Hãy xác định vai xã hội của từng nhân vật trong đoạn hội thoại sau và nhận xét thái độ của các nhân vật.
Thôi, bố đừng nói chuyện học hành của con nữa! Con đi đây!

Dạo này bố thấy điểm môn Toán của con chưa được tốt lắm. Sắp thi rồi, con cần cố gắng hơn. Hay là con sang nhờ bạn …
Bố: Vai trên

Con: Vai dưới

Vai xã hội

Bố: Quan tâm con

Con: Thiếu lễ độ (cắt lời bố)

Thái độ
Hội thoại

(tiếp)

GV: Nguyễn Thị Lệ Giang
CONTENTS

目录
Lượt lời trong hội thoại

I.

Luyện tập

II.
I. Lượt lời trong hội thoại
Thảo luận nhóm bàn

Đọc ngữ liệu sgk (tr92; 93)

Đếm số lời nói của mỗi nhân vật

2 đại diện trả lời

1. Khái niệm lượt lời
(1) Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi với mẹ mày không?

(1) Không! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.

(2) Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu!

(3) Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ mày may vá thăm em bé chứ

(4) Vậy mày hỏi cô Thông chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về. Trước sau cũng 1 lần xấu, …

(5) Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về …

(2) Sao cô biết mợ con có con?
Trong hội thoại, ai cũng được nói

Mỗi lần có một người tham gia hội thoại nói được gọi là 1 lượt lời

Ghi nhớ
2. Sử dụng lượt lời

Thảo luận nhóm bàn

Trả lời câu hỏi b, c (tr102)

2 đại diện trả lời
Có 2 lần bé Hồng im lặng khi đến lượt lời của mình

Thể hiện thái độ bất bình

Bé Hồng không cắt lời của người cô khi người cô đang nói

Tôn trọng vai xã hội, giữ thái độ lễ phép
Xem video sau và nhận xét về thái độ của mẹ của Xê-kô.
À… cái đó chính là ….

Cái đó là đùi bê nướng hảo hạng đó cháu.

🡺 Cướp lời
Suneo à …..

*Xen lời
Trong hội thoại, cần tôn trong lượt lời

- Không nói tranh, cắt lời

- Không nói xen, nói chêm

Im lặng khi đến lượt khi của mình là 1 cách biểu thị thái độ
_Theo em, mỗi nhận xét trên đúng trong những trường hợp nào?_

Tục ngữ phương Tây có câu: Im lặng là vàng

Nhưng nhà thơ Tố Hữu lại viết:

Khóc là nhục. Rên, hèn. Van yếu đuối

Và dại khờ là những lũ người câm

Trên đường đi như những bóng âm thầm

Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng.

(Liên hiệp lại)
Cả hai nhận xét trên đều đúng nhưng mỗi nhận xét lại đúng với một số hoàn cảnh khác nhau:

_Khi cần im lặng để giữ bí mật để thể hiện tôn trọng_

_ người khác, để đảm bảo sự tế nhị khi giao tiếp…_

_Khi im lặng trước những hành vi sai trái, trước _

_áp bức bất công, trước sự xúc phạm đối với mình _

_hay đối với những người lương thiện…_

_Im lặng là vàng_

_Im lặng là dại khờ, là hèn nhát_
II. Luyện tập
Đọc đoạn trích (sgk-tr103 🡪 106) + trả lời câu hỏi (sgk-tr107) theo gợi ý sau:
Cái Tí
Chị Dậu
Ban đầu

Về sau

Ban đầu

Về sau
Số lượt lời
Lí do
Tác dụng
Cái Tí
Chị Dậu
Ban đầu

Về sau

Ban đầu

Về sau
Số lượt lời
Lí do
Tác dụng
11

3

3

Cố làm cho mẹ vui, khoe sự tháo vát ... nên nói nhiều, giọng hồn nhiên

Sợ hãi, đau đớn, nên nói ít, nói ngắn

Đau đớn vì sắp mất con nên hầu như không nói, nói rất ít

Nói nhiều, nói dài để thuyết phục con

Tô đậm nỗi bất hạnh của một đứa trẻ hồn nhiên, ngây thơ sắp phải rời tổ ấm gia đình

Sự hồn nhiên, ngây thơ, hiếu thảo của đứa con càng làm cho người mẹ đau lòng hơn khi sắp phải bán nó

7
Xây dựng 1 đoạn hội thoại ngắn chủ đề trao đổi kinh nghiệm học tập

Đóng vai diễn lại đoạn hội thoại đó

Phân tích cuộc hội thoại đó (vai xã hội, lượt lời, ngôn ngữ hội thoại …
Sơ đồ tư duy
Hoàn thiện bài tập vào vở bài tập

Soạn bài: “Luyện tập đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận”

Tìm đọc thêm về hội thoại, tập phân tích các đoạn hội thoại

01

02

03

04

Vẽ SĐTD tổng kết bài học

Hướng dẫn tự học

Bái bai

GV: Nguyễn Thị Lệ Giang