBSCL có vùng biển rộng và ấm quanh năm, nhiều cá, tôm; vùng rừng ven biển cung cấp nguồn tôm giống tự nhiên và thức ăn nuôi tôm trên các vùng ngập mặn; lũ hàng năm đem lại nguồn lợi thuỷ hải sản lớn; nguồn thức ăn phong phú từ ngành trồng trọt...
=> ĐBSCL có điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế trên đất liền cũng như trên biển.
Nghề rừng cũng giữ vị trí rất quan trọng, đặc biệt là trồng rừng ngập mặn ven biển và trên bán đảo Cà Mau.
Công nghiệp
2
Kể tên các ngành công nghiệp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long ?
Ngành chế biến lương thực, thực phẩm chiếm tỉ trọng lớn nhất trong cơ cấu công nghiệp của Đồng bằng sông Cửu Long vì:
- Có nguồn nguyên liệu phong phú từ nông – ngư nghiệp:
+ Đồng bằng sông Cửu Long là vùng trọng điểm lương thực của nước ta nên nguồn nguyên liệu từ ngành sản xuất lương thực rất lớn, đặc biệt là lúa gạo. Diện tích và sản lượng lúa chiếm hơn 51% cả nước.
+ Ngoài ra, đây là vùng có nghề cá phát triển hàng đầu cả nước, sản lượng thủy sản hơn 1/2 cả nước.
+ Vùng trồng cây ăn quả lớn nhất cả nước với nhiều loại hoa quả nhiệt đới.
- Đây là vùng xuất khẩu nông sản hàng đầu của nước ta (gạo, thủy sản đông lạnh, hoa quả ...).



Công nghiệp
2
Tỉ trọng sản xuất CN còn thấp, chiếm 20% tổng GDP trong toàn vùng.
Các ngành quan trọng: chế biến lương thực thực phẩm, vật liệu xây dựng, cơ khí nông nghiệp và một số ngành công nghiệp khai thác.
Dịch vụ
3
Hoạt động xuất khẩu: hàng xuất khẩu chủ lực là gạo, thủy sản đông lạnh, hoa quả.
Giao thông đường thủy giữ vai trò quan trọng trong đời sống và hoạt động giao lưu kinh tế.
Du lịch sinh thái phát triển: du lịch sông nước, miệt vườn, biển đảo.
Xác định các trung tâm kinh tế lớn của vùng?
Các TP Cần Thơ, Mỹ Tho, Long Xuyên, Cà Mau là những trung tâm KT của vùng. Trong đó Cần Thơ là trung tâm kinh tế lớn nhất.
TP CẦN THƠ
TP LONG XUYÊN
TP CÀ MAU
Thành phố Cần Thơ có những điều kiện thuận lợi gì để trở thành trung tâm kinh tế lớn nhất ở đồng bằng sông Cửu Long?
Vị trí địa lí thuận lợi: nằm trên trục quốc lộ 1A, bên bờ sông Hậu với cầu Cần Thơ đã nối liền TP Hồ Chí Minh với các tỉnh Tây Nam Bộ. Giao thông thuận lợi: bộ, sông, hàng không; là nơi tập trung các trung tâm nghiên cứu, các trường ĐH,.. của ĐBSCL. Là trung tâm công nghiệp và dịch vụ lớn nhất vùng, là cửa ngõ của Tiểu vùng sông Mê Công, là thành phố trực thuộc Trung ương, có số dân đông hơn 1 triệu người.