Quan sát những nhóm hình ảnh sau và cho biết mỗi nhóm hình ảnh đó gợi nhớ tới văn bản đã học nào, thuộc đề tài gì, ở lớp mấy trong chương trình THCS?
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT VĂN BẢN NHẬT DUNG – TRUNG HỌC CƠ SƠ
BIÊN SOẠN VÀ THỰC HIỆN: Ninh Thị Loan, THCS Cẩm Phúc
“Đất là mẹ”
- Là nơi sản sinh, nuôi sống muôn loài.
- Cái gì con người làm cho đất đai là làm cho ruột thịt của mình.
- Con người cần sống hòa hợp với môi trường, đất đai và phải biết cách bảo vệ nó.
Gợi nhớ văn bản: Động Phong Nha – Ngữ văn 6 – Đề tài: Danh lam thắng cảnh
Gợi nhớ văn bản: Cầu Long Biên – Chứng nhân lịch sử – Ngữ văn 6 – Đề tài: Di tích lịch sử
"D?t l� m?"
- L� noi s?n sinh, nuụi s?ng muụn lo�i.
- Cỏi gỡ con ngu?i l�m cho d?t dai l� l�m cho ru?t th?t c?a mỡnh.
- Con ngu?i c?n s?ng hũa h?p v?i mụi tru?ng, d?t dai v� ph?i bi?t cỏch b?o v? nú.
Gợi nhớ văn bản: Bức thư của thủ lĩnh da đỏ – Ngữ văn 6 – Đề tài: Mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người.
Gợi nhớ văn bản: Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000 – Ngữ văn 8 – Đề tài: Môi trường
Gợi nhớ văn bản: Ca Huế trên sông Hương– Ngữ văn 7 – Đề tài: Văn hóa
Gợi nhớ văn bản: Ôn dịch thuốc lá– Ngữ văn 8 – Đề tài: Tệ nạn ma túy và thuốc lá.
I.Khái niệm văn bản nhật dụng.
- Văn bản nhật dụng chỉ đề cập tới chức năng, đề tài và tính cập nhật của nội dung.

? Văn bản nhật dụng đề cập đến những vấn đề gì?
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
I.Khái niệm văn bản nhật dụng.
* Đề tài
- Đề tài rất phong phú: thiên nhiên, môi truờng, văn hoá, giáo dục,chính trị, xã hội,.
* Van ba?n nhõ?t du?ng: l� lo?i van b?n d? c?p, b�n lu?n, thuy?t minh, tu?ng thu?t, miờu t?, dỏnh giỏ.v?
nh?ng v?n d?, nh?ng hi?n tu?ng g?n gui b?c thi?t v?i cu?c s?ng con ngu?i v� c?ng d?ng.
* Van ba?n nhõ?t du?ng: cú tớnh c?p nh?t, g?n v?i cu?c s?ng b?c thi?t h?ng ng�y. Ph?i du?c thụng tin d?i chỳng nh?c t?i.


? Các văn bản nhật dụng thuộc đề tài nào?
? Văn bản nhật dụng là gì?
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
1. Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử
2. Động Phong Nha
3. Bức thu của thủ lĩnh da đỏ
- Nơi chứng kiến những sự kiện L.s? bi tráng, hào hùng của thủ đô Hà Nội.
- Con ngưuời phải biết sống hoà hợp với TN và phải bảo vệ MT sống.
Văn bản
Nội dung
Lớp
- L� kỳ quan thế giới, thu hút khách du l?ch, tự h�o v� bảo vệ danh lam thắng cảnh n�y.
II. BẢNG THỐNG KÊ VĂN BẢN NHẬT DỤNG ĐÃ HỌC
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
Cầu Long Biên thời xưa
Cầu Long Biên năm 1925
Từ năm 1902 đến năm 2002, cầu Long Biên giữ vai trò: chứng nhân, ngưuời làm chứng sống động của Thủ đô Hà Nội, một thế kỉ đầy đau thuương và anh hùng của ND Việt Nam.
Một số hình ảnh về động nước của động Phong Nha
*Vẻ đẹp của động:
Động khô:
“§Êt lµ mÑ”
- Lµ n¬i s¶n sinh, nu«i sèng mu«n loµi.
- C¸i g× con ng­êi lµm cho ®Êt ®ai lµ lµm cho ruét thÞt cña m×nh.
- Con ng­êi cÇn sèng hßa hîp víi m«i tr­êng, ®Êt ®ai vµ ph¶i biÕt c¸ch b¶o vÖ nã.
Văn bản
Nội dung
Lớp
1. Cổng truường mở ra
2. Mẹ tôi
3. Cuộc chia tay của những con búp bê
4. Ca Huế trên sông Huương
-Tình cảm thiêng liêng của cha mẹ đối với con cái. Vai trò của nhà truường đối với mỗi con người.
-Yêu thuơng, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng của con người.
-Tình cảm anh em thân thiết và nỗi đau của những em nhỏ rơi vào cảnh ngộ gia đình li tán.
-Nét đẹp văn hoá truyền thống và những con nguười tài hoa xứ Huế
II. BẢNG THỐNG KÊ VĂN BẢN NHẬT DỤNG ĐÃ HỌC
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
Người ta tính rằng, vứt bỏ một túi ni lông chỉ tốn 1 giây, nhưng nếu không có sự tác động bởi nhiệt độ cao của ánh sáng mặt trời thì phải mất từ 500 năm đến 1.000 năm mới có thể phân hủy được. Tuy nhiên, nếu đốt ni lông không đúng cách sẽ gây ô nhiễm môi trường, nguy hại đến sức khỏe con người, động vật. Theo các nhà khoa học, trong một số loại túi ni lông có lẫn lưu huỳnh, dầu hỏa nguyên chất, khi bị đốt cháy, gặp hơi nước sẽ tạo thành axit sunfuric dưới dạng các cơn mưa axit, rất có hại cho phổi người và động vật. Tệ hơn, túi ni lông làm bằng nhựa PVC có chứa clo, khi cháy tạo ra chất đioxin và axit clohiđric vô cùng độc hại.
1. Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000
2.Ôn dịch thuốc lá
-Tác hại của bao bì ni lông đối với môi truờng sống
-Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con nguời và kinh tế xã hội
1. Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000
2.Ôn dịch thuốc lá
3.Bài toán dân số
-Tác hại của bao bì ni lông đối với môi truờng sống
-Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con nguời và kinh tế xã hội
- Mối quan hệ giữa dân số và sự phát triển của XH
II. BẢNG THỐNG KÊ VĂN BẢN NHẬT DỤNG ĐÃ HỌC
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
Tuyên bố TG về sự sống còn, quyền đuợc bảo vệ và phát triển của trẻ em.
Đấu tranh cho một thế giới hoà bình
Phong cách Hồ Chí Minh
-Trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ trẻ em của cộng đồng quốc tế
-Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và trách nhiệm ngăn chặn chiến tranh hạt nhân vì hòa bình
- Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại trong phong cách Hồ Chí Minh.
3.Phong cách Hồ Chí Minh
1. Tuyên bố TG về sự sống còn, quyền đuợc bảo vệ và phát triển của trẻ em.
2.§Êu tranh cho mét thÕ giíi hoµ b×nh
A
B
C
II. BẢNG THỐNG KÊ VĂN BẢN NHẬT DỤNG ĐÃ HỌC
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử
2.Động Phong Nha
3.Bức thu của thủ lĩnh da đỏ
- Nơi chứng kiến những sự kiện LS bi tráng, hào hùng của thủ đô Hà Nội
-Là kỳ quan TG, cần phải đuược b.vệ,
- Con nguười phải biết sống hoà hợp với TN và bảo vệ MT sống
1.Cổng truường mở ra
2.Mẹ tôi
3. Cuộc chia tay của những con búp bê
4.Ca Huế trên sông Huương
-Tình cảm thiêng liêng của cha mẹ đối với con cái. Vai trò của nhà truường đối với mỗi con nguười
-Yêu thưuơng, kính trọng cha mẹ là t/cảm thiêng liêng của con ngưuời
-Tình cảm anh em thân thiết và nỗi đau của những em nhỏ rơi vào cảnh ngộ gia đình li tán
-Nét đẹp văn hoá truyền thống và những con nguười tài hoa xứ Huế
1. Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000
2.Ôn dịch thuốc lá
3.Bài toán dân số
-Tác hại của bao bì ni lông đối với MT
-Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con nguười
-MQH giữa DS và sự p/triển của XH
1. Tuyên bố TG về sự sống còn, quyền đưuợc bảo vệ và phát triển của trẻ em.
2. Đấu tranh cho một TG HB
3.Phong cách HCM
-Trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ trẻ em của cộng đồng quốc tế
-Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và trách nhiệm ngăn chặn chiến tranh hạt nhân vì hòa bình
- Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa Vhoá nhân loại trong p/cách HCM
`Trên cơ sở
nội dung các
văn bản nhật dụng
đã học,
em hãy xác định
và điền các
thông tin phù hợp
vào các cột
tuương ứng
trong bảng sau
1.Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử
2. Động Phong Nha
3. Bức thu của thủ lĩnh da đỏ
- Di tích lịch sử
- Danh lam thắng cảnh
- Moi q.h giữa TN với con nguời
- Thuyết minh
- Thuyết minh
-Ngh? lu?n +Bi?u c?m
- Bảo tồn, tôn tạo di tích LS và danh lam thắng cảnh
- Bảo vệ đất đai và môi truờng sống
1.Cổng trường mở ra
2. Mẹ tôi
3. Cuộc chia tay của những con búp bê
4.Ca Huế trên sông Huơng
- Giáo dục; gia đình; trẻ em trong xã hội hiện nay
-Văn hoá dân gian truyền thống
- Tự sự, miêu tả, biểu cảm
Vai trò của giáo dục và người mẹ đối với trẻ em.
Hậu quả của tình trạng ly hôn trong XH hiện nay
- Bảo tồn bản sắc văn hoá dân tộc
1. Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000
2.Ôn dịch thuốc lá
3.Bài toán dân số
1. Tuyên bố TG về sự sống còn, quyền đuợc bảo vệ và phát triển của trẻ em.
2. Đấu tranh cho một TG HB
3. Phong cách HCM
- Quyền trẻ em
- Bảo vệ MT sống
- Chống tệ nạn thuốc lá và ma tuý
- DS và tương lai của loài nguời
Thuyết
minh
- Bàn luận
-Hội nhập VHTG
giữ gìn bản sắc VH
dân tộc
- Chống chiến tranh,
bảo vệ hoà bình
- Đề cập, bàn luận vấn đề
- Hiện nay, trên TG vẫn còn trẻ em chua đuợc huởng quyền của mình.; hoà bình là nguyện vọng chính đáng của nhân loại.
-Bản sắc VHDT trong thời đại hội nhập QTế
- Môi truờng bị ô nhiễm bởi chất thải sinh hoạt và khói thuốc lá
- Sự gia tăng dân số và tệ nạn XH
a. Cô giáo Tâm gỡ tay Thủy, đi lại phía bục mở cặp lấy một quyển sổ cùng với chiếc bút máy lắp vàng đưa cho em tôi và nói :
- Cô tặng em về trường mới em cố gắng học tập nhé !
Em vội đặt quyển sổ và cây bút lên bàn:
Thưa cô , em không dám nhận, em không được đi học nữa.
Sao vậy ? – Cô Tâm sửng sốt .
Nhà bà ngoại em ở xa trường học lắm. Mẹ em bảo sẽ sắm cho em một thúng hoa quả để ra chợ ngồi bán .
“ Trời ơi !”, cô giáo tái mặt và nước mắt giàn giụa . Lũ nhỏ cũng khóc mỗi lúc một to hơn. (Cuộc chia tay của những con búp bê – Khánh Hoài)
BÀI 1: Xác định phương thức biểu đạt trong các ví dụ sau:
- Phương thức biểu đạt: Tự sự, biểu cảm
III.LUYỆN TẬP
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
b. Theo các nhà khoa học, bao bì ni lông lẫn vào đất làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loài thực vật bị nó bao quanh, cản trở sự phát triển của cỏ dẫn đến hiện tượng xói mòn ở các vùng đồi núi. Bao bì ni lông vứt xuống cống làm tắc các đường cống dẫn nước thải, làm tăng khả năng ngập lụt của các đô thị về mùa mưa. Sự tắc nghẽn hệ thống cống rãnh làm cho muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh. Bao bì ni lông trôi ra biển làm chết các sinh vật khi chúng nuốt phải. Đặc biệt bao bì ni lông màu đựng thực phẩm làm ô nhiễm thực phẩm do chứa các kim loại như chì, ca-mi-đi gây tác hại cho não và là nguyên nhân gây ung thư phổi. Nguy hiểm nhất là chất đi-ô-xin có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ra máu, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh.
(Thông tin về ngày trái đất năm 2000)
Bài 1:Xác định phương thức biểu đạt trong các ví dụ sau:
Phương thức biểu đạt: Thuyết minh
III.LUYỆN TẬP
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
c. “…Có thế nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đến đâu Người cũng học hỏi, tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm. Người cũng chịu ảnh hưởng của tất cả các nền văn hóa, đã tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời với việc phê phán những tiêu cực của chủ nghĩa tư bản. Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hóa dân tộc không gì lay chuyển được ở Người, để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng đồng thời cũng rất mới, rất hiện đại…”
(Phong cách Hồ Chí Minh – Lê Anh Trà)
Bài 1: Xác định phương thức biểu đạt trong các ví dụ sau:
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận
III.LUYỆN TẬP
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
d. "Không những đi ngược lại lí trí con người mà con đi ngược lại cả lí trí tự nhiên nữa [...] Từ khi nhen nhóm sự sống trên Trái Đất, đã phải trải qua 380 triệu năm con bướm mới bay được, rồi 180 triệu năm nữa bông hồng mới nở, chỉ để làm đẹp mà thôi. Cũng đã trải qua bốn kỉ địa chất, con người mới hát được hay hơn chim và mới chết vì yêu. Trong thời đại hoàng kim này của khoa học, trí tuệ con người chẳng thể tự hào vì đã phát minh ra một biện pháp, chỉ cần bấm nút một cái là đưa cả quá trình vĩ đại và tốn kém hàng bao nhiêu triệu năm trở lại điểm xuất phát của nó”
(Đấu tranh cho một thế giới hòa bình, G.G. Mác- két. SGK Ngữ Văn lớp 9, tập 1)
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận
III.LUYỆN TẬP
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
Bài 1:Xác định phương thức biểu đạt trong các ví dụ sau:
a. Theo cỏc nh� khoa h?c, bao bỡ ni lụng l?n v�o d?t l�m c?n tr? quỏ trỡnh sinh tru?ng c?a cỏc lo�i th?c v?t b? nú bao quanh, c?n tr? s? phỏt tri?n c?a c? d?n d?n hi?n tu?ng xúi mũn ? cỏc vựng d?i nỳi. Bao bỡ ni lụng v?t xu?ng c?ng l�m t?c cỏc du?ng c?ng d?n nu?c th?i, l�m tang kh? nang ng?p l?t c?a cỏc dụ th? v? mựa mua. S? t?c ngh?n h? th?ng c?ng rónh l�m cho mu?i phỏt sinh, lõy truy?n d?ch b?nh. Bao bỡ ni lụng trụi ra bi?n l�m ch?t cỏc sinh v?t khi chỳng nu?t ph?i. D?c bi?t bao bỡ ni lụng m�u d?ng th?c ph?m l�m ụ nhi?m th?c ph?m do ch?a cỏc kim lo?i nhu chỡ, ca-mi-di gõy tỏc h?i cho nóo v� l� nguyờn nhõn gõy ung thu ph?i. Nguy hi?m nh?t l� ch?t di-ụ-xin cú th? gõy ng? d?c, gõy ng?t, khú th?, nụn ra mỏu, ?nh hu?ng d?n cỏc tuy?n n?i ti?t, gi?m kh? nang mi?n d?ch, gõy r?i lo?n ch?c nang, gõy ung thu v� cỏc d? t?t b?m sinh cho tr? so sinh.
(Thụng tin v? ng�y trỏi d?t nam 2000)
- Kiến thức các môn:
Địa lí;
Hóa học; Sinh học
Bài 2: Trong đoạn văn có kiến thức của những môn khoa học nào?
III.LUYỆN TẬP
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
Cần lưu ý đến các chú thích, sự kiện liên quan với vấn đề đặt ra trong tác phẩm.

Liên hệ vấn đề đặt ra với cuộc sống .

Bày tỏ ý kiến, quan điểm của mình với vấn đề được nêu ra trong văn bản .

Nội dung của văn bản nhật dụng có liên quan đến nhiều bộ môn , người học cần phải có kiến thức của nhiều môn học .

Căn cứ vào đặc điểm hình thức của các phương thức biểu đạt để phân tích, tìm hiểu và lý giải vấn đề .
CÙNG CỐ KIẾN THỨC: PHƯƠNG PHÁP HỌC VĂN BẢN NHẬT DỤNG
Tiết 143,144 – Văn bản TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN DỤNG – TRUNG HỌC CƠ SỞ
CHÚC CÁC EM HỌC TẬP TỐ !
CHÀO TẠM BIỆT
TiẾT HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC