*Trường THCS Nguyễn Văn Linh
*Bài 16 : Một số phương pháp tách các chất ra khỏi hỗn hợp
*Bài 16 : Một số phương pháp tách các chất ra khỏi hỗn hợp
*I. SỰ CẦN THIẾT TÁCH CÁC CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
*Ở các vùng nông thôn nước ta, người ta thường sử dụng giếng nước khoan, giếng đào làm nước sinh hoạt.
*Để loại bỏ những tạp chất ra khỏi nước giếng *khoan, giếng đào, người ta thường sử dụng hệ *thống lọc gồm nhiều cột *lọc,có khả năng giữ các chất bẩn và * tạp chất để làm trong nước.
*Tuy nhiên, các nguồn nước này thường hay bị nhiễm phèn và một số tạp chất. *Làm thế nào để tách các tạp chất này ra khỏi nguồn nước?
*Hình 16.1. Hệ thống lọc nước giếng mưa bị nhiễm phèn
*Hình 16.2. Máy lọc nước uống gia đình
*Các thành phần cơ bản của máu
*Tách các thành phần của máu bằng phương pháp li tâm
*1. Theo em máu là chất tinh khiết hay hỗn hợp? 2. Em đã bao giờ nghe nói người bệnh phải truyền máu chưa? Em có biết tại sao phải truyền máu không? 3. Trong quá trình điều trị, nếu bệnh nhân chỉ cần bổ sung một trong các thành phần của máu thì ta phải làm thế nào? 4. Dựa vào đặc điểm nào để tách riêng các thành phần của máu? 5. Sử dụng phương pháp nào để tách riêng các thành phần của máu? Giải thích.
*1. Theo em máu là chất tinh khiết hay hỗn hợp?
*Máu là một hỗn hợp với thành phần gồm nhiều chất lỏng như: huyết tương, bạch cầu, tiểu cầu và hồng cầu.
*Các thành phần cơ bản của máu
* Khi thiếu máu hoặc mắc một số bệnh do thiếu hụt một trong các thành phần của máu, chúng ta cần phải truyền máu.
*2. Em đã bao giờ nghe nói người bệnh phải truyền máu chưa? Em có biết tại sao phải truyền máu không?
*Ta sẽ tiến hành tách riêng các thành phần của máu để có được thành phần cần sử dụng cho bệnh nhân.
*3. Trong quá trình điều trị, nếu bệnh nhân chỉ cần bổ sung một trong các thành phần của máu thì ta phải làm thế nào?
*Tách các thành phần của máu bằng phương pháp li tâm
*Tách các thành phần của máu bằng phương pháp li tâm
*Dựa vào tính chất khác nhau của các thành phần trong máu, ta có thể tách riêng chúng khỏi nhau.
*4. Dựa vào đặc điểm nào để tách riêng các thành phần của máu?
*Tách các thành phần của máu bằng phương pháp li tâm
*Sử dụng phương pháp li tâm để tách riêng các thành phần trong máu do chúng có kích thước và khối lượng riêng khác nhau.
*5. Sử dụng phương pháp nào để tách riêng các thành phần của máu? Giải thích.
*II. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐƠN GIẢN TÁCH CÁC CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
*Cho các hỗn hợp sau:
*Hãy đề xuất phương án thích hợp để tách các chất ra khỏi mỗi hỗn hợp.
*Thí nghiệm 2
*Phương pháp chiết
*Phương pháp cô cạn
*Phương pháp tách
*Loại hỗn hợp
* Lọc.
*1. Tách các chất lỏng ra khỏi hỗn hợp lỏng không đồng nhất.
*B. Cô cạn.
*2. Dùng để tách một số chất lỏng (tan vào nhau) có nhiệt độ sôi khác nhau.
*C.Chiết.
*3. Tách chất rắn không tan ra khỏi hỗn hợp lỏng.
*
*4. Tách chất rắn tan (không hóa hơi khi gặp nhiệt độ cao) ra khỏi dung dịch lỏng.
*THÍ NGHIỆM 1: TÁCH SULFUR ( LƯU HUỲNH ) RA KHỎI HỐN HỢP SULFUR VÀ NƯỚC.
*- Quan sát cốc đựng hỗn hợp sulfur và nước, hãy cho biết sulfur có tan trong nước không? *- Dùng phương pháp nào để tách sulfur ra khỏi nước? *- Cho biết những dụng cụ nào cần sử dụng để tách chúng. *- Tiến hành thí nghiệm.
*THÍ NGHIỆM 1: TÁCH SULFUR ( LƯU HUỲNH ) RA KHỎI HỐN HỢP SULFUR VÀ NƯỚC.
*Bước 1: Lắp dụng cụ như *hình 16.3. Bước 2: Rót hỗn hợp theo đũa *thủy tinh vào phễu có gấp *giấy lọc. *Bước 3: Phần chất rắn màu *vàng sulfur không tan sẽ ở lại *trong phễu, nước sẽ chảy qua *phễu xuống bình đựng nước *lọc hứng dưới phễu.
*Thực hành phương pháp lọc
*THÍ NGHIỆM 1: TÁCH SULFUR ( LƯU HUỲNH ) RA KHỎI HỐN HỢP SULFUR VÀ NƯỚC.
*- Quan sát cốc đựng hỗn hợp sulfur và nước, hãy cho biết sulfur có tan trong nước không?
*Sulfur là chất rắn không tan trong nước
*THÍ NGHIỆM 1: TÁCH SULFUR ( LƯU HUỲNH ) RA KHỎI HỐN HỢP SULFUR VÀ NƯỚC.
*Dùng phương pháp nào để tách bột sulfur ra khỏi nước? Cho biết những dụng cụ nào cần sử dụng để tách chúng.
*- Sử dụng phương pháp lọc để tách bột sulfur ra khỏi nước. - Dụng cụ cần sử dụng: giá sắt có kẹp; phễu thủy tinh; giấy lọc, đũa thủy tinh, cốc thủy tinh, bình tam giác (bình nón).
*THÍ NGHIỆM 2: TÁCH MUỐI ĂN RA KHỎI HỐN HỢP MUỐI ĂN VÀ NƯỚC.
*- Quan sát chén sứ đựng hỗn hợp muối và nước, hãy cho biết muối có tan trong nước không? *- Dùng phương pháp nào để tách muối ra khỏi nước? *- Cho biết những dụng cụ nào cần sử dụng để tách chúng. *- Tiến hành thí nghiệm.
*THÍ NGHIỆM 2: TÁCH MUỐI ĂN RA KHỎI HỐN HỢP MUỐI ĂN VÀ NƯỚC.
*Thực hành phương pháp cô cạn
*Bước 1: Lắp dụng cụ như hình 16.4. Bước 2: Đặt bát sứ đựng dung dịch muối lên kiềng đun. Bước 3: Đun sôi dung dịch cho đến khi cô cạn, nước bay hơi hết, thu được chất rắn là muối ăn.
*THÍ NGHIỆM 2: TÁCH MUỐI ĂN RA KHỎI HỐN HỢP MUỐI ĂN VÀ NƯỚC.
*Quan sát chén sứ đựng hỗn hợp muối và nước, hãy cho biết muối có tan trong nước không?
*Muối là chất rắn tan được trong nước.
*Tại sao lại dung phương pháp cô cạn mà không dùng phương pháp lọc để tách muối ăn ra khỏi nước?
*THÍ NGHIỆM 2: TÁCH MUỐI ĂN RA KHỎI HỐN HỢP MUỐI ĂN VÀ NƯỚC.
*Do muối ăn là chất rắn tan được trong nước nên không thể dung phương pháp lọc để tách muối khỏi nước. Mặt khác, muối ăn không bị hóa hơi khi đun nóng nên có thể dung phương pháp cô cạn để làm bay hơi nước và thu được muối ăn ở dạng rắn.
*THÍ NGHIỆM 3: TÁCH RIÊNG NƯỚC VÀ DẦU ĂN RA KHỎI HỖN HỢP DẦU ĂN – NƯỚC
*- Quan sát cốc đựng hỗn hợp dầu ăn và nước, hãy cho biết dầu ăn có tan trong nước không? *- Dùng phương pháp nào để tách dầu ăn ra khỏi nước? *- Cho biết những dụng cụ nào cần sử dụng để tách chúng. *- Tiến hành thí nghiệm
*THÍ NGHIỆM 3: TÁCH RIÊNG NƯỚC VÀ DẦU ĂN RA KHỎI HỖN HỢP DẦU ĂN – NƯỚC
*Thực hành phương pháp chiết
*Bước 1: Lắp dụng cụ như *hình 16.5 Bước 2: Mở khóa cho nước *chảy từ từ xuống bình tam *giác. *Bước 3:Quan sát đến khi dầu *ăn chạm khóa thì đóng khóa.
*THÍ NGHIỆM 3: TÁCH RIÊNG NƯỚC VÀ DẦU ĂN RA KHỎI HỖN HỢP DẦU ĂN – NƯỚC
*Quan sát hỗn hợp nước và dầu, cho biết tính chất của hỗn hợp.
*Hỗn hợp dầu ăn và nước gồm 2 chất lỏng không tan vào nhau. Hỗn hợp này có sự phân lớp của 2 chất lỏng với dầu ăn nhẹ hơn, nổi lên trên lớp nước.
*Dùng phương pháp và dụng cụ nào để tách dầu ăn ra khỏi nước?
*- Sử dụng phương pháp chiết. - Dụng cụ: giá sắt có kẹp, phễu chiết thủy tinh, bình nón hoặc cốc thủy tinh.
*THÍ NGHIỆM 3: TÁCH RIÊNG NƯỚC VÀ DẦU ĂN RA KHỎI HỖN HỢP DẦU ĂN – NƯỚC
*Chưng cất hơi nước
*KẾT LUẬN
*Các phương pháp lọc, cô cạn (bay hơi) là những phương *pháp đơn giản để tách các chất ra khỏi hỗn hợp. Tùy vào *tính chất của các hỗn hợp mà chọn lựa phương pháp tách *phù hợp
*LUYỆN TẬP
*Câu 1. Trong một lần sơ ý, một bạn HS đã trộn lẫn chai dầu hỏa và chai nước tạo thành hỗn hợp dầu hỏa lẫn nước. Em hãy giúp bạn đó tách dầu hỏa ra khỏi nước.
*Vì dầu hỏa nhẹ hơn, không tan trong nước nên nó sẽ nổi lên trên và nước nằm phía dưới. Để tách dầu hỏa ra khỏi nước, ta cho hỗn hợp này vào phễu chiết và chờ cho hỗn hợp ổn định rồi mở khóa phễu chiết từ từ để tách nước trước, sau đó đến dầu hỏa. Như vậy, ta được nước và dầu hỏa riêng biệt.
*Câu 2. Hãy chọn phương pháp phù hợp để tách các chất ra khỏi hỗn hợp. a. Đường và nước. b. Bột mì và nước.
*LUYỆN TẬP
*a. Đường và nước => Phương pháp cô cạn (đun cách thủy). b. Bột mì và nước => Phương pháp lọc.
*Tiết học đến đây là hết
*CHÚC CÁC EM HỌC TỐT