CHƯƠNG VI.
CHƯƠNG TRÌNH CON
VÀ LẬP TRÌNH CÓ CẤU TRÚC
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ TÌNH
TIN HỌC LỚP 11
TRƯỜNG THPT KHOÁI CHÂU
TỔ SINH – TIN – CN
NỘI DUNG
Tiết 41-42: CHƯƠNG TRÌNH CON
VÀ PHÂN LOẠI
1. Khái niệm chương trình con
2. Phân loại và cấu trúc chương trình con
3. Các khái niệm liên quan

1. Khái niệm chương trình con
Xét bài toán: Tính giá trị sau:
Tluythua = an + bm + cp + dq
Cách thực hiện: Tính 4 giá trị an, bm, cp , dq sau đó tính Tluythua
- Chương trình chính sẽ được xây dựng từ các chương trình con (CTC).
- CTC cũng có thể được xây dựng từ những CTC khác.
- Cách lập trình trên gọi là lập trình có cấu trúc
- Chương trình như vậy được gọi là chương trình có cấu trúc.
1. Khái niệm chương trình con
- Khái niệm: Chương trình con là một dãy các lệnh mô tả một số thao tác nhất định và có thể được sử dụng từ nhiều vị trí trong chương trình.
1. Khái niệm chương trình con
Sử dụng CTC có lợi ích gì?
Viết chương trình nhập dữ liệu từ bàn phím, tính và đưa ra màn hình giá trị:
Tluythua = an + bm + cp + dq
Cách 1
Cách 2
Nếu muốn tính tổng của 50 lũy thừa thì sao?
Chương trình dài
Khó theo dõi
Khó nâng cấp…
Dãy lệnh nào tương tự nhau?
1. Khái niệm CTC
8
Chương trình con
- Phục vụ cho quá trình trừu tượng hóa
- Hỗ trợ việc thực hiện các chương trình lớn
- Tránh được việc phải viết lặp đi lặp lại cùng một dãy lệnh
Lợi ích của việc sử dụng CTC:
- Mở rộng khả năng ngôn ngữ
- Thuận tiện cho phát triển, nâng cấp chương trình
1. Khái niệm chương trình con
2. Phân loại và cấu trúc CTC
a. Phân loại
Các em cho biết chương trình con có mấy loại?
- Chương trình con có hai loại: Hàm và thủ tục
a. Phân loại
2. Phân loại và cấu trúc CTC
Sqr(3)  .....
Sqrt(16) …..
Abs(-5)  ......
Length(‘abc’) .....
….

Clrscr;  ………………..
Readln(a,b); …………..
Writeln(‘Chao’); …………………
Close(f);  …………………
…..
?
?
Trả về 1 giá trị
Không trả về giá trị
9
4
5
3
Lau màn hình
Nhập a,b
Hiển thị chữ Chao
Đóng tệp f
a. Phân loại
2. Phân loại và cấu trúc CTC
Sqr(3)  9
Sqrt(16) 4
Abs(-5) 5
Length(‘abc’) 3
Eof(f)  True/ False
….

Clrscr;  Lau màn hình
Readln(a,b);  Nhập a,b
Writeln(‘Hello’);  In chữ Hello
Close(f);  Đóng tệp f
…..
?
?
Hàm (Function)
Thủ tục
(Procedure)
a. Phân loại
2. Phân loại và cấu trúc CTC

[]

: Khai báo tên CTC, các tham số nếu có
[]: Khai báo cho dữ liệu vào ra, các hằng và các biến dùng trong CTC
: Là dãy các câu lệnh thực hiện để từ những
dữ liệu vào ta nhận được dữ liệu ra hay kết quả mong muốn
b. Cấu trúc
Trong đó:
2. Phân loại và cấu trúc CTC
a. Biến cục bộ
b. Biến toàn cục
d. Tham số thực sự
Vị trí: Phần khai báo
của CT chính.
Phạm vi sử dụng trong toàn bộ CT.
Vị trí: nằm trong lời gọi
CTC ở CT chính.
Đặc điểm:
là biến có giá trị hoặc hằng
Vị trí: Phần khai báo của CTC.
Phạm vi sử dụng trong CTC mà nó được khai báo.
Ví trí: Phần đầu của CTC.
Đặc điểm:
- chưa có giá trị
3. Khái niệm liên quan
c. Tham số hình thức
e. Thực hiện CTC
Để thực hiện CTC ta cần phải viết lệnh gọi nó.
Cú pháp lệnh gọi:
()
Ví dụ:
Sqr(3)
Clrscr
LuyThua(a,n)

3. Khái niệm liên quan
BÀI TẬP ÁP DỤNG
Em hãy đọc chương trình dưới và xác định
Biến cục bộ, biến toàn cục
Tham số hình thức, tham số thực sự
Các lệnh gọi CTC
Biến toàn cục
Biến cục bộ
Tham số hình thức
Tham số thực sự
Các lệnh gọi CTC
Chạy chương trình
A. Phần đầu có thể có hoặc không
B. Phần thân có thể có hoặc không
C. Phần khai báo có thể có hoặc không
D. Bắt buộc có đầy đủ 3 phần
Câu 1
Trong cấu trúc của chương trình con thì:
ĐÁP ÁN: C
CỦNG CỐ
A. Phần đầu của chương trình con
B. Phần khai báo của chương trình con
C. Phần khai báo của chương trình chính
D. Phần thân của chương trình con
Câu 2
Vị trí của biến cục bộ là:
ĐÁP ÁN: B
CỦNG CỐ
A. Trong chương trình chính
B. Trong chương trình con mà nó khai báo
C. Trong toàn bộ chương trình
D. Chỉ trong phần khai báo của chương trình chính
Câu 3
Phạm vi sử dụng của biến cục bộ là:
ĐÁP ÁN: B
CỦNG CỐ
A. ();
B. :();
C. ();
D. ();
Câu 4
Cấu trúc lệnh gọi chương trình con là:
ĐÁP ÁN: A
CỦNG CỐ
Củng cố
Khái niệm chương trình con
- Cấu trúc chương trình con

[]

Phân loại CTC: Hàm và thủ tục
Biến cục bộ, biến toàn cục
Tham số hình thức, tham số thực sự
Sử dụng CTC



Xin chào các em!