KÍNH CHÀO
CÁC THẦY CÔ GIÁO
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Nêu ý nghĩa sinh học của giấc ngủ. Muốn có giấc ngủ tốt cần những điều kiện gì?
HoẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Chương X:
Nội tiết



Giới thiệu chung hệ nội tiết
Tuyến yên, tuyến giáp
Tuyến tụy, tuyến trên thận
Tuyến sinh dục
Sự điều hòa và phối hợp hoạt động của các tuyến nội tiết
Chương X: NỘI TIẾT

Tiết 58 - Bài 55:

GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
ĐẶC ĐIỂM HỆ NỘI TIẾT
II. PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VÀ TUYẾN NGOẠI TIẾT
III. HOOCMON
1. Tính chất của hoocmon
2. Vai trò của hoocmon.
B. HoẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KiẾN THỨC
Bài 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
I/ ĐẶC ĐIỂM HỆ NỘI TIẾT
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
Học sinh đọc thông tin SGK cho biêt
Vai trò của hệ nội tiết ?
+ Hệ nội tiết gồm các tuyến nội tiết góp phần điều hòa các quá trình sinh lí của cơ thể, đặc biệt là quá trình trao đổi chất.
Sản phẩm tiết của tuyến nội tiết là gì ?
+ Tuyến nội tiết sản xuất các hoocmôn.
Con đường đi của hoocmôn ?
+ Các hoocmôn ngấm thẳng vào máu đến các tế bào hoặc cơ quan đích.Tác dụng chậm, nhưng kéo dài diện rộng.
I/ ĐẶC ĐIỂM HỆ NỘI TIẾT
- Gồm các tuyến nội tiết sản xuất các hoocmôn theo đường máu đến các tế bào hoặc cơ quan đích điều hòa các quá trình sinh lí của cơ thể, đặc biệt là quá trình trao đổi chất.
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
Tuyến ngoại tiết và tuyến nội tiết có gì khác nhau?
II/ PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
Tế bào tuyến
Ống dẫn
Mạch máu
Quan sát hình trên, thảo luận nhóm theo nội dung bảng sau:
- Gồm các tế bào tuyến và ống dẫn
- Gồm các tế bào tuyến và mạch máu bao quanh, không có ống dẫn.
- Chất tiết theo ống dẫn tới các cơ quan tác động
- Chất tiết ngấm thẳng vào máu tới các cơ quan đích.
- Tuyến mồ hôi, tuyến nước bọt, tuyến lệ…
- Tuyến yên, tuyến giáp, tuyến tuỵ…
Sản phẩm tiết
- Sản phẩm tiết là các chất dịch
- Sản phẩm tiết là các hoocmôn
II/ PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT
- Gồm các tế bào tuyến và ống dẫn
- Gồm các tế bào tuyến và mạch máu bao quanh, không có ống dẫn.
- Chất tiết theo ống dẫn tới các cơ quan tác động
- Chất tiết ngấm thẳng vào máu tới các cơ quan đích.
- Tuyến mồ hôi, tuyến nước bọt, tuyến lệ…
- Tuyến yên, tuyến giáp, tuyến tuỵ…
Dựa vào kết quả bảng trên, hãy cho biết điểm giống và khác nhau cơ bản của tuyến ngoại tiết và tuyến nội tiết?
Sản phẩm tiết
- Sản phẩm tiết là các chất dịch
- Sản phẩm tiết là các hoocmôn
* Giống nhau: Các tế bào tuyến đều tạo ra các sản phẩm tiết.
II/ PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT
Tuyến ngoại tiết
Chất tiết theo ống dẫn tới các cơ quan tác động.
VD: Tuyến nước bọt, tuyến lệ…
* Khác nhau:
Tuyến nội tiết
Chất tiết (hoocmon) ngấm thẳng vào máu tới cơ quan đích
VD: Tuyến yên, tuyến giáp…
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
Em hãy kể tên các tuyến nội tiết trong cơ thể?






Vùng dưới đồi
Tuyến yên
Tuyến tùng
Tuyến cận giáp
Tuyến giáp
Tuyến ức
Gan
Thận
Tuyến trên thận
Tuyến tuỵ
Tinh hoàn
Buồng trứng
Tuyến sinh dục
(Ở nữ)
(Ở nam)
Tuyến pha
Tiết dịch tụy theo ống dẫn đổ vào tá tràng giúp tiêu hóa thức ăn.
Do các đảo tụy tiết hoocmon điều hòa lượng đường trong máu.
* Giống nhau: Các tế bào tuyến đều tạo ra các sản phẩm tiết.
II/ PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT
Tuyến ngoại tiết
Chất tiết theo ống dẫn tới các cơ quan tác động.
VD: Tuyến nước bọt, tuyến lệ…
* Khác nhau:
Tuyến nội tiết
- Không có ống dẫn, chất tiết (hoocmon) ngấm thẳng vào máu tới cơ quan đích
VD: Tuyến yên, tuyến giáp…
- Một số tuyến vừa làm nhiệm vụ nội tiết vừa làm nhiệm vụ ngoại tiết gọi là tuyến pha.
VD: Tuyến tuỵ, tuyến sinh dục.
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
Sản phẩm tiết của các tuyến nội tiết là gì?
Hoocmôn
I. ĐẶC ĐIỂM HỆ NỘI TIẾT
II. PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT
III. HOOCMÔN:
Hoocmôn là sản phẩm tiết của tuyến nội tiết.
Hoocmôn có tính chất gì?
1. Tính chất của hoocmôn:
Có phải tất cả các hoocmôn đều ảnh hưởng đến tất cả các tế bào trong cơ thể không?
Hoocmôn chỉ ảnh hưởng đến một hoặc một số cơ quan xác định gọi là cơ quan đích. Ví dụ: Insulin tuyến tụy tiết ra chỉ ảnh hưởng đến lượng đường trong máu
Vậy hoocmôn thể hiện tích chất gì?
Hoocmôn thể hiện tính đặt hiệu
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
III. HOOCMÔN:
- Tuyến mồ hôi: Một ngày tiết ra 1 lít mồ hôi.
- Tuyến trên thận: Tiết hoocmôn Ađrênalin, chỉ cần vài phần nghìn mg đãlàm tăng lượng đường huyết gây tăng nhịp tim.
Điều đó chứng tỏ hoocmôn có tính chất gì?
Hoocmôn có hoạt tính sinh học cao
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
Bằng kỹ thuật cấy gen, người ta sử dụng vi khuẩn E.coli tổng hợp hoocmôn Insulin ở bò, Insulin này tiêm cho người để chữa bệnh tiểu đường. Vậy hoocmôn có tính đặc trưng không?

 Không mang tính đặc trưng cho loài
III. HOOCMÔN:
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
1. Tính chất của hoocmôn
Tính đặc hiệu
Có tính sinh học cao
Không mang tính đặc trưng cho loài
Chỉ ảnh hưởng đến 1 hoặc một số cơ quan nhất định. Hoocmôn tác động đến cơ quan đích theo cơ chế chìa khóa- ổ khóa.
Chỉ cần một lượng nhỏ hoocmôn như cũng có tác dụng rất lớn.
Có thể dùng insulin ở bò để chữa bệnh tiểu đường ở người.
III/ HOÓCMÔN:
1. Tính chất của hoócmôn
- Tính đặc hiệu của hoocmon: Mỗi hoocmon chỉ ảnh hưởng đến một hoặc một số cơ quan nhất định. VD: Insulin tuyến tụy tiết ra chỉ ảnh hưởng đến lượng đường trong máu.
- Hoocmon có hoạt tính sinh học cao. VD: vài phần nghìn mg ađrênalin cũng làm tăng nhịp tim.
- Hoocmon không mang tính đặc trưng cho loài. VD: Dùng Insulin của bò để trị bệnh tiểu đường trên người.
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
Hoocmôn là sản phẩm tiết của tuyến nội tiết.
Hoocmon tăng trưởng GH: tiết nhiều làm tăng kích thước cơ thể,
tiết ít làm giảm chiều cao
2. Vai trò của hoocmôn:
Hãy quan sát một số hình ảnh về bệnh nhân bị rối loạn tuyến nội tiết sau đây:
Do khối u của tuyến trên thận gây nên làm tiết nhiều hoocmon gây rối loạn chuyển hóa gluxit và prôtêin làm đường huyết tăng, huyết áp cao, cơ yếu và phù nề
Ưu, nhược năng tuyến yên
Hội chứng cushing
Bazơđô
Bướu cổ
Đần độn
? Vậy hoocmôn có vai trò như thế nào?
 Duy trì tính ổn định môi trường bên trong cơ thể

 Điều hòa các quá trình sinh lý diễn ra bình thường

I/ PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT:
II/ HOOCMÔN:
1. Tính chất của hoócmôn
2. Vai trò của hoócmôn:
- Duy trì tính ổn định môi trường bên trong cơ thể.
- Điều hoà các quá trình sinh lí diễn ra bình thường.
TIẾT 58 - BÀI 55: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ NỘI TIẾT
Câu 1: Sản phẩm tiết của tuyến nội tiết có tên gọi là gì ?
A. Kháng nguyên
B. Hoocmôn
C. Enzim
D. Kháng thể
C. HoẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Câu 2:Tuyến nào dưới đây là tuyến pha ?
A. Tuyến tùng B. Tuyến sữa
C. Tuyến tụy D. Tuyến nhờn

C. HoẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Câu 3: Chỉ cần một lượng rất nhỏ, hoocmôn đã tạo ra những chuyển biến đáng kể ở môi trường bên trong cơ thể. Điều này cho thấy tính chất nào của hoocmôn ?
A. Có tính đặc hiệu
B. Có tính phổ biến
C. Có tính đặc trưng cho loài
D. Có hoạt tính sinh học rất cao
C. HoẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
d. HoẠT ĐỘNG vận dụng – TÌM TÒI
Hormone ảnh hưởng thế nào đến dậy thì
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài, trả lời câu hỏi 1,2 SGK/ trang 175.
Đọc và tìm hiểu bài 56: “ Tuyến yên, tuyến giáp”