BÀI 32:CÁC MÙA KHÍ HẬU,THỜI TIẾT Ở NƯỚC TA
1.MÙA GIÓ ĐÔNG BẮC TỪ T11 ĐẾN T4(MÙA ĐÔNG)
So sánh số liệu khí hậu ba trạm Hà Nội, Huế, Tp. Hồ Chí Minh (bảng 31.1) đại diện cho ba miền Bắc, Trung, Nam, em hãy cho biết:
- Nhiệt độ tháng thấp nhất của ba trạm.
- Lượng mưa trung bình tháng ít nhất của ba trạm.
- Nêu nhận xét chung về khí hậu nước ta trong mùa đông.
- Nhiệt độ tháng thấp nhất của ba trạm:
+ Trạm Hà Nội (tháng 1): 16,4 độ C.
+ Huế (tháng 1): 19,7 độ C
+  Tp. Hồ Chí Minh (tháng 12): 25,7 độ C
- Lượng mưa trung bình tháng ít nhất của ba trạm:
+ Trạm Hà Nội (tháng 1): 18,6 mm.
+ Trạm Huế (tháng 3): 47,1mm.
+ Trạm TP.Hồ Chí Minh (tháng 2): 4,1 mm.
- Nhận xét chung về khí hậu nước ta trong mùa đông: mùa gió đông bắc tạo nên mùa đông lạnh, mưa phùn ở miền Bắc. Còn ở Tây Nguyên và Nam Bộ thời tiết khô nóng, ổn định suốt mùa. Riêng duyên hải Trung Bộ có mưa rất lớn vào các tháng cuối năm.
- Miền Bắc: chịu ảnh hưởng trực tiếp của gió mùa đông bắc.
+ Gió thổi vào nước ta theo hướng đông bắc, đầu mùa đông tiết trời se lạnh, khô hanh, cuối đông có mưa phùn ẩm ướt.
+ Miền núi cao có sương muối sương giá, mưa tuyết gây trở ngại lớn cho sinh vật nhiệt đới.
- Tây Nguyên và Nam Bộ: nóng, khô ổn định suốt mùa.
- Duyên hải Trung Bộ có mưa lớn vào các tháng cuối năm.
1.MÙA GIÓ ĐÔNG BẮC TỪ T11 ĐẾN T4(MÙA ĐÔNG)
Em hãy nêu nhiệt độ tháng cao nhất của ba trạm khí tượng Hà Nội, Huế, Tp. Hồ Chí Minh (bảng 31.1 trang 110) và nguyên nhân của những khác biệt đó.
Dựa vào bảng 32.1 (SGK trang 115), em hãy cho biết mùa bão nước ta diễn biến như thế nào?


- Mùa bão nước ta bắt đầu từ tháng 6 và kết thúc vào tháng 11.
- Mùa bão ở nước ta chậm dần từ Bắc vào Nam.
- Nhiệt độ tháng cao nhất của:
+ Trạm khí tượng Hà Nội: 28,9 0 C (tháng 7).
+ Trạm Huế : 29,40C ( tháng 7).
+ Trạm Tp. Hồ Chí Minh: 28,9 0C (tháng 4).
- Nguyên nhân:
+ Tp.Hồ Chí Minh nằm gần Xích đạo, trong năm có hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh với thời gian cách xa nhau. Tháng 4 ở Tp. Hồ Chí Minh có nhiệt độ cao nhất vì lúc đó có Mặt Trời qua thiên đỉnh, góc chiếu sáng của Mặt Trời lớn.
+ Huế, Hà Nội nằm gần chí tuyến, nên trong năm có hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh với thời gian gần nhau. Tháng 7 ở Huế, Hà Nội có nhiệt độ cao nhất vì lúc này có góc chiếu sáng của Mặt Trời lớn.
2.MÙA GIÓ TÂY NAM TỪ T5 ĐẾN T10(MÙA HẠ)
- Đây là mùa thịnh hành của gió mùa Tây Nam, ngoài ra còn có gió tín phong nửa cầu Bắc.
+ Nhiệt độ cao > 25 độ C.
+ Lượng mưa lớn, > 80% cả năm.
- Thời tiết trong mùa này là trời nóng ẩm, có mưa to, dông bão diễn ra phổ biến trên cả nước.
- Những dạng thời tiết đặc biệt:
+ Gió tây khô nóng gây hạn hán cho miền Trung và Tây Bắc.
+ Mưa ngâu kéo dài từng đợt vài ngày vào giữa tháng 8 có thể gây ngập úng cho đồng bằng Bắc Bộ.
Những nông sản nhiệt đới nào của nước ta có giá trị xuất khẩu với số lượng ngày càng lớn trên thị trường?
Những nông sản nhiệt đới của nước ta có giá trị xuất khẩu với số lượng ngày càng lớn trên thị trường là: lúa gạo, cà phê, cao su, hồ tiêu, điều...Việt Nam hiện là nước xuất khẩu gạo và cà phê hàng đầu trên thế giới.
Em hãy nêu một số câu ca dao, tục ngữ phản ánh khí hậu - thời tiết nước ta.
- Én bay thấp, mưa ngập bờ ao, én bay cao, mưa rào lại tạnh.
- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối.

3. Những thuận lợi và khó khăn do thời tiết mang lại
- Thuận lợi: Thực hiện thâm canh, xen canh, tăng vụ, phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới.
- Khó khăn:
+ Nấm mốc, sâu bệnh phát triển.
+ Thiên tai xảy ra thường xuyên.
CÂU HỎI,BT
1.Nước ta có mấy mùa khí hậu? Nêu đặc trưng khí hậu của từng mùa.
* Nước ta có hai mùa khí hậu: mùa gió đông bắc và mùa gió tây nam.
* Đặc trưng khí hậu của từng mùa:
- Mùa gió đông bắc từ tháng 11 đến tháng 4:
+ Miền Bắc chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc mang lại một mùa đông không thuần nhất: đầu mùa đông khí hậu lạnh khô, cuối đông có mưa phùn ẩm ướt.
+ Nhiệt độ trung bình tháng nhiều nơi xuống dưới 15 độ C, miền núi cao có thể xuất hiện sương muối, sương giá.
+ Tây Nguyên và Nam Bộ thời tiết nóng khô, ổn định suốt mùa.
- Mùa gió tây nam từ tháng 5 đến tháng 10: 
+ Diễn ra phổ biến trên cả nước.
+ Nhiệt độ cao đều trên cả nước (>250C).
+ Thời tiết phô biến là nhiều mây,có mưa rào và dông bão: mưa ngâu kéo dài giữa tháng 8, gây ngập úng cho đồng bằng Bắc Bộ, bão gây ảnh hưởng đến các tỉnh duyen hải miền Trung.
+ Gió Tây khô nóng gây hạn hán cho miền Trung và Tây Bắc
2.Trong mùa gió đông bắc, thời tiết và khí hậu Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ có giống nhau không? Vì sao?
Không giống nhau:
- Miền Bắc chịu ảnh hưởng trực tiếp của gió mùa đông bắc tạo nên mùa đông lạnh, có mưa phùn.
- Từ Đà Nẵng trở vào, Tín phong bán cầu Bắc thổi theo hướng đông bắc chiếm ưu thế, gây mưa lớn cho vùng duyên hải Trung Bộ và là nguyên nhân chính tạo nên mùa khô ở Nam Bộ và Tây Nguyên.
3.Vẽ biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa ở Hà Nội, Huế và Tp. Hồ Chí Minh (theo số liệu bảng 31.1 SGK). Nhận xét về sự khác nhau của các trạm khí tượng đó.


Nhận xét:
- Trạm Hà Nội:
+ Nhiệt độ trung bình năm là 23,5°C. Nhiệt độ trung bình tháng cao nhất là 28,9°C (tháng 7); nhiệt độ trung bình tháng thấp nhất là 16,4°C (tháng 1). Biên độ nhiệt là 12,5°C.
+ Tổng lượng mưa của trạm là 1676,2mm. Lượng mưa trung bình tháng cao nhất là 318mm (tháng 8); lượng mưa trung bình tháng thấp nhất là 18,6mm (tháng 1). Các tháng mùa mưa: 5, 6, 7, 8, 9, 10.
- Trạm Tp. Hồ Chí Minh:
+ Nhiệt độ trung bình năm là 27,1°C. Nhiệt độ trung bình tháng cao nhất là 28,9°C (tháng 4); nhiệt độ trung bình tháng thấp nhất là 25,7°C (tháng 12). Biên độ nhiệt là 3,2°C.
+ Tổng lượng mưa của trạm là 1931 mm. Lượng mưa trung bình tháng cao nhất là 327mm (tháng 9); lượng mưa trung bình tháng thấp nhất là 4,1mm (tháng 2). Các tháng mùa mưa: 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11.
-> - Nhiệt độ tăng dần từ Bắc vào Nam. Nhiệt độ tháng 7 cao nhất ở Huế và nhiệt độ tháng 1 thấp nhất ở Hà Nội. 
   - Mưa nhiều nhất ở Huế. Mùa mưa ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh vào mùa hạ còn Huế vào thu - đông.
- Trạm Huế:
+ Nhiệt độ trung bình năm là 25,2°C. Nhiệt độ trung bình tháng cao nhất là 29,4°C (tháng 7), nhiệt độ trung bình tháng thấp nhất là 20°C. Biên độ nhiệt là 9,4°C.
 
+ Tổng lượng mưa của trạm là 2867,7mm. Lượng mưa trung bình tháng cao nhất là 795,6mm (tháng 10); lượng mưa trung bình tháng thấp nhất là 47,1mm (tháng 3). Các tháng mùa mưa : 8, 9, 10, 11, 12.