BÀI 12: NƯỚC
BIỂN VÀ ĐẠI
DƯƠNG

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Tính chất của nước biển và ĐD

2. Sóng, thủy triều, dòng biển

3. Vai trò của biển và đại dương

: TÍNH CHẤT CỦA NƯỚC BIỂN VÀ ĐẠI DƯƠNG
Thảo
luận cặp
đôi

Phiếu học
tập số 1

-

ngồi
cạnh
nhau sẽ
2 cùng
phútthảo luận

Mỗi cặp nhận 1 phiếu học
tập. Nghiên cứu thông tin
SGK trang 41 mục 1a, 1b
chọn các từ phù hợp điền
vào chỗ trống.

-

Hoàn
thành
phiếu học
tập số 1

Hết giờ, các cặp đổi phiếu,
chấm chéo (dò với đáp án
của GV): mỗi từ điền đúng
được 1 điểm.

-

Cặp có nhiều đáp án đúng

2

bạn

1. Tính chất của nước biển và đại dương
Phiếu học
tập
1 biển và đại dương
1. Tính chất
của nước
- Độ muối
+ Độ muối trung bình của nước biển là (1) 35 ‰
+ Độ muối phụ thuộc vào (2) lượng bốc hơi , (3) lượng mưa , và (4) lượng nước
sông đổ vào.
+ Độ muối thay đổi theo (5) vĩ độ Và (6) độ sâu
- Nhiệt độ
+ Nhiệt độ trung bình của toàn bộ bề mặt đại dương khoảng (7) 170C.
+ Nhiệt độ nước biển thay đổi theo (8) mùa, (9) vĩ độ và (10) độ sâu.

ĐỘ
MUỐI

- Độ muối TB của nước biển
là 35 ‰
- Độ muối phụ thuộc vào:
+ Lượng bốc hơi
+ Lượng mưa
+ Lượng nước sông đổ vào
- Độ muối thay đổi theo:
+ Vĩ độ địa lí
Độ muối TB của các biển và đại dương trên thế giới
+ Độ sâu

Tại sao vùng
chí tuyến độ
muối cao nhất?
Vùng cực độ
muối thấp
nhất?
Vĩ độ

Độ muối

Xích đạo

34,5‰

Chí tuyến

36,8‰

Ôn đới

35‰

Cực

34‰

EM CÓ
BIẾT?
- Là một cái hồ
ở Isaren và
Jordan.
- Sâu 417,5m
dưới mực nước
biển
- Độ muối: gấp
9,6 lần nước
biển thông
thường (337‰)

BIỂN
CHẾT

Tại sao
nước
biển lại
mặn và
điều gì
sẽ xảy ra
nếu
nước
biển trở
thành
nước
ngọt?

Nhiệ
t độ
- Nhiệt độ TB của đại dương trên

thế giới là 17°C
Nhiệt độ nước biển thay đổi theo
mùa.
Mùa hè

> Mùa đông

- Nhiệt độ nước biển giảm
dần từ xích đạo về 2 cực.

Đới khí hậu

Nhiệt độ TB của nước biển (°C)

Nóng

27 - 28

Ôn đới

15 - 16

Lạnh

<1

NHIỆT ĐỘ NƯỚC BIỂN ĐÔNG THAY ĐỔI
THEO MÙA VÀ THEO VĨ ĐỘ TỪ BẮC VÀO NAM

Sóng
biển
Sóng biển là sự dao động
của nước biển theo chiều
thẳng đứng.
Sóng phát sinh chủ yếu
là do gió. Gió càng
mạnh, sóng càng lớn.

Quan sát video và hình 12.1; 12.2, hãy ghi
vào vở khái niệm, nguyên nhân hình
thành sóng biển.

Sóng
THẦN
Sóng thần sinh ra do
động đất, núi lửa lớn, lan
truyền theo phương
ngang.

Quan sát video, hãy cho biết nguyên nhân,
dấu hiệu nhận biết và các biện pháp để hạn
chế tác động của sóng thần?

- Mặt đất rung chuyển
- Chú ý các âm thanh lạ
(tiếng nổ lớn)
- Mặt nước sủi tăm
- Nước rút xa bờ rất
nhanh
- Động vật náo loạn

- Theo dõi tin tức động
đất
- Chạy nhanh đến vùng
đất cao, tòa nhà cao
tầng
- Bơi và bám vào vật có
thể nổi lâu nhất

HÃY HỌC BƠI SỚM NHẤT KHI CÓ THỂ!

Trả lời câu hỏi mục 2b trang 42 SGK Địa lí 10
Dựa vào thông tin trong mục b và các hình 12.3, 12.4, hãy:
- Giải thích hiện tượng thủy triều.
- Cho biết khi dao động thủy triều có biên độ lớn nhất và nhỏ nhất thì ở Trái Đất
thấy hình dạng Mặt Trăng như thế nào?

II- THỦY TRIỀU
Khái niệm:
- Là hiện tượng dao động
thường xuyên, có chu kì
của các khối nước trong
biển, đại dương.

Hiện tượng thủy triều

Nước lớn

Nước ròng

Nguyên nhân: do ảnh hưởng sức hút của
Mặt Trăng, Mặt Trời.
Nước lớn
Triều
Nước ròng

II- THỦY TRIỀU

Hoạt động triều

- Ở Trái Đất thấy hình
dạng Mặt Trăng:
+ Khi dao động thủy triều
có biên độ lớn nhất:
trăng tròn hoặc không
trăng.
+ Khi dao động thủy triều
có biên độ nhỏ nhất:
trăng khuyết.

Trả lời câu hỏi mục 2c trang 43 SGK Địa lí 10
IIIDựa vào thông tin trong mục c, hình 12.5, hãy:
- Trình bày chuyển động của các dòng biển trong đại dương.
- Kể tên một số dòng biển trong các đại dương.

DÒNG BIỂN

Đọc thông tin trong mục c(Dòng biển) và quan sát hình 12.5 (Chú ý dòng biển nóng được
kí hiệu bằng đường mũi tên màu đỏ, dòng biển lạnh được kí hiệu bằng đường mũi tên
màu xanh).
- Chuyển động của các dòng biển trong đại dương:
+ Dòng biển nóng: xuất phát từ vùng vĩ độ thấp chảy về vùng vĩ độ cao.
+ Dòng biển lạnh: xuất phát từ vùng vĩ độ cao chảy về vùng vĩ độ thấp.
- Một số dòng biển trong các đại dương:

Đại dương

Dòng biển nóng

Dòng biển lạnh

Thái Bình Dương

- Cư-rô-si-ô
- Bắc Xích đạo
- Ngược Xích đạo
- Nam Xích đạo
- Đông Ô-xtrây-li-a
- A-la-xca

- Ca-li-phoóc-ni-a
- Pê-ru
- Bê-rinh
- Theo gió Tây

Đại Tây Dương

- Bắc Đại Tây Dương
- Gơn-xtơ-rim
- Bắc Xích đạo
- Guy-a-na
- Nam Xích đạo
- Bra-xin
- Ghi-nê

- Ca-na-ri
- Ben-ghê-la
- Phôn-len

Ấn Độ Dương

- Theo gió mùa (tháng 1)
- Mũi kim
- Mô-dăm-bích
- Ngược Xích đạo (tháng 1)
- Nam Xích đạo

- Tây Ô-xtrây-li-a
- Xô-ma-li
- Theo gió Tây

? mục 3
Trả lời câu hỏi mục 3 trang 44 SGK Địa lí 10
Đọc thông tin trong mục 3, hãy nêu vai trò của biển và đại dương đối với phát
triển kinh tế - xã hội.
Vai trò của biển và đại dương đối với phát triển kinh tế - xã hội :
- Cung cấp nguồn tài nguyên quý giá: sinh vật, khoáng sản, năng lượng,…
- Môi trường cho các hoạt động kinh tế - xã hội: đánh bắt và nuôi trồng thủy
sản, GTVT, du lịch,…
- Góp phần điều hòa khí hậu, đảm bảo sự đa dạng sinh học.

Tiêu chí

Sóng

Thủy triều

Dòng biển

Khái niệm Là sự dao động của Là hiện tượng nước Là các dòng nước
nước biển theo chiều biển dâng cao và hạ chảy trong biển và đại
thẳng đứng.
thấp theo quy luật dương.
hằng ngày.
Nguyên
nhân

Chủ yếu do gió (gió
càng mạnh, sóng càng
lớn).
=> Sóng thần hình
thành khi ngoài khơi
xảy ra động đất hay
núi lửa ngầm.

Chủ yếu do lực hấp
dẫn của Mặt Trăng,
Mặt Trời và lực li
tâm của Trái Đất.

Chủ yếu do các loại
gió thường xuyên hoặc
sự chênh lệch nhiệt độ,
độ muối,… giữa các
vùng biển.

Vận dụng
Giải bài vận dụng trang 44 SGK Địa lí 10
Tìm hiểu thông tin, cho biết vai trò của biển đối với kinh tế - xã hội nước ta.
Phương pháp giải:
Tìm kiếm thông tin trên Internet hoặc sách báo.
Lời giải chi tiết:

Vai trò của biển đối với kinh tế - xã hội nước ta (Biển Đông):
- Cung cấp nguồn tài nguyên quý giá: khoáng sản (dầu mỏ, khí đốt, muối), thủy sản, năng
lượng (sóng biển, thủy triều),…
- Hệ sinh thái rừng ngập cho năng suất sinh học cao, đặc biệt là sinh vật nước lợ.
- Điều hòa khí hậu: Nhờ có Biển Đông mang lại cho nước ta lượng mưa và độ ẩm lớn nên
khí hậu bớt khắc nghiệt (thiên nhiên khác hẳn các nước cùng vĩ độ ở Tây Nam Á và Bắc Phi).
- Môi trường cho các hoạt động kinh tế: giao thông vận tải trên biển, nuôi trồng và đánh
bắt thủy sản, du lịch,…

TẠI SAO TRÊN
THẾ GIỚI CÓ
MỘT BIỂN ĐƯỢC
ĐẶT TÊN LÀ
BIỂN CHẾT?

CÁC EM HÃY
TÌM HIỂU VÀ
TRẢ LỜI VÀO
TIẾT SAU NHÉ!