1
CONG HOA XA HOI CHU NGHIA VIET NAM Doc lap - Tu do - Hanh phuc
BAO CAO SANG KIEN
PHUONG PHAP DAY HOC Tffl NGHIEM TRONG MON HOA HOC GAY HtfNG THU CHO HOC SINH.
I. Tac gia sang kien: Nguyen Van Hung
II. Linh vu*c ap dung. Ap dung vao giang day bo mOn Hoa hoc THCS
III. Thu*c trang tru^c khi ap dung sang kien.
Duoc su quan tam cua Ban giam hieu phan giang day cong dung chuyen nghanh duoc dao tao, ddng thdi hing nam co mua moi bd sung dd dung day hoc, dac biet la dung cu thi nghiem cin thidt, dam bao cho cong tac day va hoc. Co so vat chit tuong ddi dam bao cho cong tac thi nghiem, co phong thi nghiem hoa hoc rieng phuc vu nhu cau thi nghiem thuc hanh. Tuy nhien viec chuan bi thi nghiem tdn nhidu thdi gian, cong phu, hoc sinh moi bit diu lam quen voi thi nghiem hoa hoc nen con bd ngd, lung tung, cac thao tac chua cMnh xac, chua bidt cach quan sat hien tuong mot so em con so lam thi nghiem, mui hoa chat.... nhidu thi nghiem hoc sinh khong duoc lam do vay vdn kidn thuc bi tach rdi, hoc chua di doi voi hanh, thidu bing chung, lam cho hoc sinh khong co hung thu hoc tap dan ddn su nhan thuc bi han chd, nhidu hoc sinh khong yeu thfch mon hoc. Qua cac tidt hoc toi thay ring cac em cin duoc quan sat cac thi nghiem, duoc bidu dien, duoc tu tay lam thi nghiem dd chung minh kidn thuc da hoc tu do co su nhan thuc sau hon ve mon hoa hoc.
IV. Mo ta ban chat cua sang kien.
1. Tmh moi, tmh sang tao, tmh khoa hoc.
1.1. Tmh moi.
Nhung nghien cuu ve tam ly cho thay: Ldi noi duoc chung minh bing nhung didu tai nghe mit thiy co thd giup cac em tim toi va sang tao. Ddi voi hoc sinh, hoat dong chu ydu la lam thi nghiem thuc hanh, van dung ly thuydt giai thmh cac hien tuong trong ddi sdng san xuit, dan ddn mdi quan he hoc di doi voi hanh, do la nhung phuong phap loi cudn nidm say me hoc tap (Gay hung thu cho hoc sinh qua cac noi dung thuc hanh giup HS hinh thanh ky nang.... su dung kidn thuc da hoc vao thuc td, tu do tao hung thu cho hoc sinh yeu thfch mon hoa hoc, chu dong sang tao linh hoat trong qua trinh hoc tap va .... )
1.2. Tmh sang tao:
- Dd nang cao hieu qua chit luong mon Hoa hoc, giao vien phai bidt ldng ghep linh hoat cac phuong phap trong giang day, giup hoc sinh khic sau ghi nho kidn thuc. Mudn nhu vay thi ca thiy va tro ddu phai cd ging va no luc hdt minh ddng thdi phai co long yeu thfch bo mon.
2
+ Boi vai giao vien: Khi bieu dien thi nghiem hoac huang dan hoc sinh phai tim ra each truyin dat hay va ngin gon nhit giup hoc sinh de hilu, de hoc theo. Thudng xuyen trao dii chuyen mon vai ban be, ding nghiep de nang cao ki6n thuc, tn do tn rut ra cho minh nhung bai hoc kinh nghiem de nang cao hieu qua bo mon.
+ Boi vai hoc sinh: Khi lam thi nghiem ca nhan hay theo nhom can phat huy phat huy tmh sang tao, cham chi, cin cu, chu dong trong hoc tap. Bac biet cin phai nhd h thuyet, hoc di doi vai hanh.
- Trong sang kien nay toi phan ra lam 3 loai thi nghiem nhu sau: Th nghiem bieu dien cua giao vien, thi nghiem thnc hanh cua hoc sinh va thi nghiem su dung kenh hinh trinh chieu do giao vien thnc hien.
1.3 Tmh khoa hoc.
4. nm r i • /y i • /v I • /v *? • r • /V
* Thi nghiem bieu dien cua giao vien:
Bay la mot trong nhung phuang tien trnc quan co hieu qua trong day hoc hoa hoc. No dugc su dung trong nhung trudng hop sau:
- Khi can thnc hien nhanh trong thdi gian han hep cua bai len lap.
- Khi can lam nhung thi nghiem phuc tap ma hoc sinh chua lam dugc.
- Khi hoan canh ca sd vat chit thieu, khong du cho ca lap cung lam.
- Khi giao vien muon lam mau de chi dan cho hoc sinh nhung ky thuat lam thi nghiem.
Be thi nghiem bieu dien thanh cong va an toan Giao vien can chu y:
- Phai hieu ro thi nghiem, uac lugng dugc diiu khong may co the xay ra, y thuc trach nhiem va hnh cin than la nhung diiu kien chu yeu de dam bao an toan trong thi nghiem.
- Phai dam bao thanh cong khi bieu dien, tuyet dOi tranh khong thanh cong,
muOn nhu vay giao vien cin phai tuan thu diy du va cMnh xac cac chi dan vi ky thuat lip rap dung cu, co ky nang thanh thao, dung cu va hoa chit phai chuin bi chu dao. Vi du:........khi pha loang hoa chit ...
- Phai lam thu nhiiu lin truac khi bieu dien, khong nen chu quan, tit ca thao tac sai diu de lai in tugng xiu trong hoc sinh. Neu ching may thi nghiem khong thanh cong, giao vien cin binh tinh xem lai tit ca nhung khau da lam de tim ra nhung sai sot, khic phuc lai thi nghiem va co sn kheo leo giai thfch cho hoc sinh.
- Th nghiem phai ro rang, hoc sinh phai dugc quan sat diy du, cac thi nghiem phai dan gian, dung cu gon gang, thim my, ding thdi phai dam bao tmh khoa hoc.Th nghiem phuc tap nen bieu dien vao gid thnc hanh. Boi vai thi nghiem co kem theo sn thay dii mau sic, co kh sinh ra hoac co chit ket tua tao thanh thi nghiem phai dung phong dat d pMa sau cac dung cu thi nghiem. Vi du:..
- So lugng thi nghiem trong bai nen vna phai, chi chon nhung thi nghiem dac trung, dien hinh.
3
- Phai ket hgp chat che thi nghiem vai bai giang, truac khi bieu dien thi nghiem giao vien cin dat ro vin de, muc dmh cua thi nghiem, tap cho hoc sinh quan sat cac hien tugng xay ra lam co so xay dung bai giang. Ngoai ra giao vien co the dat cau hoi o cac giai doan khac nhau cua thi nghiem de hoc sinh chu y quan sat, nhan xet va tra loi. ^ du bing hinh anh do ca nhan thuc hien....)
De thuc hien dieu do toi da tien hanh day hoc vai nhung thi nghiem o cac tiet hoc tieu bieu nhu sau:
Tiet 51. Bai 36. Nudc (tt)
a. Tac dung vai kim loai
- Dung cu: cOc thuy tinh 150ml, pheu thuy tinh , Ong nghiem
- Hoa chit: Qui hm , Na, Cu, nuac, dung dichphenolphtalein
- Chon kim loai dien hinh la Natri
- Hoc sinh so vao ben ngoai cOc nuac de cho HS biet day la cOc nuac 0 dieu kien nhiet do binh thuong ^ nhung qui hm vao nuac yeu ciu HS quan sat va nhan xet.
* Tien hanh thi nghiem 1: Cho miu Na (nho bang 1/2 hat dau xanh) vao coc nuac 1 da nho san 1-2 giot dung dich phenolphtalein, dat pheu day tren mieng cOc nuac ^ nhan xet.
Giao vien yeu ciu hoc sinh nhan xet hien tugng, giai thfch va viet phuong trinh phan ung.
- Hien tugng: mau Na nong chay thanh giot tron lan nhanh tren mat nuac va tan din. D6ng thoi dung dich xuit hien mau do.
- Giai thmh: Do Na tac dung manh vai nuac tao ra dung dich NaOH. Dung dich NaOH lam doi mau phenolphtalein thanh do
PTHH: 2Na + 2H2O ^ 2NaOH + H2
GV dat ra vin d£: ? Co phai tit ca kim loai d£u tac dung vai nuac hay khong?
GV thuc hien thi nghiem tiep theo.
* Tien hanh thi nghiem 2: Cho mot mau Cu vao coc nuac 2 da nho san 1 - 2 giot dung dich phenolphtalein.
GV yeu ciu HS nhan xet, giai thmh, so sanh vai thi nghiem 1
- HS: khong co hien tugng gi xay ra
^ Vay: Kim loai Cu khong tac dung vai nuac.
Ket luan: Nuac co the tac dung vai mot sO kim loai o nhiet do thuong nhu: Na, K, Li, Ba, Ca...
b. Tac dung vai mot sO oxit bazo
- Dung cu: bat su, Ong nghiem, cOc dung nuac
- Hoa chit: CaO, CuO, nuac, quy hm
- Tien hanh thi nghiem.
GV thuc hien thi nghiem nhu SGK: Cho CaO vao bat su ^ cho mot h nuac vao. Nhung miu quy hm vao dung dich nuac voi.
^ GV yeu ciu HS nhan xet hien tugng, giai thfch va rut ra PTHH :
4
- Hoc sinh nhan xet hien tuong: quy hm chuyen thanh mau xanh
- Hoc sinh giai thfch: Do CaO tac dung dugc vdi nudc tao thanh dung dich Caxi hidroxit, dung dich nay la bazo lam quy hm chuyln thanh mau xanh
- PTHH: CaO + H2O -> Ca(OH)2
Tiet 59. Bai 40. Dung dich
Be hinh thanh khai niem dung dich la hon hop “dong nhat” GV tien hanh th nghiem nhu sau:
- Dung cu: coc 100ml
- Hoa chat: xang, diu an, nudc
- Tien hanh thi nghiem: Cho diu an vao cOc 1 dung xang ^ tao ra dung dich ^ Giao vien hoi : Dung dich la gi?
GV: Xang la dung moi cua diu an, nudc khong phai la dung moi cua diu an ^ ? Dung moi la gi?
Qua thi nghiem tren HS rut ra duoc khai niem v6 dung dich.
- Dung dich la hon hop dOng nhat cua dung moi va chat tan.
- Dung moi la chat co kha nang hoa tan chat khac de tao thanh dung dich.
- Chat tan la chat bi hoa tan trong dung moi.
Tiet 5. Bai 3. Tmh chat hoa hoc cua axit
1. Tmh chat hoa hoc.
2. Axit tac dung vdi kim loai
- Dung cu: Ong nghiem, kep go, Ong nho giot, gia dung Ong nghiem
- Hoa chat: Al, Zn, Mg, Cu, dung dich HCl
- Tien hanh thi nghiem: Cho mot h kim loai Al vao ong nghiem 1, kim loai Zn vao ong nghiem 2, kim loai Mg vao ong nghiem 3. Rot tu tu 1 ^ 2ml dung dich axit HCl vao 3 ong nghiem tren.
- Giao vien yeu ciu hoc sinh quan sat, neu hien tuong va giai thfch va viet PTHH xay ra.
- Hoc sinh neu hien tuong xay ra: Cac kim loai do d6u bi hoa tan, co sui bot khi khong mau.
- Hoc sinh giai thfch: Cac kim loai Al, Zn, Mg d6u tac dung vdi dung dich axit HCl tao thanh dung dich mudi va giai phong khi Hidro
PTHH: 2Al + 6HCl-> 2AICI3 + 3H2
Zn + 2HCl-> ZnCl2 + H2
Mg + 2HCl-> MgCl2 + H2
Tu do rut ra duoc ket luan: Kim loai tac dung duoc vdi dung dich axit
- Giao vien dat van d6: Co phai tat ca kim loai d6u tac dung vdi axit sinh ra khi Hidro hay khong?
5
- Giao vien tien hanh th nghiem 2: Rot 1-2ml dung dich axit HCl vao ong nghiem chua san day Cu (mau do)
Giao vien? Hay quan sat hien tuong va rut ra ket luan?
- Hoc sinh nhan xet: khong co hien tuong gi
- Hoc sinh rut ra ket luan: axit HCl khong tac dung voi kim loai Cu (vi kh ong co hien tuong gi). Tu do hoc sinh biet ring dung dich axit khong tac dung voi tit ca cac kim loai.
- Giao vien ket luan duoc ring: Dung dich axit tac dung voi nhiiu kim loai tao thanh muoi va giai phong kh Hidro
Tiet 7. Bai 4. Mot so axit quan trong
II. Tmh chat hoa hoc
2. Axit Sunfuric dac co nhung tmh chat hoa hoc rieng.
a. Tac dung voi kim loai.
- Dung cu: Ong nghiem, kep go, Ong nho giot, gia dung Ong nghiem
- Hoa chit: H2SO4 dac, H2SO4 loang, Cu
- Tien hanh thi nghiem. Rot 1- 2ml dung dich H2SO4 dac vao ong nghiem 1 co chua la dong nho. Dun nong nhe ong nghiem tren.
- Giao vien yeu ciu hoc sinh quan sat hien tuong.
- Hoc sinh neu hien tuong: co kh khong mau mui hac thoat ra, Cu bi hoa tan tao thanh dung dich co mau xanh.
- Hoc sinh giai thich: Do H2SO4 dac tac dung voi Cu tao thanh dung dich CuSO4 mau xanh va giai phong kh khong phai la Hidro. Con H2SO4 loang khong tac dung voi Cu
- Giao vien : Do la kh SO2 (kh luu huynh dioxit)
- Hoc sinh viet PTHH:
Cu + 2H2SO4(dac) ——^ CUSO4 + SO2 +2H2O
- Giao vien? Qua thi nghiem tren em rut ra ket luan gi?
- Hoc sinh tu rut ra duoc ket luan
Ket luan: H2SO4 dac tac dung duoc voi nhiiu kim loai tao thanh muOi sunfat va khong giai phong khi Hidro (H2SO4 loang khong co tmh chit nay)
Th nghiem cua hoc sinh.
- Doi voi cac thi nghiem tren lop hoc h thuyet: Giao vien yeu ciu hoc sinh hoat dong theo nhom, tien hanh thi nghiem linh hoi kien thuc, rut ra bai hoc cho minh. d day giao vien dong vai tro la nguoi huong dan, hoc sinh tu tay tien hanh cac buoc lam thi nghiem, nen duoc ren luyen ca ky nang tu duy va ky nang thi nghiem, cung nhau quan sat hien tuong, thao luan giai thfch cac hien tuong xay ra, viet cac PTHH, rut ra ket luan.
6
- Boi voi tiet hoc thuc hanh, giao vien cho hoc sinh thuc hien tai phong thi nghiem, cac nhom bat dau lam va cung ket thuc mot thi nghiem. Cac thi nghiem lam ke tiep nhau den het, theo cac trinh tu sau:
+ On dinh to chuc.
+ Giao vien gioi thieu bo dung cu di hoc sinh biet su dung, hoa chit cin dung
+ Huong dan cach tien hanh.
+ Giao vien cung cO bai bing cach dat ra cac cau hoi di hoc sinh ghi nho lai mot lin nua giua cac thi nghiem thuc hanh va ly thuyit da hoc.
+ Giao vien nhan xet tinh than lam viec trong bai thuc hanh. Huong dan viet ban tuong trinh. Lam ve sinh chuan bi cho lop khac vao phong thi nghiem.
V^ du cu thi:
Tiet 5. Bai 3. Tinh chat hoa hoc cua Axit
I. Tmh chat hoa hoc.
1. Axit lam doi mau chat chi thi
- GV yeu cau cac nhom tien hanh lam th nghiem: Nho mot giot dd HCl vao miu giiy quy hm, quan sat va ghi lai hien tuong.
- Cac nhom lam th nghiem sau 2 phut cac nhom bao cao ket qua.
- HS quy hm hoa do.
- GV yeu ciu tu rut ra ket luan:
KL: Dung dich axit lam cho quy hm chuyin thanh mau do.
Tiet 9. Bai 6. Thu*c hanh: Tmh chat hoa hoc cua oxit va axit.
1. Tmh chat hoa hoc cua oxit.
a. Th nghiem 1: Phan ung cua Canxi oxit voi nuoc.
- GV yeu cau HS lam th nghiem 1 theo nhom.
+ Cho miu CaO vao Ong nghiem sau do them 1 - 2 ml H2O. Quan sat hien tuong xay ra.
+ Thu dung dich sau phan ung bing giiy quy hm hoac dung dich phenolphtalein. Mau sic cua thuOc thu thay dOi nhu the nao?
- Ket luan vi tmh chit hoa hoc cua CaO va viet PTHH.
- GV huong dan HS cach lam thi nghiem, cach su dung dung cu va hoa chit ding thoi giam sat cac hoat dong cua HS.
- HS lam th nghiem theo nhom, quan sat neu duoc hien tuong: Miu CaO nhao ra, phan ung toa nhieu nhiet, phenolphtanein chuyin mau hong.
- Ket luan: CaO co hnh chit hoa hoc cua oxit bazo.
- PTHH: CaO + H2O —► Ca(OH)2
b. Thi nghiem 2: Phan ung cua P2O5 voi H2O.
- GV tiep tuc yeu cau HS lam thi nghiem 2 theo nhom.
7
+ Dot 1 ft photpho do (bang hat dau xanh) trong binh thuy tinh mieng rong. Sau khi photpho chay hit, cho 2 - 3ml nuoc vao binh, day nut, lie nhe. Quan sat cac hien tuong.
+ Thu dung dich trong binh bang quy dm, nhan xet su thay dii mau cua thuic thu.
+ Kit luan vi tmh chit hoa hoc cua diphotpho pentaoxit. Viit PTHH.
- GV huong dan HS cach lam thi nghiem, cach su dung dung cu va hoa chit ding thoi giam sat cac hoat dong cua HS.
- HS lam thi nghiem theo nhom neu duoc hien tuong: P chay trong binh tao thanh nhung hat nho mau tring tan duoc trong nuoc tao thanh dung dich trong suit, lam cho quy ftm hoa do.
- Kit luan: P2O5 co tmh chit hoa hoc cua mot oxit axit.
4P + 502 2P2O5
P2O5 + 3H2O —► 2H3PO4
Tiet 10. Bai 7. Tmh chat hoa hoc cua Bazo
1. Tac dung cua dung dich Bazo voi chit chi thi mau.
- GV yeu ciu cac nhom tien hanh lam thi nghiem.
+ Nho mot giot dd NaOH vao miu giiy quy dm.
+ Nho mot giot dd phenolphtalein vao 1ml dd NaOH.
- Quan sat va ghi lai hien tuong.
- Cac nhom quan sat thi nghiem sau 2 phut cac nhom bao cao kit qua.
- Hien tuong: Dung dich bazo lam cho quy dm chuyin thanh mau xanh, lam dd phenolphtalein khong mau chuyin mau do.
- GV yeu ciu HS tu rut ra kit luan.
Tiet 41. Bai 33. Thu*c hanh: Tmh chat hoa hoc cua phi kim va hop chat cua
chung
1. Th nghiem 1: Cacbon khu CuO o nhiet do cao
- GV yeu ciu hoc sinh hoat dong theo nhom da phan cong, tiin hanh lam thi nghiem, ghi chep lai cac hien tuong xay ra, giai thfch, viit PTHH.
- HS hoat dong theo nhom, cu dai dien liy dung cu hoa chit tiin hanh lam thi nghiem.
- GV theo doi, bao quat cac nhom thuc hanh, nhic nho uin nin kip thoi.
- GV goi cac nhom bao cao kit qua thi nghiem 1:
Hien tuong: Hon hop CuO + C dun nong va co su chuyin dii tu mau den ^ mau do. Dung dich nuoc voi trong vin do.
Giai thfch:
2CuO + C ^ 2Cu + CO2.
8
CO2 + Ca(OH)2 ^ CaCO3 + H29.
2. Th nghiem 2: Nhiet phan muOi NaHCO3
- GV ti6p tuc yeu ciu hoc sinh hoat dong theo nhom da phan cong, ti£n hanh lam thi nghiem, ghi chep lai cac hien tuong xay ra, giai thfch, viet PTHH.
- HS hoat dong theo nhom, cd dai dien liy dung cu, hoa chit ti£n hanh lam thi nghiem.
- GV theo doi, bao quat cac nhom thuc hanh, nhic nho uOn nin kip thoi.
- GV goi cac nhom bao cao ket qua thi nghiem 2:
- Hien tuong: Luong muOi NaHCO3 giam din ^ NaHCO3 bi nhiet phan.
Phan mieng Ong nghiem co hoi nuoc ngung dong ^ co nuoc tao ra. Dung
dich Ca(OH)2 bi vin duc.
- Giai thfch:
2NaHCO3 ^ Na2CO3 + H2O + CO2.
Ca(OH)2 + CO2 ^ CaCO3 + H2O.
3. Thi nghiem 3: Nhan biet muoi cacbonat va muoi clorua
- GV goi dai dien cac nhom neu ra cac phuong an di lam thi nghiem nay.
- HS thao luan nhom thong nhit cd dai dien trinh bay cac phuong an nhan biet 3 chit: NaCl, Na2CO3, CaCO3
- Cho moi chat 1 ft tac dung voi HCl neu: Khong co khi ^ NaCl, co khi ^ Na2CO3, CaCO3
- Hai chit con lai ti£p tuc liy moi chit 1 h dem hoa vao H2O n£u tan la: Na2CO3 con khong tan la: CaCO3
- Sau do GV yeu ciu cac nhom thao tac thi nghiem:
+ Danh sO cac lo hoa chit va Ong nghiem.
+ Liy 1 thia moi chit vao Ong nghiem co sO tuong dng.
+ Nho 2ml dd HCl vao moi Ong nghiem:
- N6u khong co kh thoat ra ^ NaCl.
- Co khi thoat ra ^ Na2CO3, CaCO3
+ Liy mot thia hoa chit trong 2 lo con lai cho vao Ong nghiem.
+ Cho 2ml nuoc cit, lac nhe:
- Chit rin tan ^ nhan ra Na2CO3
- Chit rin khong tan ^ nhan ra CaCO3
(...............Cau hoi, huong dan lam tuong trinh...)
Tiet 52. Bai 43. Thu*c hanh: Tmh chat cua Hidrocacbon
1. Thi nghiem 1: Dieu che axetilen.
- GV yeu cau cac nhom tien hanh lam thi nghiem.
- HS hoat dong theo nhom, cd dai dien liy dung cu, hoa chit ti£n hanh lam thi nghiem.
- Quan sat va ghi lai hien tuong, giai thfch, viet PTHH.
9
Th nghiem: Cho bao dng nghiem 2 din 3 miu CaC2. Nho tu tu tung giot nudc vao dng nghiem. Thu kh axetilen thoat ra bing pp diy nudc
Hien tuong: Co kh khong mau thoat ra, khong tan trong nudc diy nudc trong ong nghiem ra ngoai.
Giai thfch, PTHH: Vi CaC2 tac dung vdi H2O CaC2 + 2H2O —— Ca(OH)2 + C2H2.
Kit luan: Trong phong thi nghiem diiu chi axetilen bing each cho CaC2 tac dung vdi H2O.
2. Th nghiem 2: Tmh chat cua axetilen.
- GV yeu ciu cac nhom tiin hanh lam thi nghiem.
- HS hoat dong theo nhom, cu dai dien liy dung cu, hoa chit tiin hanh lam thi nghiem.
- Quan sat va ghi lai hien tuong, giai thfch, viit PTHH.
a. Tac dung vdi dung dich brom.
Th nghiem: Dan kh axetilen vao ong nghiem dung 2ml dd brom Hien tuong: Dung dich brom co mau vang cam sau do nhat din.
Giai thfch: Vi axetilen tac dung vdi dung dich brom tao dung dich khong mau. PTHH: C2H2 + 2Br2 — C2H2Br4.
b. Tac dung vdi oxi phan ung chay.
- Th nghiem: Dan axetilen qua ong thuy tinh vuot nhon roi cham lua dot kh axetilen thoat ra
- Hien tuong: Axetilen chay vdi ngon lua sang phan ung toa nhiiu nhiet.
- Giai thfch: Vi axetilen chay sang trong khong khi sinh ra khi CO2 va H2O
- PTHH: 2C2H2 + 5O2 — 4CO2 + 2H2O.
(...............Cau hoi, hudng dan lam tudng trinh...)
* Th nghiem su* dung video trinh chieu (th nghiem ao) (link....)
Bay la 1 trong nhung cach duoc rit nhiiu cac giao vien ap dung trong giang day vi diiu kien cac trudng con nhiiu kho khan khi chua co phong hoc bo mon, dung cu hoa chit khong co, khong co nhiiu thdi gian, tuy nhien cung mang lai hieu qua tit cho bai day cung nhu su linh hoi kiin thuc cua hoc sinh. Vi du:
Tiet 18. Bai 14. Thu*c hanh: Tmh chat hoa hoc cua Bazo va muoi.
1. Tmh chit hoa hoc cua bazo.
- GV chiiu cac thi nghiem len man hinh cho HS theo doi cac thi nghiem:
*Thi nghiem 1: Nho vai giot dung dich NaOH vao ong nghiem co chua 1ml
dd FeCl3 lac nhe ong nghiem.
- Quan sat hien tuong xay ra.
- Giai thfch va viit PTPU.
10
* Th nghiem 2: Cho mot ft Cu(OH)2 vao day ing nghiem, nho vai giot dd HCl lie diu.
- Quan sat hien tuong, giai thfch va viit PTHH.
- Rut ra kit luan vi hnh chit hoa hoc cua bazo.
- HS quan sat, thao luan nhom thing nhit y kiin tra ldi:
* Th nghiem 1: NaOH tac dung vdi FeCl3.
- Hien tuong: Xuit hien kit tua mau nau do.
- Giai thfch: San phim tao thanh la Fe(OH)3 kit tua nau do
- PT: FeCl3 + 3NaOH ^ Fe(OH)3j + 3NaCl
* Th nghiem 2: Cu(OH)2 tac dung vdi HCl.
- Hien tuong: Cu(OH)2 d day ing nghiem tan ra.
- Giai thfch: San phim tao thanh la CuCl2 la muii tan.
- PT: Cu(OH)2 + 2HCl ^ CuCl2 + 2H2O
Tiet 22. Bai 17. Day hoat dong hoa hoc cua kim loai
I. Day hoat dong hoa hoc cua kim loai duoc xay dung nhu thi nao?
- GV gidi thieu cac dung cu hoa chit:
- Dung cu: ing nghiem, kep go, ing nho giot, gia dung ing nghiem, thia liy hoa chit
- Hoa chit: FeSO4 , CuSO4, AgNO3 , Cu(NO3)2, HCl, dung dich phenolphtalein, Fe, Cu, Ag, Na
- GV chiiu thi nghiem 1 len man hinh: Cho dinh sat vao ing nghiem 1 dung dung dich CuSO4 va cho miu day ding vao ing nghiem 2 dung dung dich FeSO4
- Hoc sinh quan sat, nhan xet hien tuong va viit PTHH d ing nghiem 1
- Hoc sinh thao luan thing nhit y kiin neu hien tuong:
+ ing nghiem 1: Xuit hien chit rin mau do bam vao dinh sit.
+ ing nghiem 2: khong co hien tuong gi
- Dai dien nhom giai thfch: Fe diy duoc Cu ra khoi dung dich muii tao ra kim loai Cu mau do con Cu khong diy duoc Fe
PTHH: Fe + CuSO4 -> FeSO4 + Cu
mau xanh mau do
- GV dat cau hoi: Qua 2 th nghiem tren em co kit luan gi?
Kit luan: Fe hoat dong manh hon Cu ^ xip Fe dung trudc Cu: Fe,Cu
- GV tiip tuc chiiu thi nghiem 2 len man hinh: Cho day Cu vao ing nghiem 1 dung dung dich AgNO3 va cho day Ag vao ing nghiem 2 dung dung dich CuSO4
Giao vien yeu ciu hoc sinh quan sat, nhan xet hien tuong va viit PTHH xay ra
- Hoc sinh thao luan, thing nhit y kiin neu hien tuong:
+ ing nghiem 1: co chit rin mau xam bam vao day Cu, dung dich co mau xanh lam
+ ing nghiem 2: Khong co hien tuong gi
11
- Dai dien nhom giai thfch: Cu diy duoc Ag ra khoi dung dich mudi tao ra kim loai Ag mau tring xam con Ag khong diy duoc Cu.
PTHH: Cu + 2AgNO3 -> Cu(NO3)2 + 2Ag
Giao vien? Em co nhan xet gi qua kit qua cua 2 dng nghiem tren?
Kit luan: Cu hoat dong hoa hoc manh hon Ag ^ xip Cu dung truoc Ag: Cu,
Ag
- GV tiip tuc chiiu len man hinh thi nghiem 3: Cho dinh Fe vao ong nghiem 1 dung dung dich HCl va Cho day Cu vao Ong nghiem 2 dung dung dich HCl
Giao vien yeu ciu hoc sinh quan sat, thao luan thing nhit y kiin so sanh nhan xet hien tuong o 2 ong nghiem tren
- Hoc sinh thao luan nhom theo ban neu hien tuong:
+ ong nghiem 1: co sui bot kh thoat ra
+ ong nghiem 2 : Khong co hien tuong gi
- Hoc sinh giai thfch: Fe diy duoc H ra khoi dung dich axit tao ra kh H2 con Cu khong diy duoc H.
+ Fe tac dung voi dung dich HCl + Cu khong tac dung voi HCl
- PTHH: Fe + 2HCl-> FeCC + H2
Giao vien? Rut ra kit luan gi qua kit qua tren?
Kit luan: Fe dung truoc H, Cu dung sau H ^ xip Fe, H, Cu
- GV tiip tuc chiiu len man hinh thi nghiem 4: Cho miu Na vao coc nuoc 1 da nho san vai giot dung dich phenolphtalein va cho miu Fe vao cdc nuoc 2 co nho san dung dich phenolphtalein
- Giao vien yeu ciu hoc sinh thao luan nhom theo ban, thdng nhit y kiin so sanh doi chiiu, nhan xet hien tuong va viit PTHH
- GV goi dai dien cac nhom neu hien tuong yeu ciu:
+ dng nghiem 1: Miu Na tan din, nong chay thanh giot tron, dung dich co mau do
+ ong nghiem 2: khong co hien tuong gi
- Hoc sinh giai thfch: Na la kim loai manh nen tac dung voi nuoc tao ra dung dich bazo kiim con Fe thi khong tac dung duoc voi nuoc.
PTHH: 2Na + 2H2O-> 2NaOH + H2
- Giao vien? Rut ra kit luan gi?
Kit luan: Na hoat dong manh hon Fe ^ xip Na dung truoc Fe: Na, Fe
- Giao vien ? Thong qua kit qua thu duoc cua 4 thi nghiem tren em hay sip xip cac kim loai Fe, Cu, Na, Ag va H thanh mot day theo chiiu giam din muc do hoat dong hoa hoc?
- Hoc sinh sip xip : Na, Fe, H, Cu, Ag
Tu kit qua tren giao vien thong bao: tuong tu cac thi nghiem tren, nguoi ta da sip xip cac kim loai thanh day theo chiiu giam din muc do hoat dong hoa hoc:
K, Na, Mg, Al, Zn, Fe, Pb (H) Cu, Ag, Au
12
Tren day la nhung phuang phap ma toi da ap dung khi giang day nhung bai co thi nghiem thuc hanh cua bo mon Hoa Hoc o trudng THCS, cung voi viec nghien cuu tai lieu, ti6p thu cac chuyen de, du gid tham lop, b6i duong chuyen mon va tham khao y ki6n cua cac d6ng nghiep. Nhung phuang phap tren da duoc thuc hien nham nang cao chat luong bo mon, gay hung thu cho hoc sinh moi gid len lop.
2. Hieu qua:
Trong 2 nam nam gan day, do anh huong cua dich benh covid - 19 nen cac thi nghiem thuc hanh co hoat dong nhom bi han che, thay vao do giao vien phai linh hoat trong cac phuang phap tren d6 truy6n dat kien thuc cho hoc sinh, giup cac em hilu sau ly thuyet tren ca so thuc nghiem, lam cho hoc sinh tin vao khoa hoc va tu do yeu thfch bo mon. Tu do hoc sinh nam vung kien thuc va nho lau, nhd do chat luong bo mon ngay cang duoc nang len, ty le hoc sinh kha gioi ngay cang tang, hoc sinh y6u kem ngay cang giam.
(minh chung: Khao sat^., minh chung truoc khi ap dung sang kien)
3. Kha nang va dieu kien can thiet de ap dung sang kien.
Sang kien nay co the ap dung cho Giao vien va hoc sinh trong dang giang day mon Hoa hoc bac THCS. Be ap dung duoc sang kien nay.
Giao vien phai luon tim toi, hoc hoi, trau d6i v6n kien thuc thuc hanh cua minh de co phuang phap giang day phu hop, gay hung thu cho cac em, giup cac em yeu thfch mon hoc han de chat luong hoc tap ngay cang duoc nang len. Ben canh do giao vien phai chuin bi ky luong cac dung cu, hoa chat truoc khi lam thi nghiem, cac phuang tien ho tro, cac video co san de hoat dong cua thay va tro dat duoc ket qua cao nhat.
Hoc sinh can phai tim hieu, nghien cuu ky noi dung thi nghiem truoc khi tien hanh lam thi nghiem.
4. Thoi gian va nh&ng ngwdi tham gia to chu*c ap dung sang kien lan dau.
Sang kien duoc nghien cuu va ap dung trong qua trinh giang day lan dau tai Trudng PTDT Noi Tru Bao Lam va thu nghiem tai trudng THCS Thi Tran Pac Miau huyen Bao Lam, tinh Cao Bang tu thang 9/ 2021 den het thang 3/ 2022.
V. Ket luan.
Tren day la phuang phap day hoc cac thi nghiem ma toi da hch luy duoc qua qua trinh giang day bo mon Hoa hoc o trudng THCS, cung voi viec tu b6i duong chuyen mon va tham khao y kien cua cac d6ng nghiep, nhung phuang phap tren da duoc thuc hien nham gay hung thu cho hoc sinh hoc tap d6ng thdi nang cao chat luong bo mon. Toi mong rang phuang phap nay thuc su mang lai hieu qua thiet thuc va dap ung phan nao trong viec day hoc bo mon hoa hoc o trudng THCS. Rat mong duoc su dong gop y kien chan thanh tu nhung d6ng nghiep, Hoi d6ng khoa hoc nganh GD&BT Cao Bang de toi kip thdi sua chua, b6 sung, hoan thien sang kien, de viec giang day ngay cang hieu qua han. Xin chan thanh cam an!
XAC NHAN CUA TO TRUING Cao Bang, ngay 20 thang 3 nam 2022
13
CHUYEN MON NGtfOl BAO CAO
Ha Thi Thuy Nguyen Van Hung
XAC NHAN
CUA LANH DAO DON VI
Le Thi Phuang Lan