CHƯƠNG II: CẢM ỨNG
BÀI 23: HƯỚNG ĐỘNG
A-CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT
SINH HỌC 11
Các thành viên: Hoài An, Hoàng Quý , Mỹ Phú, Quốc Thắng
Mc: Quý Lê
Khí hậu trở lạnh.
Kích thích
CHƯƠNG II: CẢM ỨNG
Chim sẽ xù lông giữ ấm cơ thể.
Lá cây xếp lại.
Vậy cảm ứng là gì ?


Cảm ứng là phản ứng vận động của các cơ quan thực vật đối với kích thích.


Các thành viên: Hoài An, Hoàng Quý , Mỹ Phú, Quốc Thắng
A-CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT
BÀI 23: HƯỚNG ĐỘNG
NỘI DUNG BÀI HỌC

I- KHÁI NIỆM HƯỚNG ĐỘNG
II- CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG
III- VAI TRÒ CỦA HƯỚNG ĐỘNG TRONG ĐỜI SỐNG THỰC VẬT
A
B
C
Hình 23.1. Cảm ứng của cây non đối với điều kiện ánh sáng
Quan sát hình 23.1, nêu nhận xét về sự sinh trưởng của thân cây non ở các điều kiện chiếu sáng khác nhau.
A- Cây non được chiếu sáng từ một phía
B- Cây non mọc trong bóng tối hoàn toàn
C- Cây được chiếu sáng từ mọi phía



Khi điều kiện chiếu sáng khác nhau, sự sinh trưởng của thân cây non khác nhau:

- Cây A được chiếu sáng từ một phía: thân cây non sinh trưởng hướng về phía nguồn sáng.

- Cây B mọc trong tối hoàn toàn: thân cây mọc vống lên, lá màu vàng úa.

- Cây C được chiếu sáng từ mọi phía: cây mọc thẳng, cây khỏe, lá có màu xanh lục.
I- KHÁI NIỆM HƯỚNG ĐỘNG
1- Khái niệm hướng động
Hướng động (vận động định hướng) là hình thức phản ứng của cơ quan thực vật đối với tác nhân kích thích từ một hướng xác định.
Hướng động là gì ?
I- KHÁI NIỆM HƯỚNG ĐỘNG
I- KHÁI NIỆM HƯỚNG ĐỘNG
2- Các loại hướng động
Thân, lá hướng tới nguồn ánh sáng
Rễ hướng xa nguồn ánh sáng
Hướng động dương:Sinh trưởng hướng tới nguồn kích thích

Hướng động âm: Sinh trưởng tránh xa nguồn kích thích
I- KHÁI NIỆM HƯỚNG ĐỘNG
3- Cơ chế hướng động
Cơ chế: Hướng động xảy ra khi tốc độ sinh trưởng tại hai phía của cơ quan tiếp nhận kích thích không đều nhau.

+ Hướng động dương: do các tế bào ở phía không được kích thích phân chia và sinh trưởng nhanh hơn phía có kích thích → cơ quan uốn cong về phía kích thích.

+ Hướng động âm: xảy ra theo cơ chế giống hướng động dương nhưng ngược lại.



1. Hướng sáng
Khái niệm:

- Là phản ứng sinh trưởng của thực vật đáp ứng lại tác động của ánh sáng.

Đặc điểm sinh trưởng:

+ Hướng sáng (+): Thân

+ Hướng sáng (-): Rễ
II- CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG
Tùy theo tác nhân kích thích, có 5 kiểu hướng động: hướng sáng, hướng trọng lực, hướng hóa, hướng nước, hướng tiếp xúc.


2. Hướng trọng lực (hướng đất)
Khái niệm:
- là phản ứng sinh trưởng của thực vật đáp ứng lại tác động của trọng lực.

Đặc điểm sinh trưởng:

Hướng trọng lực (+): Rễ

- Hướng trọng lực (-): Thân, cành
II- CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG
Phân bón
Hướng hóa
3. Hướng hóa
Khái niệm:
- Là phản ứng sinh trưởng của thực vật đáp ứng lại tác động của hóa chất.

Đặc điểm sinh trưởng:

Hướng hóa (+): Rễ hướng về phân bón.

Hướng hóa (-): Rễ tránh xa chất độc hại
II- CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG
Hóa chất độc
4. Hướng nước
Khái niệm:
- Là phản ứng sinh trưởng của cây hướng tới nguồn nước.

Đặc điểm sinh trưởng:

+ Hướng nước (+): Rễ


II- CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG
Nước
5. Hướng tiếp xúc
Khái niệm:
- Là phản ứng sinh trưởng của thực vật đối với sự tiếp xúc.
Đặc điểm sinh trưởng:
Các tế bào ở phía không tiếp xúc sinh trưởng mạnh hơn các tế bào ở phía tiếp xúc -> Thân cây luôn quấn quanh giá thể
II- CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG
III- VAI TRÒ CỦA HƯỚNG ĐỘNG TRONG ĐỜI SỐNG THỰC VẬT
Vai trò: hướng động giúp cây sinh trưởng hướng tới các điều kiện môi trường thuận lợi giúp cây thích nghi đối với sự biến đổi của môi trường để tồn tại và phát triển.

Ví dụ: cây bên cửa sổ luôn vươn ra ánh sáng để nhận ánh sáng.
- hết -
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Câu 1. Hướng động là hình thức phản ứng của cơ quan thực vật đối với ?

tác nhân kích thích từ một hướng

sự phân giải sắc tố

đóng khí khổng

sự thay đổi hàm lượng axit nuclêic
B
Giải thích: hướng động là vận động sinh trưởng của các cơ quan thực vật đối với kích thích từ một hướng xác định.Hướng của phản ứng được xác định bởi hướng của tác nhân kích thích
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Câu 2. Trong cây, bộ phận có nhiều kiểu hướng động là:

A. hoa B. thân C. rễ D. lá
C
Giải thích: Hoa thân, lá có tính hướng sáng.Rễ hướng nước, hướng hóa.
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Câu 3. Hai kiểu hướng động chính là:


hướng động dương (sinh trưởng hướng về phía có ánh sáng) và hương động âm (sinh trưởng về trọng lực)

hướng động dương (sinh trưởng tránh xa nguồn kích thích) và hương động âm (sinh trưởng hướng tới nguồn kích thích)

hướng động dương (sinh trưởng hướng tới nguồn kích thích) và hương động âm (sinh trưởng tránh xa nguồn kích thích)

hướng động dương (sinh trưởng hướng tới nước) và hương động âm (sinh trưởng hướng tới đất)
C
Giải thích: Có hai loại hướng động chính :
+ Hướng động dương: vận động sinh trưởng hướng tới nguồn kích thích
+ Hướng động âm: vận động tránh xa nguồn kích thích
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Câu 4. Thế nào là cảm ứng ở thực vật?

A. Khả năng phản ứng của thực vật đối với kích thích của môi trường

B. Hình thức phản ứng của một bộ phận của cây trước một tác nhân kích thích theo một hướng xác định

C. Hình thức phản ứng của cây trước một tác nhân kích thích không định hướng

D. Khả năng vận động của cơ thể hoặc một cơ quan theo đồng hồ sinh học.
A
Giải thích: Cảm ứng ở thực vật là khả năng phản ứng của thực vật đối với kích thích của môi trường.
Bài học đến đây là kết thúc. Cảm ơn thầy và các bạn đã lắng nghe !