1 . Cô giáo nhìn em bằng đôi mắt.
2 . Tôi nhìn thấy con lợn to bằng con trâu.
các phương châm hội thoại
Bài 1 - Tiết 3:
VD1:
An: - Cậu có biết bơi không ?
Ba: - Biết chứ, thậm chí còn bơi giỏi nữa.
An: - Cậu học bơi ở đâu vậy ?
Ba: - Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn ở đâu.
VD2:
Anh có lơn cưới:
- Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không ?
Anh có áo mới:
- Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả ?
VD2:
Anh có lơn cưới:
- Bác có thấy con lợn nào chạy qua đây không?
Anh có áo mới:
- Từ nãy đến giờ, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả.
Bài tập nhanh
H: Trong các câu sau, câu nào vi phạm phương châm về lượng ? Vì sao?
1. Cô giáo nhìn em bằng đôi mắt.
2. Bị dị tật ở tay từ nhỏ, bạn tôi phải tập viết bằng chân.
3. Bạn ấy đá bóng chỉ bằng chân.
- Thế thì đã lấy gì làm to. Tôi đã từng thấy những quả bí to hơn nhiều. Có một lần, tôi tận mắt trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa.
- Thế thì đã lấy gì làm lạ. Tôi còn nhớ, có một bận tôi trông thấy một cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng ta.
Bài tập nhanh
Đọc kĩ đoạn thoại sau và cho biết lời thoại nào chưa tuân thủ phương châm về chất ?Tại sao ?
Một HS xin phép thầy giáo:
- Thưa thầy, mai cho em nghỉ lao động ạ.
- Vì sao ?
- Thưa thầy, mai em đau đầu ạ.
Bài tập 1
1. Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà.
2. én là một loài chim có hai cánh.
Bài tập 2

1. Nói có căn cứ chắc chắn là...
2. Nói sai sự thật một cách cố ý, nhằm che giấu điều gì đó là...
3. Nói một cách hú hoạ, không có căn cứ là...
4. Nói nhảm nhí, vu vơ là...
5. Nói khoác lác, làm ra vẻ tài giỏi hoặc nói những chuyện bông đùa, khoác lác cho vui là...
nói có sách, mách có chứng
nói dối
nói mò
nói nhăng, nói cuội
nói trạng
4. Bài tập 4 (SGK/11)
a) Người nói đã tuân thủ phương châm về chất. Người nói muốn báo cho người nghe biết tính xác thực của nhận định hay thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm chứng.
b) Người nói tuân thủ phương châm về lượng. Người nói muốn báo cho người nghe biết là việc nhắc lại nội dung đã cũ là có chủ ý.
- Ăn đơm nói đặt : vu khống, đặt điều, bịa chuyện cho người khác.
- Ăn ốc nói mò: nói không có căn cứ.
- Ăn không nói có: vu khống, bịa đặt.
- Cãi chày cãi cối: cố tranh cãi, nhưng không có lí lẽ gì cả.
- Khua môi múa mép: nói năng ba hoa, khoác lác, phô trương.
- Nói dơi nói chuột: nói lăng nhăng, linh tinh, không xác thực.
- Hứa hươu hứa vượn: hứa để được lòng rồi không thực hiện lời hứa.
Bài tập 5
Các phương châm hội thoại

Phương châm về lượng: Nội dung lời nói đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp, không thiếu, không thừa.
Phương châm về chất: Đừng nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực.
Tổng kết
trò chơi ô chữ