Thứ ba ngày 7 tháng 9 năm 2021
Luyện từ và câu
Tiết 1 : Cấu tạo của tiếng

LUYỆN TỪ VÀ CÂU

CẤU TẠO CỦA TIẾNG

Tiếng là gì?
Tiếng là đơn vị cấu
tạo nên từ.
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

Đánh vần tiếng: bầu
=> Bờ- âu- bâu- huyền- bầu

Tiếng bầu do bộ phần nào tạo thành?
Phụ âm đầu: B
Bầu

Vần: Âu
Thanh: Huyền

TIẾNG

ÂM
ĐẦU

VẦN

THANH

Bầu
Ơi
Thương
Lấy
Bí
Cùng
Tuy
Rằng
Khác
Giống
Nhưng
Chung
Một
Giàn

B
Th
L
B
C
T
R
Kh
Gi
Nh
Ch
M
Gi

âu
ơi
ương
ây
i
ung
uy
ăng
ac
ông
ưng
ung
ôt
an

Huyền
Ngang
Ngang
Sắc
Sắc
Huyền
Ngang
Huyền
Sắc
Sắc
Ngang
Ngang
Sắc
Huyền

Tiếng nào
không có
đủ các bộ
phận?

Ơi

Ghi nhớ:
- Mỗi tiếng thường có ba bộ phận sau:
Thanh
Âm đầu

Vần

- Tiếng nào cũng có vần và thanh. Có tiếng không
có phụ âm đầu.

BÀI TẬP CỦNG CỐ
1. Phân tích các bộ phận cấu tạo của từng tiếng trong
câu tục ngữ dưới đây. Ghi kết quả phân tích vào bảng
theo mẫu sau:
Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
Tiếng

Âm đầu

Vần

Thanh

Nhiễu

Nh

iêu

Ngã

TIẾNG

ÂM ĐẦU

VẦN

THANH

NHIỄU

Nh

iêu

Ngã

ĐIỀU

Đ

iêu

Huyền

PHỦ

Ph

u

Hỏi

LẤY

L

ây

Sắc

GIÁ

Gi

a

Sắc

GƯƠNG

G

ương

Ngang

NGƯỜI

Ng

ươi

Huyền

TRONG

Tr

ong

Ngang

MỘT

M

ôt

Nặng

NƯỚC

N

ươc

Sắc

PHẢI

Ph

ai

Hỏi

THƯƠNG

Th

ương

Ngang

NHAU

Nh

au

Ngang

CÙNG

C

ung

Huyền

2. Giải các câu đố sau:
Để nguyên lấp lánh trên trời
Bớt đầu, thành chỗ cá bơi hằng ngày.

(Là chữ gì?)

Là chữ: Sao, ao
Bớt đầu thì bé nhất nhà
Đầu đuôi bỏ hết hóa ra béo tròn
Để nguyên, mình lại thon thon
Cùng cậu trò nhỏ lon ton tới trường.
(Là chữ gì?)
Là chữ: Út, Ú, Bút

4. Tìm các tiếng bắt vần với nhau trong bài thơ sau:
Mang theo truyện cổ tôi đi
Nghe trong cuộc sống thầm thì tiếng xưa
Vàng cơn nắng, trắng cơn mưa
Con sông chảy có rặng dừa nghiêng soi.

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh.

BÀI TẬP VỀ NHÀ
1. Phân tích cấu tạo của tiếng trong các câu thơ sau:
Nếu nhắm mắt nghĩ về cha mẹ,
Đã nuôi em khôn lớn từng ngày,
Tay bồng bế sớm khuya vất vả,
Mắt nhắm rồi lại mở ra ngay.

2. Tìm các tiếng bắt vần trong bài thơ sau:
“NGHE THẦY ĐỌC THƠ”
Em nghe thầy đọc bao ngày
Tiếng thơ đỏ nắng xanh cây quanh nhà
Mái chèo nghiêng mặt sông xa
Bâng khuâng nghe vọng tiếng bà năm xưa
Nghe trăng thở động tàu dừa
Rào rào nghe chuyển cơn mưa giữa trời…
Trần đăng khoa