TRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN TRỖI

Chào mừng các em đến với tiết học!
Mời các em xem video sau và trả lời câu hỏi:
Cầu Long Biên được xây dựng vào thời gian nào? Bắc qua con sông nào? Ở đâu?

*_Cầu được xây dựng vào thời gian 1899 – 1902_ *_Cầu bắc qua con sông Hồng_ *_Ở Hà Nội_ *_Cầu Long Biên là một hiện vật lịch sử, một tư liệu lịch sử_ *_Vậy theo em Lịch sử là gì? Hiện thực và nhận thức lịch sử là gì? Liên quan tới những yếu tố nào? Để trả lời câu hỏi này thì hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu bài đầu tiên của môn lịch sử lớp 10 của chương trình phổ thông mới._
1. Lịchsử là gì?

1. Em hiểu câu nói của Ét - uốt Ha - lét Ca trong tư liệu 1 như thế nào?

2. Em hãy cho biết trong tư liệu 2, hình ảnh nào thể hiện hiện thực lịch sử, hình ảnh nào thể hiện nhận thức lịch sử?

3p

Phân tích tư liệu 1,2 (sgk trang 7), các cặp đôi thảo luận

và trả lời câu hỏi:
*Tư liệu 1: Đây là đoạn trích trong tác phẩm _Sử học là gì _của nhà sử học Ét – uốt Ha – lét Ca. Ông nêu quan điểm: Lịch sử là quá trình tương tác không ngừng giữa nhà sử học và và hiện thực lịch sử, là cuộc đối thoại không bao giờ dứt giữa hiện tại và quá khứ. *Tư liệu 2:

+ Hình 2, 3 là hiện thực lịch sử

+ Hình 4 là nhận thức lịch sử
*Lịch sử là gì?

- Lịch sử là tất cả những gì đã diễn ra trong quá khứ. Lịch sử loài người là toàn bộ những hoạt động của con người từ khi xuất hiện tới nay.

- Lịch sử được hiểu theo hai nghĩa: hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử:
Lịch sử là gì? Khái niệm lịch sử được hiểu theo những nghĩa nào?
Mời các em xem đoạn video kịch: Thầy bói xem voi và cho biết nội dung câu chuyện phản ánh điều gì?
… Câu chuyện dân gian này là một minh chứng rất sinh động rằng: khi tìm hiểu về một sự vật, hiện tượng, nếu không đặt nó trong cấu trúc, mỗi quan hệ tổng thể, toàn diện thì rất có thể dẫn đến sự phản ánh không đúng, thậm chí là bóp méo, xuyên tạc (cố ý hoặc vô tình) về sự vật, hiện tượng đó..
Phân biệt hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử?

+ Hiện thực lịch sử là tất cả những gì đã diễn ra trong quá khứ, tồn tại hoàn toàn khách quan, không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người. Chúng ta chỉ có thể tìm hiểu, nhận thức và trình bày, tái hiện lịch sử theo những cách khác nhau chứ không thể thay đổi được hiện thực lịch sử.

+ Nhận thức lịch sử là những hiểu biết của con người về hiện thực lịch sử, được trình bày, tái hiện theo những cách khác nhau như: kể chuyện, ghi chép, nghiên cứu, trình diễn, thực hành các nghi lễ, phong tục,...
Để hiểu rõ hơn chúng ta cùng khai thác tư liệu 3 (tr8, SGK) theo nhóm với phiếu học tập

*Chỉ ra điểm giống nhau giữa hai tư liệu.

………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………….

2. Chỉ ra những điểm khác nhau giữa hai tư liệu.

…………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………..

3. Giải thích vì sao có sự khác nhau đó.

…………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………

………………………………………………………………………......
5p
Tư liệu 3

3.1. Về La-pu-la-pu.

Tại nơi đây, vào ngày 27/4/1521 La-pu-la-pu và người dân địa phương đã đẩy lùi quân xâm lược Tây Ban Nha và giết chết tên chỉ huy Ma-gien-lăng. Do đó, La-pu-la-pu đã trở thành người Phi-lip-pin đầu tiên đánh đuổi được quân xâm lược Châu Âu.

3.2. Về Ma-gien-lăng

Tại nơi đây, trong cuộc đụng độ với các chiến binh của La-pu-la-pu - thủ lĩnh đảo Mác-tan, Ma-gien-lăng đã chết vào ngày 27/4/1521.

Vich-to-ri-a một trong những con tàu của đoàn thám hiểm do Gioan Xê-bát-ti-an chỉ huy đã rời Xê-bu vào ngày 1/5/1521 trở về Tây Ban Nha. Hoàn thành chuyến đi vòng quanh thế giới đầu tiên bằng đường biển.

1. Giống nhau:

- Cùng phản ánh về một sự kiện: cuộc hành trình đi vòng quanh thế giới bằng đường biển,...

- Cùng đề cập đến những nhân vật lịch sử: Ma-gien-lăng (chỉ huy đoàn thuỷ thủ) và La pu-la-pu (thủ lĩnh địa phương),...

2. Khác nhau:

- Tư liệu 3.1: Ma-gien-lăng chỉ huy đội quân xâm lược. Sự kiện đó là cuộc xâm lược đầu tiên của thực dần châu Âu đến Phi-líp-pin.

- Tư liệu 3.2: Ma-gien-lăng chỉ huy đoàn thuỷ thủ thực hiện cuộc phát kiến địa lí. Sự kiện đó là cuộc phát kiến địa lí vĩ đại: lần đầu tiên con người đi vòng quanh thế giới bằng đường biển.

3. Có sự khác nhau đó là vì: Do mục đích phản ánh hoặc do thái độ, thế giới quan,... của những người tìm hiểu, nghiên cứu về sự kiện lịch sử là khác nhau,...
- Giữa hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử luôn có những khoảng cách, bởi dù có cố gắng đến đâu thì con người cũng không thể nhận thức và tái hiện hoàn toàn đầy đủ và chân thực hiện thực lịch sử đúng như nó đã xảy ra.
Luyện tập
Câu 1. Lịch sử là “_quá trình tương tác không ngừng giữa nhà sử học và sự thật lịch sử, là cuộc đối thoại không bao giờ dứt giữa hiện tại và quá khứ_” (Ét-uốt Ha-lét Ca). Em hiểu về quan điềm này thế nào?

A. Phản ánh lịch sử là gì.

B. Phản ánh mối quan hệ giữa nhà sử học và hiện thực lịch sử.

C. Phản ánh mối quan hệ giữa quá khứ và hiện tại.

D. Để nhận thức được lịch sử cần có sự tương tác giữa nhà sử học, giữa hiện tại với quá khứ.
Câu 2. Hiện thực lịch sử là gì?

A. Là tất cả những gì đã diễn ra trong quá khứ.

B. Là tất cả những gì đã diễn ra trong quá khứ của loài người.

C. Là những gì đã xảy ra trong quả khứ mà con người nhận thức được.

D. Là khoa học tìm hiểu về quá khứ.
Câu 3. Nhận thức lịch sử là gì?

A. Là những mô tả của con người về quả khứ đã qua.

B. Là những hiểu biết của con người về quá khứ, được tái hiện hoặc trình bày theo những cách khác nhau.

C. Là những công trình nghiên cứu lịch sử.

D. Là những lễ hội lịch sử - văn hoá được phục dựng.
Câu 4. So với hiện thực lịch sử, nhận thức lịch sử có đặc điểm gì?

A. Nhận thức lịch sử luôn phản ánh đúng hiện thực lịch sử.

B. Nhận thức lịch sử không thể tái hiện đầy đủ hiện thực lịch sử.

C. Nhận thức lịch sử thường lạc hậu hơn hiện thực lịch sử.

D. Nhận thức lịch sử độc lập, khách quan với hiện thực lịch sử.
Luyện tập

Câu 5. Lịch sử là gì? Phân biệt hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử thông qua ví dụ cụ thể.
Vận dụng

(SGK trang 14)

Liên hệ zalo,fb: 0987 578 245 để trao đổi thêm tài liệu, nhận cắt ghép chỉnh sửa video, video ảnh làm tư liệu dạy học.