TRƯỜNG TIỂU HỌC VÕ THỊ SÁU
Đạo đức – Lớp 5
KHỞI ĐỘNG
NÀO CHÚNG TA
CÙNG HÁT
Khám phá kiến thức
GV kể chuyện “Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Hoạt động 1: Nhận biết cái đúng, cái tốt
Câu chuyện: Dế mèn bênh vực kẻ yếu
Ở vùng đồng cỏ này, ai cũng biết đến Dế Mèn hào hiệp và tốt bụng, thường giúp đỡ, bênh vực kẻ yếu. Dế Mèn thích phiêu lưu đây đó để thưởng thức vẻ đẹp thiên nhiên và tìm người kết bạn.
Một hôm, Dế Mèn đi qua vạt cỏ xước xanh mướt, chợt nghe thấy tiếng khóc tỉ tê. Đưa mắt nhìn quanh, Dế Mèn thấy chị Nhà Trò gục đầu bên tảng đá cuội. Chị Nhà Trò bé nhỏ, gầy yếu quá, lẩy bẩy như vừa mới lột. Chị mặc chiếc áo thân dài điểm những chấm màu vàng. Đôi cánh ngắn cũn, mỏng như cánh bướm, chắc là chị chưa bay được xa. Dế Mèn thương tình, dừng chân hỏi:
- Có chuyện gì mà khóc lóc thế hả Nhà Trò?
Tủi thân, chị Nhà Trò càng nức nở. Dế Mèn gạn mãi, chị mới kể rằng: Năm ngoái, mẹ con chị đói quá phải đến gặp nhện để vay lương ăn. Thế rồi chẳng may mẹ chị ốm chết, còn chị thì kiếm chẳng đủ ăn nên vẫn chưa trả được nợ cho mụ nhện. Mấy hôm nay, mụ cho đám đàn em chặn đường, khăng khăng đòi món nợ cũ. Chị Nhà Trò xin khất thì chúng đánh chẳng tiếc tay. Ghê gớm hơn nữa là chúng chăng tơ chặn đường ở đằng kia, nếu Nhà Trò đến là chúng vặt cánh, vặt chân ăn thịt.
Nghe Nhà Trò kể xong, Dế Mèn giận lắm quát lớn:
- Chà! Mụ nhện độc ác kia dám lộng hành đến thế sao! Được! Cứ để đấy, xem mụ giở trò gì nào!
Dế Mèn xoè hai chiếc càng mẫm bóng, thứ vũ khí lợi hại làm nhiều kẻ ác khiếp sợ, rồi bảo chị Nhà Trò:
- Em đừng sợ ! Hãy trở về với tôi đây. Đứa độc ác không thể cậy khoẻ mà ăn hiếp kẻ yếu được!
Rồi Dế Mèn dắt Nhà Trò đi. Chị Nhà Trò đã yên tâm nên thôi khóc. Hai người đi được một quãng thì đến chỗ mai phục của bọn nhện.
Bọn nhện chăng từ bên nọ sang bên kia đường biết bao tơ nhện. Lại thêm sừng sững giữa lối đi một anh nhện gộc. Nhìn vào các khe đá chung quanh, Dế Mèn thấy lủng củng những nhện là nhện. Chúng đứng im như đá mà coi vẻ hung dữ. Dế Mèn cất tiếng hỏi lớn:
- Ai đứng chóp bu bọn mày? Ra đây ta nói chuyện.
- Từ trong hốc đá, một mụ nhện cái cong chân nhảy ra, hai bên có hai nhện vách nhảy kèm. Dáng đây là vị chúa trùm nhà nhện. Nom cũng đanh đá, nặc nô lắm. Dế Mèn quay phắt lưng, phóng càng đạp phanh phách ra oai.
Mụ nhện co rúm lại rồi cứ rập đầu xuống đất như cái chày giã gạo. Dế Mèn thét:
- Các người có của ăn của để, béo múp béo míp mà cứ đòi mãi một tí tẹo nợ đã mấy đời rồi. Lại còn kéo bè kéo cánh đánh đập một cô gái yếu đuối như thế này. Thật đáng xấu hổ! Có phá hết các vòng vây đi không?
Bọn nhện sợ hãi, cùng dạ ran. Cả bọn cuống cuồng chạy dọc chạy ngang, phá hết các dây tơ chăng lối. Con đường về tổ Nhà Trò quang hẳn.
Theo Tô Hoài
+ Dế Mèn gặp Chị Nhà Trò trong hoàn cảnh nào?
Dế Mèn đi qua một vùng cỏ xước thì nghe tiếng khóc tỉ tê, lại gần thì thấy chị Nhà Trò gục đầu khóc bên tảng đá cuội
+ Dế Mèn đã làm gì để giúp chị Nhà Trò?
+ Việc làm của Dế Mèn thể hiện điều gì?
+ Chúng ta cần có thái độ như thế nào trước việc làm tốt của Dế Mèn?
Dế Mèn chủ động hỏi, lời lẽ rất oai, giọng thách thức của một kẻ mạnh và bằng hành động tỏ rõ sức mạnh quay phắt lưng, phóng càng đạp phanh phách. Sau đó phân tích để bọn nhện thấy chúng hành động hèn hạ, không quân tử, rất đáng xấu hổ.
Dế Mèn có tấm lòng nghĩa hiệp, ghét bỏ áp bức, bất công, biết bảo vệ cái đúng, cái tốt.
THI DIỄN LẠI MỘT ĐOẠN: DẾ MÈN THỂ HIỆN TINH THẦN NGHĨA HIỆP BẢO VỆ CHỊ NHÀ TRÒ YẾU ĐUỐI
Kết luận:
Dế Mèn đã biết bảo vệ chị Nhà Trò trước sự bắt nạt của nhà Nhện. Việc làm đó là một việc làm tốt đáng để chúng ta học tập.
Qua câu chuyện trên, chúng ta thấy cái tốt, cái đúng là những việc làm, những hành vi đúng pháp luật và chuẩn mực đạo đức, phù hợp trong cuộc sống,chúng ta cần phải bảo vệ.
Luyện tập
Thực hành!
Hoạt động 2: Cách bảo vệ cái đúng, cái tốt
Bài tập 1: Trong các việc làm dưới đây, việc làm nào thể hiện hành động bảo vệ cái đúng, cái tốt. Giải thích vì sao?
a. Lan bênh vực Mai khi Mai bị các bạn nói xấu việc thường xuyên nhặt cỏ, chăm sóc vườn hoa của trường.
Đ
b. Mọi người ủng hộ quần áo bảo hộ cho các bác sĩ trong chiến dịch phòng chống dịch bệnh Covid-19.
Đ
e. Bạn Cường không đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe gắn máy. Huy nhắc nhở Cường thì bố Cường trợn mắt nói: “Đi có vài phút, làm sao phải đội!”. Huy đang không biết nói sao, vừa đúng lúc bác tổ trưởng dân phố đi qua. Bác phê bình bố của Cường về ý thức chấp hành Luật lệ khi tham gia giao thông. Bác khen Huy biết mạnh dạn bảo vệ cái đúng.
d. Vận động mọi người tham gia ủng hộ đồng bào miền Trung gặp lũ lụt.
c. Mặc dù có bạn bảo Nam không cần trả lại tiền nhặt được, nhưng Nam vẫn cương quyết trả lại người đánh mất.
Đ
Đ
Huy hành động đúng
Kết luận: Trong cuộc sống có nhiều cách làm thể hiện việc bảo vệ cái đúng, cái tốt.Những thái độ, hành vi, việc làm, ý kiến ủng hộ, đồng tình, bênh vực, đề cao… khi cái đúng, cái tốt bị chỉ trích, phê phán, đe dọa, kì thị… chính là bảo vệ cái đúng, cái tốt.
Hoạt động
Vận dụng – Trải nghiệm
Kết luận
+ Để cái đúng, cái tốt không bị cái sai, cái xấu lấn át.
+ Để cái đúng, cái tốt được phát huy, được nhân rộng.
+ Để cuộc sống thêm an toàn, lành mạnh và tốt đẹp.
-Theo em, vì sao cần phải bảo vệ cái đúng, cái tốt?
- Em hãy kể việc làm chứng tỏ hành động bảo vệ cái đúng, cái tốt?
HS về nhà sưu tầm một số câu chuyện, tình huống thể hiện việc bảo vệ cái đúng, cái tốt trong cuộc sống để tiết sau báo cáo.