MÔN SINH HỌC 6

Kiểm tra bài cũ

Nêu tên các loại môi trường và cho ví dụ về sinh vật sống trong môi trường
đó?
Mỗi loài sinh vật có mấy cách gọi tên? Đó là những cách nào? Cho ví dụ?
￮

+Các loại môi trường, ví dụ

￮

-MT cạn: Con gà, con mèo….

￮

-MT nước: Con cá trắm, cá rô đồng ….

￮

-MT dưới đất: Con giun đất, con dế mèn….

￮

-MT sinh vật: Con giun ký sinh ở người và động vật, con bét bò…

￮ + Mỗi sinh vật có hai cách gọi tên: Tên địa phương và tên khoa học.
￮ Ví dụ: Tên khoa học: Cây trinh nữ
￮
Tên địa phương: Cây xấu hổ

BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN

Em hãy giúp hai bạn phân chia các loại đồ vật thành từng nhóm
theo màu sắc và hình dạng?

￮ Quan sát Bảng 15.1, Hình 15.2

“
5

Những đặc điểm nào của sinh vật đã được sử dụng để phân loại động
vật trong khóa lưỡng phân trên?

 Môi trường sống (trên cạn/dưới nước)
 Kích thước, hình dáng tai (nhỏ/lớn)
 Đặc điểm tiếng kêu (có thể sủa/không thể sủa)

Thảo luận và trả lời câu hỏi

Hãy hoàn thành khóa lưỡng phân (Bảng 15.2) đễ xác định tên mỗi loại
cây, dựa vào đặc điểm lá cây trong Hình 15.3.

7

Bảng 15.2. Khóa lưỡng phân xác định tên các loại cây
Các bước

Đặc điểm

1a
1b

Lá không xẻ thành nhiều thùy

2a
2b

Lá có mép lá nhẵn

3a
3b

Lá xẻ thành nhiều thùy, các thùy xẻ sâu

Lá xẻ thành nhiều thùy hoặc lá xẻ thành nhiều lá con

Lá có mép lá răng cưa

Lá xẻ thành nhiều thùy là những lá con, xếp dọc hai
bên cuống lá

Tên cây

Lá bèo, lá cây ô rô
Lá cây sắn, lá cây
hoa hồng
Lá bèo, lá cây sắn
Lá cây ô rô, lá cây
hoa hồng
Lá cây sắn
Lá cây hoa hồng

Cây bèo, cây sắn, cây hoa hồng, cây
ô rô
Lá xẻ thùy hoặc có lá
Lá không xẻ thùy
con
Có nhiều lá con
Mép lá có
Các thùy
Mép lá
xếp dọc 2 bên
nhiều răng
xẻ sâu
nhẵn
cuống lá
cưa
Cây bèo lục bình
Cây ô rô
Cây sắn
Cây
hoa hồng

Qua kiến thức mà chúng ta vừa tìm hiểu em có thế cho biết
khoá lưỡng phân là gì?

 Là phương pháp được dùng để phân chia các sinh vật
thành từng nhóm dựa trên sự giống hoặc khác nhau ở
mỗi đặc điểm của sinh vật.
Nêu các dạng khoá lưỡng phân?

 Dạng sơ đồ phân nhánh.
 Dạng viết

Các bước để xây dựng một khóa lưỡng phân
Bước 1: Liệt kê các đặc điểm
có thể quan sát được
Bước 2: Sắp xếp các đặc điểm
theo thứ tự, bắt đầu với các đặc
điểm chung nhất. Sau đó, chuyển
sang đặc điểm cụ thể hơn
Bước 3: Sử dụng câu hỏi để chia
mẫu vật thành hai nhóm bắt và đầu
từ đặc điểm chung nhất.

Bước 4: Dựa vào đặc điểm tương phản tiếp
theo, chia nhỏ mẫu vật. Tiếp tục chia nhỏ các
mẫu còn lại bằng cách đặt câu hỏi cho đến
khi xác định và đặt tên cho tất cả chúng.
Bước 5: Vẽ sơ đồ khoá lưỡng phân
bằng cách viết hoặc vẽ sơ đồ.
Bước 6: Khi đã hoàn thành khoá
lưỡng phân, kiểm tra lại để chắc
chắn khoá lưỡng phân vừa tạo hoạt
động một cách chính xác.

Lưu ý
 Sử dụng các đặc điểm hình thái nhiều nhất có thể.
 Sử dụng các đặc điểm chung nhất ở bước đầu và sử dụng
các đặc điểm ít điểm chung hoặc ít rõ ràng hơn để chia chúng
thành các nhóm nhỏ hơn.
 Khi viết, hãy sử dụng các từ tương phản.

Luyện tập
Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Ý nghĩa của việc dùng khóa lưỡng phân:
Các sinh vật được chia
thành từng nhóm
Xác định được
tên các sinh vật

A

Xác định được môi
trường sống của sinh vật

C

B

Tìm ra điểm tương đồng
giữa các sinh vạt

D

1

Xây dựng khóa lưỡng phân không
dựa trên đặc điểm nào dưới đây?
A. Đặc điểm hình dạng.

B. Đặc điểm kích thước.

C. Đặc điểm kích thích và D. Đặc điểm cấu trúc.
phản ứng.

C

2

Một khoá lưỡng phân có mấy lựa
chọn ở mỗi nhánh?

A. 2
C. 4

B. 3
D. 5

nào ?

A

3

Các nhà khoa học sử dụng
khoá lưỡng phân để

A. phân chia sinh vật B.xây
thành từng nhóm.
nghiệm.

dựng

thí

C.xác định loài sinh D. dự đoán thế hệ sau.
sản vô tính hay hữu
tính.

A

4

Công cụ nào không hữu ích trong việc xác định các
đặc điểm của sinh vật khi xây dựng khoá lưỡng
phân?

A. Kính lúp cầm tay

B. Kính viễn vọng

C. Kính hiển vi.

D. Thước mét.

B

Hình ảnh này
truyền
cho
em
thông
điệp gì?

Nếu là em, em
sẽ đưa ra những
cách phân loại
rác
như
thế
nào?

Hướng dẫn về nhà
Trả lời các câu hỏi
trong Sách bài tập

Đọc trước Phần II.
Bài 15