Tóm tắt văn bản
Nhân vật “tôi” vẫn còn nhớ như in ngày đầu tiên đến
trường. Đó là một buổi sáng mùa thu, lá rụng nhiều, tiết
trời se lạnh. Con đường đến trường đối với chú bé ấy vốn
quen thuộc bỗng dưng trở nên lạ lẫm. Trong bộ quần áo
mới, nhân vật “tôi” cảm thấy "mình trang trọng và đứng
đắn" hơn, những suy nghĩ nhẹ nhàng lướt qua như làn mây
trắng xốp bồng bềnh. Lúc tới trường, chú bé thấy ngôi
trường trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm. Nghe ba hồi
trống, lòng chú bé lo sợ vẩn vơ, sợ những điều mới lạ và
khó khăn trước mắt. Những lời nói của ông đốc ấm áp vang
lên, khuyến khích những chú chim non vào lớp. Nhân vật tôi
trong phút chốc đã òa khóc, nhưng người mẹ đã nhẹ nhàng
giúp con vào lớp. Chú bé nhìn bàn ghế, người bạn ngồi kế
bên và cảm thấy thân quen dẫu chưa bao giờ gặp gỡ. Rồi
vòng tay lên bàn, ngoan ngoãn đánh vần dòng chữ thầy giáo
viết: "Tôi đi học"...

1. Tác giả:

- Thanh Tịnh thành
công ở cả thơ và
truyện ngắn.
- Sáng tác của ông
đều toát lên vẻ
đẹp đằm thắm,
tình cảm êm dịu
trong trẻo

“Dễ trăm lần không dân cũng chịu
Khó vạn phần, dân liệu cũng xong.”
(Dân no thì lính cũng no - 1952).

2. Tác phẩm
- Xuất xứ: in trong tập “Quê mẹ”
xuất bản 1941.
- Thể loại: truyện ngắn.
- PTBĐ chính: tự sự.

động
- Thời gian:Hoạt
vào cuối
thucá nhân (1'): 2a ý 1
Ghi
vào gian:
vở theo
gợi ý:đường rụng nhiều, trên
- Không
lá ngoài
-không
Thời gian:
có những đám mây bàng bạc
-- Không
gian:
Cảnh sinh
hoạt: mấy em nhỏ rụt rè núp dưới
-nón
Cảnh
hoạt:
mẹsinh
lần đầu
tiên đi đến trường

Em có nhận xét gì về giọng văn, về nghệ
thuật, từ ngữ và cách diễn đạt của tác giả? Qua
đó cho ta thấy được điều gì?

Giọng văn giàu chất thơ, nghệ thuật

so sánh, từ láy, cách dẫn truyện tự
nhiên...cho ta thấy sự thay đổi của thời gian,
cảnh sắc thiên nhiên, cảnh sinh hoạt của con
người đã gợi lên trong lòng tác giả nỗi nhớ
về buổi tựu trường đầu tiên của mình. Đó là
những cảm xúc phấn chấn, trong sáng nảy
nở trong lòng.

- Hoạt kỉ
động
ý2
- Những
niệmcặp
nàyđôi
của(2'):
nhâncâu
vật hỏi
“tôi”2.a,
được
-> Báo
cáo,gian
chiavàsẻkhông gian:
diễn tả theo trình
tự thời
+ Tâm trạng, cảm giác của nhân vật "tôi" trên
con đường cùng mẹ tới trường.
+ Tâm trạng, cảm giác của nhân vật "tôi" khi
nhìn ngôi trường ngày khai giảng; khi nhìn mọi
người, các bạn; lúc nghe gọi tên mình và phải
rời tay mẹ để vào lớp.
+ Tâm trạng, cảm giác của nhân vật "tôi" lúc
ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ học
đầu tiên.

* Hoạt động cá nhân: 2b (Tìm những chi tiết,
hình ảnh thể hiện sự thay đổi tâm trạng của
nhân vật tôi:
- Trên con đường cùng mẹ tới trường:
- Khi đến trường:
+ Khi nhìn ngôi trường ngày khai giảng:
+ Khi nhìn mọi người, các bạn:
+ Lúc nghe gọi tên mình và phải rời tay mẹ để
vào lớp:
- Lúc ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ
học đầu tiên:

- Trên con đường cùng mẹ tới trường:
Khi
nhìn
ngôi
trường
ngày
khai
mọi
người,
các
bạn:
-Lúc
nghe
gọi
tên
mình
và
phải
rời
tay
mẹ
+ Con đư­ờng, cảnh vật chung quanh tự nhiên
đểgiảng:
vào
+thấy
Bỡlạ,lớp:
ngỡ
đứng
thân,
tự cảm
thấy nép
có sựbên
thay người
đổi lớn trong
++
Hồi
hộp
chờ
nghe
tên
mình,
giật
mình,
lúng
lòng
mình.
Sân
trường
dày
đặc
người,
ai
cũng
chỉ dám nhìn một nửa, hay dám đi
túng
khithấy
nghe
gọi đến
tên...
+ Cảm
trang
trọng,
đứng đắn với bộ quần
áo
quần
sạch
sẽ,
gương
mặt
vui
từng
bước
nhẹ
áo và mấy
vở mới
trên phải
tay. rời bàn tay dịu
+ Bỗng
cảmquyển
thấy sợ
khi sắp
t­
ư
ơi,
sáng
sủa
+
Như
con
chim
bên
tổ,
dàng
củathận,
mẹ…nâng
+ Cẩn
niunon
mấy đứng
quyển vở;
vừabờ
lúng
túng
vừa
muốn
thử
muốn
khẳng
định
mình
Ngôi
trường
vừa
xinh
xắn,
vừa
oai
++
Những
tiếng
khóc
nức
nở
bật
ra
như
phản
nhìn
quãng
trờisức,
rộng
muốn
bay...
khi
xin
mẹ
đ­
ư
ợc
cầm
cả
bút,
thư­
ớ
c
như­
các
bạn
ứng
dây
truyền
nghiêm,
cảmmình
thấychơ
mình
bé,về,
lo
+khác
Cảm thấy
vơ,nhỏ
vụng
+ Ch­ưa lần nào thấy xa mẹ nh­ư lúc này…

sợ
vẩn
vơ ...
lúng
túng,

- Lúc ngồi vào chỗ của mình và đón
nhận giờ học đầu tiên:
+ Trông gì treo trên t­ường tôi cũng thấy lạ
và hay hay
+ Tôi nhìn bàn ghế lạm nhận là vật của
riêng mình
+ Nhìn ng­ười bạn tí hon lòng tôi không
cảm thấy sự xa lạ
+ Vòng tay lên bàn chăm chỉ….
-> vừa xa lại, vừa gần gũi, vừa ngỡ
ngàng, vừa tự tin.

Hoạt động cặp đôi (3'): 2c, ý 1
Báo cáo, chia sẻ.

+ Các phụ huynh: chuẩn bị chu đáo cho con em
ở buổi tựu trường, trân trọng tham dự buổi lễ
quan trọng này.
+ Thầy giáo trẻ: vui tính đầy tình th­ương yêu.
+ Ông đốc: là một ngư­ời thầy, một người lãnh
đạo nhà trư­ờng rất từ tốn, bao dung.

 1. Nghệ thuật  
- Viết theo dòng hồi tưởng của nhân vật
- Kết hợp hài hòa giữa kể, tả và bộc lộ cảm xúc
- Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng
của nhân vật
- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, h/ảnh
so sánh độc đáo
- Giọng điệu trữ tình trong sáng. 
 2. Nội dung
- Trong cuộc đời mỗi con người, kỷ niệm trong
sáng của tuổi học trò, nhất là buổi tựu trường
đầu tiên, thường được ghi nhớ mãi.

Tiết 3

1. Nghệ thuật
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất, kể chuyện chân
thật, màu sắc trữ tình đan xen triết lí sâu sắc.
- Phân tích diễn biễn tâm lí; xây dựng nhân vật
và tạo tình huống.
2. Nội dung
- Phản ánh hiện thực số phận người nông dân
trong xã hội cũ.
- Cảm thông, trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp tiềm
ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng
vẫn giàu lòng tự trọng.

Bài tập 1:
- Lão Hạc, trước hết là câu chuyện
cảm động về tình phụ tử thiêng
liêng, giản dị.
+ Tóm tắt hoàn cảnh của lão Hạc.
+ Phân tích tình phụ tử của lão Hạc
- Tóm lại, lão Hạc là người cha
nghèo khổ nhưng có tình yêu
thương con sâu sắc.

HĐ cá nhân (1'): câu hỏi 3.b, TL/7 - Chia sẻ

- Chủ đề: những kỉ niệm sâu sắc,
trong sáng của nhân vật “tôi”
trong buổi tựu trường đầu tiên.

HĐ nhóm 4 (5'): câu hỏi 3.c, TL/7
Báo cáo, chia sẻ

+ Nhan đề: Nêu lên đối tượng và vấn đề chính
của VB “Tôi đi học”
+ Quan hệ giữa các phần của VB: Các phần đều
tập trung kể lại những kỉ niệm sâu sắc và trong
sáng của nhân vật “tôi” trong buổi tựu trường
đầu tiên.
+ Các từ ngữ, các câu thể hiện tâm trạng, cảm
giác của nhân vật “tôi” trong buổi tựu trường
đầu tiên: Được lặp đi lặp lại nhiều lần trong văn
bản.


- Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính
mà văn bản muốn biểu đạt.
- Văn bản có tính thống nhất về chủ đề
khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định,
không xa rời hay lạc sang chủ đề khác.
- Tính thống nhất về chủ đề được thể
hiện ở nhan đề, trong quan hệ giữa
các phần của VB và các từ ngữ then
chốt thường lặp đi lặp lại.

* Lưu ý: Tránh nhầm lẫn giữa đại ý và chủ
đề của văn bản.
- Đại ý: ý lớn hay ý chính của văn bản
- Chủ đề: vấn đề chính mà văn bản muốn
biểu đạt.

a. Đối tượng và trình tự:
* Đối tượng: Rừng cọ ở quê hương.
* Trình tự :
- Mở bài: Niềm tự hào về rừng cọ.
- Thân bài:
+ Vẻ đẹp của cây cọ.
+ Sự gắn bó của t/g' với rừng cọ.
+ Sự gắn bó của cây cọ với đ/s của người dân sông Thao.
- Kết bài: Tình cảm gắn bó của người dân sông Thao với
rừng cọ.
=> Trình tự trên không thể thay đổi vì đó là một trình tự
mạch lạc, hợp lí và chặt chẽ.

b. ChủHướng
đề: vẻ
đẹp
của
rừng
cọ
dẫn học bài
và
sựcũ:gắn bó của rừng cọ đối với
* Bài
- Học kết
luận.con người.
cuộc
sống
- Hoàn thiện bài tập 2a, b vào vở.
* Bài mới: Chuẩn bị bài tập 2d, c và bài tập 3
(Tr 8)

c. Chủ đề được thể hiện trong văn bản:
- Từ ngữ, hình ảnh miêu tả rừng cọ: thân cọ vút
thẳng trời..., búp cọ vút dài như thanh kiếm..., lá
cọ tròn xòe ra nhiều phiến...
- Từ ngữ, hình ảnh nói lên sự gắn bó của rừng cọ
với đ/s con người: căn nhà tôi ở núp dưới rừng
cọ..., ngôi trường tôi học cũng khuất trong rừng
cọ..., ngày ngày đến lớp, tôi đi trong rừng cọ...,
chiếc chổi cọ để quét nhà..., mẹ đựng hạt giống
đầy móm lá cọ..., chị đan nón lá cọ..., rủ nhau
nhặt những trái cọ về om..., câu hát về lá cọ.

d. Từ ngữ, các câu tiêu biểu thể hiện chủ đề văn
bản:
- Chẳng có nơi nào đẹp như Sông Thao quê tôi,
rừng cọ trập trùng.
- Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ.
- Người Sông Thao quê tôi đi đâu cũng nhớ về
rừng cọ quê mình.

Bài tập 3
- Hệ thống dàn ý chưa phản ánh được thật chính
xác diễn biến tâm trạng của nhân vật tôi.
- Một số ý chưa hợp lí ý (c) và ý (h) không thể
hiện diễn biến tâm trạng. 
- Một số ý chưa đầy đủ: b,e
- Bổ sung thêm tâm trạng nhân vật tôi trong;
lớp học.

- Sắp xếp, bổ sung lại như sau:
a. Cứ mùa thu về mỗi lần thấy các em nhỏ núp
dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường, lòng lại
náo nức, rộn rã, xốn xang.
b. Cảm thấy con thường thường "đi lại lắm lần"
tự nhiên cũng thấy lạ, nhiều cảnh vật thay đổi.
c. Muốn thử cố gắng tự mang sách vở như một
học sinh thực sự.
d. Cảm thấy ngôi trường vốn qua lại nhiều lần
cũng có nhiều biến đổi.
e. Cảm thấy gần gũi, thân thương đối với lớp
học, với những người bạn mới.