KẾT NỐI TRI THỨC
LỊCH SỬ LỚP 10
CHỦ ĐỀ 1: LỊCH SỬ VÀ SỬ HỌC

BÀI 1: HIỆN THỰC LỊCH SỬ VÀ NHẬN THỨC LỊCH SỬ
Xem hình ảnh trên cho biết cây cầu lịch sử nào đang được nhắc tới?
Các em xem video sau

Lịch sử là một dòng chảy liên tục theo thời gian từ quá khứ đến hiện tại, diễn ra một lần và không lặp lại. Lịch sử được hậu thế nhận thức dựa vào những mảnh vỡ của sự kiện (Tức sử liệu) và bị chi phối bởi quan điểm chủ quan của con người. Vậy làm thế nào để tiếp cận lịch sử một cách khách quan, trung thực gần với sự thật nhất?
Để trả lời cho câu hỏi này chúng ta cùng tìm hiểu vào bài học hôm nay.

1. Lịch sử là gì?
_Nhiệm vụ 1: Thảo luận cặp đôi_

- Lịch sử là gì?

- Hiện thực lịch sử là gì?

- Nhận thức lịch sử là gì?

_Nhiệm vụ 2: Làm bài tập_

+ Sự kiện 1. Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập ngày 2-9-1945

+ Sự kiện 2. ngày 2/9/1945 là ngày hội lớn của dân tộc Việt Nam.
- Bài tập 2:

+ Gạch chân dưới nội dung hiện thực lịch sử, nhận thức lịch sử ở Tư liệu a, Tư liệu b

+ Em hãy chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa hai tư liệu (tư liệu 3 SGK)? Giải thích vì sao có sự khác nhau đó?
Tư liệu a

Tư liệu b
Tại nơi đây, ngày 27/4/1521 La-pu-la-pu và người dân địa phương đã đẩy lùi quân xâm lược Tây Ban Nha và giết chết tên chỉ huy Ma-gien-lăng. Do đó, La-pu-la-pu đã trở thành người Phi-lip-pin đầu tiên đánh đuổi được quân xâm lược Châu Âu.

Tại nơi đây trong cuộc đụng độ với các chiến binh của La-pu-la-pu - thủ lĩnh đảo Mác-tan, Ma-gien-lăng đã chết vào ngày 27/4/1521.

Vich-to-ri-a một trong những con tàu của đoàn thám hiểm do Gioan Xê-bát-ti-an chỉ huy đã rời Xê-bu vào ngày 1/5/1521 trở về Tây Ban Nha. Hoàn thành chuyến đi vòng quanh thế giới đầu tiên bằng đường biển.
Tư liệu a

Tư liệu b
Tại nơi đây, ngày 27/4/1521 La-pu-la-pu và người dân địa phương đã đẩy lùi quân xâm lược Tây Ban Nha _(Hiện thực lịch sử)_ và giết chết tên chỉ huy Ma-gien-lăng. Do đó, _La-pu-la-pu đã trở thành người Phi-lip-pin đầu tiên đánh đuổi được quân xâm lược Châu Âu_. (_Nhận thức lịch sử)_

Tại nơi đây trong cuộc đụng độ với các chiến binh của La-pu-la-pu - thủ lĩnh đảo Mác-tan, Ma-gien-lăng đã chết vào ngày 27/4/1521.

Vich-to-ri-a một trong những con tàu của đoàn thám hiểm do Gioan Xê-bát-ti-an chỉ huy đã rời Xê-bu vào ngày 1/5/1521 trở về Tây Ban Nha. _Hoàn thành chuyến đi vòng quanh thế giới đầu tiên bằng đường biển._
*So sánh:

*_Giống nhau_

+ Cùng phản ánh về một sự kiện: Cuộc hành trình đi vòng quan thế giới bằng đường biển

+ Cùng đề cập đến một nhân vật lịch sử: Phéc-đi-Ma-gien-lăng (Chỉ huy đoàn thủy thủ) và La-pu-la-pu (Thủ lĩnh địa phương)
*_Khác nhau_
Tư liệu a

Tư liệu b
-Ma-gien-lăng tiếp tục chỉ huy đội quân xâm lược

- Ma-gien-lăng chỉ huy đoàn thủy thủ thực hiện cuộc phát kiến địa lí
Sự kiện đó là cuộc xâm lược đầu tiên của thực dân châu Âu đến Phi-líp-pin

Sự kiện đó là cuộc phát kiến địa lí vĩ đại: Lần đầu tiên con người đi vòng quanh thế giới bằng đường biển
1. Lịch sử là gì?
- Lịch sử: Là tất cả những gì diễn ra trong quá khứ. Lịch sử loài người là toàn bộ hoạt động của con người từ khi xuất hiện tới nay.
- Hiện thực lịch sử: Là toàn bộ những gì đã diễn ra trong quá khứ, tồn tại 1 cách khách quan, không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người

- Nhận thức lịch sử: Là những hiểu biết của con người với hiện thực lịch sử được trình bày theo những cách khác nhau.
Mời các em xem đoạn video kịch: Thầy bói xem voi và cho biết nội dung câu chuyện phản ánh điều gì?
… Câu chuyện dân gian này là một minh chứng rất sinh động rằng: khi tìm hiểu về một sự vật, hiện tượng, nếu không đặt nó trong cấu trúc, mỗi quan hệ tổng thể, toàn diện thì rất có thể dẫn đến sự phản ánh không đúng, thậm chí là bóp méo, xuyên tạc (cố ý hoặc vô tình) về sự vật, hiện tượng đó.. Bài tập trắc nghiệm
Câu hỏi 1: Hiện thực lịch sử là gì?
A. Là tất cả những gì diễn ra trong quá khứ.
B. Là tất cả những gì diễn ra trong quá khứ của loài người.
C. Là tất cả những gì diễn ra trong quá khứ mà con người nhận thức được.
D. Là khoa học tìm hiểu về quá khứ.
Câu hỏi 2: Nhận thức lịch sử là gì?

A. Là những mô tả của con người về quá khứ đã qua.

B. Là những công trình nghiên cứu lịch sử.

C.Là những hiểu biết của con người về quá khứ, được tái hiện hoặc trình bày theo những cách khác nhau.

D. Là những lễ hội lịch sử văn hóa được phục dựng
Câu hỏi 3: Con người nhận thức hiện thực lịch sử bằng cách nào?

A. Tái hiện sự kiện lịch sử trong phòng thí nghiệm để nghiên cứu

B. Tìm kiếm tư liệu bằng cách sử dụng các phương pháp phù hợp

C. Tái hiện sự kiện lịch sử bằng phim ảnh hoặc các phương tiện phù hợp

D. Tìm kiếm sử liệu, dùng những phương pháp và cách tiếp cận phù hợp.

Câu hỏi 4: Ý nào sau đây KHÔNG phải là đối tượng nghiên cứu của Sử học

A. Quá khứ của toàn thể nhân loại

B. Quá khứ của một quốc gia hoặc khu vực trên thế giới

C. Quá khứ của một cá nhân hoặc một nhóm, một cộng đồng người

D. Những hiện tượng tự nhiên xảy ra trong quá khứ

Câu hỏi 5: So với hiện thức lịch sử, nhận thức lịch sử có đặc điểm gì?

A. Nhận thức lịch sử luôn phản ánh đúng hiện thực lịch sử

B . Nhận thức lịch sử không thể tái hiện đầy đủ hiện thực lịch sử

C. Nhận thức lịch sử thường lạc hậu hơn hiện thực lịch sử

D. Nhận thức lịch sử độc lập, khách quan với hiện thực lịch sử BÀI TẬP VỀ NHÀ
*_Tìm kiếm thông tin để tái hiện và khôi phục lại sự kiện chiến thắng Điện Biên Phủ 1954 bằng 1 đoạn văn ngắn từ 10-15dòng._
2. Sử học
Trong các tác phẩm trên, em đã tiếp cận tác phẩm nào? Hiểu biết của em về tác phẩm đó.

HOẠT ĐỘNG THEO NHÓM
_+ Nhóm 1, 2: _Khái niệm, đối tượng của Sử học.
_+ Nhóm 3, 4: _Chức năng, nhiệm vụ của Sử học.

2. Sử học
- Đối tượng:
a. Khái niệm, đối tượng, chức năng, nhiệm vụ của Sử học

- Khái niệm :

Sử học là khoa học nghiên cứu về quá khứ loài người.

Là toàn bộ quá khứ của loài người. Đó có thể là quá khứ của một cá nhân, một nhóm, cộng đồng người, hay một quốc gia, khu vực hoặc toàn thể nhân loại.

- Chức năng, nhiệm vụ của Sử học.

+ Chức năng

Xã hội: Giáo dục tư tưởng, tình cảm, đạo đức. Rút ra bài học kinh nghiệm cho cuộc sống và hiện tại

+ Nhiệm vụ:

Nhận thức, giáo dục, dự báo.

Khoa học: Khôi phục các sự kiện lịch sử diễn ra trong quá khứ.

Nhiệm vụ của sử học
Nhận thức

Giáo dục

Dự báo

Cung cấp tri thức khoa học giúp con người tìm hiểu, khám phá hiện thực lịch sử một cách khách quan.

Góp phần truyền bá những giá trị và truyền thống tốt đẹp trong lịch sử cho thế hệ sau.

Thông qua việc tổng kết thực tiễn rút ra bài học kinh nghiệm…góp phần dự báo về tương lai của đất nước, nhân loại.

Luyện tập
Câu 1: Ý nào sau đây KHÔNG phải đối tượng nghiên cứu của Sử học
A. Quá khứ của toàn thể nhân loại
B. Quá khứ của một quốc gia hoặc khu vực thế giới
C. Qúa khứ của một cá nhân hoặc một nhóm, một cộng đồng người
D. Những hiện tượng tự nhiên xảy ra trong quá khứ
Câu 2: So với hiện thực lịch sử, nhận thức lịch sử có đặc điểm gì?

A. Nhận thức lịch sử luôn phản ánh đúng hiện thực lịch sử

B. Nhận thức lịch sử không thể tái hiện đầy đủ hiện thực lịch sử

C. Nhận thức lịch sử thường lạc hậu hơn hiện thực lịch sử

D. Nhận thực lịch sử độc lập, khách quan với hiện thực lịch sử
Câu 3: Sử học là gì?

A. Là những mô tả của con người về quá khứ.

B. Là những công trình nghiên cứu lịch sử.

C. Là những hiểu biết của con người về quá khứ, được tái hiện hoặc trình bày theo những cách khác nhau.

D. Khoa học nghiên cứu về quá khứ loài người.

Câu 4: Nhiệm vụ của sử học là?

A. Nhận thức, giáo dục, dự báo.

B. Khôi phục các sự kiện lịch sử diễn ra trong quá khứ.

C. Nhận thức, giáo dục, thông báo.

D. Hiểu biết, giáo dục, vận dụng. Vận dụng
_Hãy liệt kê nơi em sinh sống có những tư liệu lịch sử cụ thể nào giúp em tìm hiểu về những gì xảy ra trong quá khứ?_
__