Tiết 21, 22: “TruyÖn KiÒu” cña NguyÔn Du

I. NGUYỄN DU:

3 phút

TƯ DUY

Nội dung
1

2

3

Thời đại

Cuộc đời

Con người

Bối cảnh của
thời đại mà tác
giả sống?

Trình bày tiểu
sử tác giả?
( tên tuổi, quê
quán, xuất
thân, những
biến động của
gia đình...)

Nêu những
nét chính về
con người
của Nguyễn
Du ?

=> Ảnh hưởng
gì đến Nguyễn
Du?

Þ Nhận xét

4
Sự nghiệp sáng
tác
Những tác
phẩm nào làm
nên tên tuổi của
đại thi hào?

I. NGUYỄN DU:

1. Thời đại
- Đầy biến động dữ dội: giang sơn mấy lần đổi chủ:
+ Triều đại Lê - Trịnh sụp đ ổ

Tây sơn lên thay

+ Tây Sơn suy vong - Nguyễn Gia Long lên thay.
- Chế độ phong kiến suy tàn , khởi nghĩa nông dân nổ
ra liên miên.

Thời đại ảnh hưởng lớn đến cuộc đời và con
người của Nguyễn Du.

Tiết 21, 22: “TruyÖn KiÒu” cña NguyÔn Du

I. NGUYỄN DU:
2. Cuộc đời

- Nguyễn Du ( 1765 - 1820) tên
chữ Tố Như, hiệu là Thanh
Hiên; Quê ở Tiên Điền, Nghi
Xuân, Hà Tĩnh.
- Sinh

ra trong một gia đình đại
quý tộc, nhiều đời làm quan, có
truyền thống văn học.
- Bản thân học giỏi nhưng gặp
nhiều lận đận, bôn ba nhiều
nơi, tiếp xúc với nhiều vùng văn
hóa khác.

- Cha: Nguyễn Nghiễm: Đỗ tiến
sỹ, là tể tướng, giỏi văn chương.
- Mẹ: Trần Thị Tần: Giỏi thơ
phú, quan họ, đẹp nổi tiếng ở
Kinh Bắc
- Các anh: Đều học giỏi, đỗ
đạt, làm quan to.

Nêu những nét chính
sinh trưởng
vềÔng
Nguyễn
Du?
trong một gia
đình như thế
nào?

I. NGUYỄN DU:
3. Con người.
- Có vốn tri thức sâu rộng,
đặc biệt am hiểu

nền văn học nước nhà
nền văn học trung quốc

- Vốn sống rất phong phú, từng trải: đi nhiều, tiếp
xúc với nhiều con người, cảnh đời.
- Có sự đồng cảm sâu sắc với nỗi khổ con người.
- Sống thanh liêm, ưa thích cuộc sống thầm lặng.

Mé NguyÔn Du ngày nay

Nói Hång LÜnh

Quê hương Tiên Điền

Dßng S«ng Lam

6

§Òn thê NguyÔn NghiÔm

Quê hương Thái Bình –nơi Nguyễn
Du đã từng sống

Xø Kinh B¾c- Quª mÑ NguyÔn Du

7

-Năm 1813 đi sứ sang Trung Quốc

I. NGUYỄN DU:

4. Sù nghiÖp s¸ng t¸c
Sáng tác nhiều , số lượng tác phẩm lớn:

+ Thơ chữ Hán :
Gồm 3 tập, 243 bài.
-Thanh Hiên thi tập.
-Nam Trung tạp ngâm.
- Bắc hành tạp lục
+ T¸c phÈm chữ N«m:
- TruyÖn KiÒu
- Văn chiªu hån (văn tế thập loại chúng sinh)

Nguyễn Du là con người có trái tim giàu yêu thương. Chính
nhà thơ đã từng viết trong Truyện Kiều: Chữ tâm kia mới
bằng ba chữ tài. Mộng Liên Đường trong lời tựa Truyện Kiều
cũng đề cao tấm lòng của Nguyễn Du đối với con người, cuộc
đời: Lời văn tả ra nhỏ máu ở đầu ngọn bút, nước mắt thấm
ở trên tờ giấy, khiến ai đọc cũng phải thấm thía, ngậm ngùi,
đau đớn đến đứt ruột.... Cụ Tố Như dụng tâm đã khổ, tự sự
đã khéo, tả cảnh đã hệt, đàm tình đã thiết. Nếu không phải
có con mắt trông thấu sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn
đời thì nào có cái bút lực ấy.

Tiết 21, 22: “TruyÖn KiÒu” cña NguyÔn Du

4/ Sù nghiÖp s¸ng t¸c
Sáng tác nhiều , số lượng tác phẩm lớn:
+ Thơ chữ Hán :
Gồm 3 tập, 243 bài.
-Thanh Hiên thi tập.
-Nam Trung tạp ngâm.
- Bắc hành tạp lục
+ Tác phẩm chữ Nôm:
- Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh)
- Văn chiêu hồn (văn tế thập loại chúng sinh)

Đại thi hào của dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới.

? Nhân tố hình thành nên thiên tài Nguyễn Du?

- Gia đình : dòng dõi khoa bảng
- Quê hương : giàu truyền thống văn hóa, hiếu học
- Thời đại : biến động , phức tạp
- Cuộc đời :
+ Cuộc đời vất vả, vốn sống phong phú, từng trải.
+ Có trái tim yêu thương, tấm lòng nhân đạo.
-> Cuộc đời của Nguyễn Du có nhiều thăng trầm , nhưng cũng từ đó tạo
nên thiên tài Nguyễn Du.
=> Nguyễn Du là nhà thơ có tài, có tâm, một đại thi hào dân tộc, một
danh nhân văn hóa thế giới.

Tiếng thơ ai động đất trời,
Nghe như non nước vọng lời ngàn thu.
Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du,
Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày.
(Tố Hữu)

Kết luận chung
Bằng tài năng, đức độ, Nguyễn Du đã góp vào
nền văn học dân tộc những viên ngọc nghệ thuật .
Đó là sự kết tinh từ những vết thương lòng của
một con người chìm nổi trong biển đời.

Xuất thân gia
đình quý tộc

Biến động
dữ dội
Cuộc đời

Có nhiều thăng
trầm

Thời đại

Chế độ
phong kiến
suy tàn
Vốn tri thức
sâu rộng
Vốn sống
phong phú
Đồng cảm
sâu sắc với
con người

Thơ chữ Hán

Con người

Sự nghiệp
sáng tác
Thơ chữ Nôm

TOÀN CẢNH KHU DI TÍCH NGUYỄN DU

Tiết 21, 22: “TruyÖn KiÒu” cña NguyÔn Du
II. TRUYỆN KIỀU
1. Nguồn gốc:

Nguyễn Du và Truyện Kiều Bàn thờ đặt tại nhà Lưu Niệm

Tiết 21, 22: “TruyÖn KiÒu” cña NguyÔn Du
I. NGUYỄN DU:
II. TruyÖn KiÒu

Truyện Kiều dài 3254 câu thơ lục
bát, dựa vào cốt truyện văn xuôi Kim
Vân Kiều truyện của Thanh Tâm tài
nhân (Trung Quốc), là truyện thơ Nôm
bác học tiêu biểu nhất của văn học
trung đại Việt Nam và là tác phẩm
sáng tạo rất tài tình của Nguyễn Du.

Tiết 21, 22: “TruyÖn KiÒu” cña NguyÔn Du
II. TRUYỆN KIỀU
1. Nguồn gốc:
Nguyễn Du mượn cốt truyện “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm
Tài Nhân. Tuy nhiên, ông đã có nhiều sáng tạo làm nên một “Truyện
Kiều” rất Việt Nam.

Kim Vân Kiều truyện
Truyện Kiều
- Tiểu thuyết chương hồi
- Truyện thơ lục bát
- Chữ Hán
- Chữ Nôm
- Mối tình của: Kim Trọng, - Số phận cuả Thúy Kiều –
Thúy Vân, Thúy Kiều.
người phụ nữ dưới chế độ
phong kiến.

“Đoạn trường tân thanh” nghĩa là tiếng kêu mới về nỗi đau
đứt ruột.

Tiết 21, 22: “TruyÖn KiÒu” cña NguyÔn Du

II. “Truyện Kiều”
1. Nguồn gốc:
Nguyễn Du mượn cốt truyện “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm
Tài Nhân. Tuy nhiên, ông đã có nhiều sáng tạo làm nên một “Truyện
Kiều” rất Việt Nam.

2. Tóm tắt tác phẩm:
Tóm tắt tác phẩm Truyện Kiều bằng tranh ảnh

Tiết 21, 22: “TruyÖn KiÒu” cña NguyÔn Du

2. Tóm tắt tác phẩm :
Phần một : Gặp gỡ và đính ư­ớc (Câu 1 -> 568 )
Thúy Kiều là một thiếu nữ tài sắc vẹn toàn,
con gái lớn của một gia đình họ Vương lương
thiện. Trong Tết thanh minh, Kiều cùng hai em
là Thúy Vân và Vương Quan đi du xuân. Kiều
gặp Kim Trọng, cả hai đã chớm nở tình ý ban
đầu. Kim Trọng đến ở trọ cạnh nhà Kiều và
tìm cơ hội gặp nhau. Cả hai đã chủ động, tự do
đính ước với nhau.

Truyện kể
về nhân vật
Thúy Kiều
– người con
gái tài sắc
vẹn toàn,
sống
êm
đềm hạnh
phúc trong
gia đình họ
Vương.

Sau buổi du
xuân cùng
hai em là
Thúy Vân
và Vương
Quan, Kiều
gặp gỡ và
có mối tình
đẹp
với
Kim Trọng

Phần hai: Gia biến và lưu lạc ( Câu 569- 2738 )

Trong khi Kim Trọng về quê thọ tang chú
thì gia đình Kiều bị mắc oan, Kiều trao duyên
lại cho Thúy Vân, còn mình thì bán mình
chuộc cha. Nàng bị bọn Mã Giám Sinh, Tú Bà,
Sở Khanh lừa gạt làm gái lầu xanh. Sau đó,
nàng được Thúc Sinh chuộc thân cưới về làm
thiếp nhưng bị vợ lớn của Thúc Sinh là Hoạn
Thư ghen tuông, đày đọa phải trốn vào chùa.

Sư Giác Duyên vô tình gửi nàng cho Bạc Bà,
nàng lại rơi vào lầu xanh lần thứ hai. Tại
đây, Kiều gặp người anh hùng Từ Hải, đã
lấy nàng và giúp nàng báo ân báo oán. Do
mắc mưu của Hồ Tôn Hiến, Từ Hải bị giết,
Kiều bị ép gả cho viên thổ quan. Đau đớn
và tủi nhục, Kiều trầm mình ở sông Tiền
Đường và được sư Giác Duyên cứu về ở
trong chùa.

Gia đình
Kiều bị
thằng
bán tơ
vu oan

Vì gia
biến,
nàng bán
mình cho
Mã Giám
Sinh sau
khi đã
trao
duyên
cho Thúy
Vân.

Nàng bị Tú
Bà, Sở
Khanh lừa
làm gái lầu
xanh.

Nàng
bị Tú
Bà, Sở
Khanh
lừa
làm
gái lầu
xanh.

Nàng bị
Tú Bà,
Sở
Khanh
lừa làm
gái lầu
xanh.

Sau đó,
nàng
được
Thúc
Sinh
chuộc
thân.

Bị Hoạn
Thư
ghen
tuông
nên
Kiều rơi
vào lầu
xanh lần
thứ hai.

Tại đây,
Kiều
gặp Từ
Hải. Từ
cho
nàng
báo ân,
báo
oán.

Tưởng
được sống
hạnh phúc
nhưng lại bị
Hồ
Tôn
Hiến lừa.
Từ
Hải
chết, Kiều
tự tử nhưng
được cứu
sống.

Tưởng
được sống
hạnh phúc
nhưng lại bị
Hồ
Tôn
Hiến lừa.
Từ
Hải
chết, Kiều
tự tử nhưng
được cứu
sống.

Phần ba : Đoàn tụ ( Câu 2739 – 3254 )
Sau khi chịu tang chú xong, Kim Trọng
trở lại tìm Kiều và hay tin mọi việc. Chàng
vô cùng đau đớn và quyết tâm đi tìm Kiều.
Nhờ gặp sư Giác Duyên, gia đình Kiều được
đoàn tụ. Chiều ý mọi người, Kiều nối lại
duyên với Kim Trọng nhưng cả hai chỉ xem
nhau là bạn.