Việc phân loại thế giới
sống cũng giống như
cách chúng ta xếp các
loại sách vào giá sách.

Theo em, chúng ta
nên dựa vào tiêu chí
nào để phân loại sinh
vật vào các nhóm
phân loại?

CHỦ ĐỀ 8 : ĐA DẠNG THẾ GIỚI SỐNG
BÀI 22: PHÂN LOẠI THẾ GIỚI SỐNG
I. SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC
PHÂN LOẠI THẾ GIỚI SỐNG

Thông
Súng
Vi khuẩn

Cá

Dương xỉ

Từ đó, em có
nhận xét gì về thế
giới sống.

Cò

Bướm
Bọ cánh cam

Rùa

Nhện
Vọc

Em hãy kể tên các
sinh vật có trong
hình bên nhé.

Trùng giày

Các loài sinh vật đa
dạng về số lượng,
đặc điểm và môi
trường sống.

Trái Đất có rất nhiều sinh vật. Để
nghiên cứu sinh vật một cách dễ
dàng và có hệ thống, các nhà
khoa học đã phân chia thế giới
sống thành các nhóm lớn và
nhóm nhỏ hơn dựa vào các tiêu
chí của mỗi nhóm.

Thông
Súng
Vi khuẩn

Cá

Dương xỉ

Thế giới sống có
thể được phân loại
theo các tiêu chí
nào?

Cò

Bướm
Bọ cánh cam

Rùa

Nhện
Vọc

Trùng giày

TB nhân thực

Tiêu chí để phân
loại sinh vật
Đặc điểm tế bào

TB nhân sơ

Cơ thể
đa bào

Mức độ tổ chức
cơ thể

Cơ thể
đơn bào

Tự dưỡng

Kiểu dinh dưỡng

Dị dưỡng

Sống trên cạn Môi trường sống

Sống dưới
nước

Thông
Súng
Vi khuẩn

Cá

Dương xỉ

Dựa vào các tiêu
chí, em hãy phân
loại các sinh vật
có trong hình bên.

Cò

Bướm
Bọ cánh cam

Rùa

Nhện
Vọc

Trùng giày

Đặc điểm
tế bào

THEO ĐẶC ĐIỂM TẾ BÀO
TẾ BÀO
NHÂN THỰC Trùng giày

Nhện

Thông
Súng
Dương xỉ
Vi khuẩn

TẾ BÀO
NHÂN SƠ

Bọ cánh cam

Rùa

Cò

Bướm
Vọc

Cá

Thông
Súng
Vi khuẩn

Cá

Dương xỉ

Cò

Bướm
Bọ cánh cam

Rùa

Nhện
Vọc

Trùng giày

Dựa vào các tiêu
chí, em hãy phân
loại các sinh vật
có trong hình
bên.

Mức độ
tổ chức
cơ thể

Theo mức độ tổ chức
cơ thể
CƠ THỂ

CƠ THỂ
ĐƠN BÀO

Nhện

ĐA BÀO

Thông
Súng
Dương xỉ

Vi khuẩn
Bọ cánh cam

Rùa

Cò

Bướm

Trùng giày
Vọc

Cá

Thông
Súng
Vi khuẩn

Cá

Dương xỉ

Dựa vào các tiêu
chí, em hãy phân
loại các sinh vật
có trong hình bên.

Cò

Bướm
Bọ cánh cam

Rùa

Nhện
Vọc

Trùng giày

Môi
trường
sống

Theo môi trường sống

Dương xỉ

Vọc
Bướm

Dưới nước

Trên cạn
Nhện

Súng

Thông

Rùa

Trùng giày

Cá

Cò

Bọ cánh cam

Thông
Súng
Vi khuẩn

Cá

Dương xỉ

Dựa vào các tiêu
chí, em hãy phân
loại các sinh vật
có trong hình bên.

Cò

Bướm
Bọ cánh cam

Rùa

Nhện
Vọc

Trùng giày

Kiểu
dinh
dưỡng

Theo kiểu dinh dưỡng
Tự dưỡng

Cá

Vọc
Bướm

Dị dưỡng
Trùng giày
Nhện

Súng
Thông

Rùa

Dương xỉ

Cò

Bọ cánh cam

“Phân loại thế giới sống” :

là cách sắp xếp sinh vật vào một hệ thống
theo một trật tự nhất định dựa vào đặc điểm
cơ thể.
- Nhiệm vụ của phân loại thế giới sống là
phát hiện, mô tả, đặt tên và sắp xếp sinh vật
vào một hệ thống phân loại.
Thế nào là phân loại thế giới sống?

CHỦ ĐỀ 8 : ĐA DẠNG THẾ GIỚI SỐNG
BÀI 22: PHÂN LOẠI THẾ GIỚI SỐNG
II. CÁC BẬC PHÂN LOẠI SINH VẬT

Quan sát
video sau,
em hãy kể
tên các bậc
phân loại
sinh vật từ
cao đến thấp
trong thế
giới sống .

TÌM HIỂU VỀ CÁC BẬC PHÂN LOẠI SINH VẬT
GIỚI
NGÀNH
TỪ

CA
O

LỚP
Đ
ẾN

BỘ
HỌ

TH
ẤP

CHI
LOÀI

Loài là bậc phân loại cơ bản,
gồm một nhóm các cá thể
sinh vật có những đặc điểm
sinh học tương đối giống
nhau và có khả năng sinh sản
tạo ra thế hệ mới.

Loài Gấu đen
Châu Mỹ
Giống Gấu

Dựa vào
SGK
hình 22.3,
em hãy
cho biết
các bậc
phân loại
của loài
Gấu đen
Châu Mỹ.

Họ Gấu
Bộ Ăn thịt
Động vật có vúLớp thú
Ngành Dây sống
Giới động vật
VỰC

“Các bậc phân loại sinh vật”

Trong nguyên tắc phân loại, các bậc phân loại từ nhỏ đến lớn
được sắp xếp theo trật tự:

Loài chi/giống  họ  bộ  lớp  ngành  giới.

Trong đó, loài là bậc phân loại cơ bản, bậc phân loại càng nhỏ thì
sự khác nhau giữa các sinh vật cùng bậc càng ít.

Quan sát hình 22.4,
em hãy cho biết
sinh vật có những
cách gọi tên nào ?
Có 3 cách gọi tên
sinh vật.
Tên phổ thông.
Tên khoa học.
Tên địa phương.

“Cách gọi tên sinh vật”:

- Tên phổ thông là cách gọi phổ biến của loài có trong
danh lục tra cứu.
- Tên khoa học là cách gọi tên một loài sinh vật theo tên
chi/giống và tên loài.
- Tên địa phương là cách gọi truyền thống của người
dân bản địa theo vùng miền, quốc gia.

TÊN KHOA HỌC

:

Con người : Homo sapiens
Chim bồ câu: Cobumba livia
Cây ngọc lan trắng: Magnolia
alba
Cây ngô: Zea mays

Quan sát hình sau, em hãy gọi tên
các bậc phân loại của cây hoa li và
hổ đông dương.

+Hoa li:
-

chi loa kèn
họ bách hợp
bộ hành
lớp một lá mầm
ngành hạt kín
giới thực vật

Hổ đông dương:
-

chi báo
họ mèo
bộ ăn thịt
lớp động vật
ngành dây sống
giới động vật.

III. CÁC GIỚI SINH VẬT

GIỚI
KHỞI
SINH
GIỚI
NẤM

GIỚI
ĐỘNG
VẬT

SINH
VẬT

GIỚI
NGUYÊN
SINH

GIỚI
THỰC
VẬT

Em có thể phân biệt
năm giới sinh vật dựa
vào những tiêu chí nào?

GIỚI
KHỞI
SINH

GIỚI
NẤM

GIỚI
ĐỘNG
VẬT

SINH
VẬT

GIỚI
NGUYÊN
SINH

GIỚI
THỰC
VẬT

Phân biệt 5 giới sinh vật dựa
vào những tiêu chí :
• Đặc điểm tế bào ( tế bào
nhân sơ hay nhân thực)
• Mức độ tổ chức cơ thể (cơ
thể đơn bào hay đa bào) .
• Môi trường sống (dưới
nước hay trên cạn,...)
• Kiểu dinh dưỡng (tự
dưỡng hay dị dưỡng)

GIỚI
KHỞI
SINH

Gồm những sinh vật có cấu tạo tế bào
nhân sơ; sống tự dưỡng hoặc dị dưỡng,
môi trường sống đa dạng.

Vi khuẩn E.Coli

Vi khuẩn lam

GIỚI
NGUYÊN
SINH

Tảo lục

Gồm những sinh vật có cấu tạo tế bào
nhân thực, phần lớn cơ thể đơn bào;
sống tự dưỡng hoặc dị dưỡng,sống môi
trường nước hoặc trên cơ thể sinh vật.

Trùng roi

Trùng giày

GIỚI
NẤM

Gồm những sinh vật có cấu tạo tế bào
nhân thực; cơ thể đơn bào hay đa bào;
sống dị dưỡng.

Nấm men

Nấm mốc

GIỚI
THỰC
VẬT

Gồm những sinh vật có cấu tạo tế bào nhân
thực, cơ thể đa bào; sống tự dưỡng (có khả
năng quang hợp) , môi trường sống đa dạng
không có khả năng di chuyển.

GIỚI
ĐỘNG
VẬT

Gồm những sinh vật có cấu tạo tế bào
nhân thực, cơ thể đa bào; sống dị
dưỡng, môi trường sống đa dạng ;
có khả năng di chuyển.

“CÁC GIỚI SINH VẬT”
Theo Whittaker, 1969, thế giới sống được chia thành năm giới:
Khởi sinh, Nguyên sinh, Nấm, Thực vật, Động vật.

Giới sinh vật

Giới Khởi sinh: vi khuẩn E.coli,...
Giới nguyên sinh: tảo, trùng roi..
Giới nấm: nấm men, nấm rơm
Giới thực vật: lúa, rêu...
Giới động vật: gấu, cá, chim, khỉ,...

Hãy xác định môi trường sống của đại diện các sinh vật
thuộc năm giới bằng cách hoàn thành bảng theo mẫu sau:

Giới

Đại diện

Môi trường sống

 
Nước

+

Khởi sinh

Vi khuẩn E coli

Nguyên sinh

Trùng roi

Nấm

Nấm rơm

Thực vật

Cây rau muống

+

Động vật

Cá chép

+

Cạn

+

+
+
+

Sinh vật

+

Chúng ta
cùng ôn lại
về các bậc
phân loại
sinh vật và
giới sinh
vật.

IV. KHÓA LƯỠNG PHÂN

Em hãy nêu
các đặc điểm
được sử
dụng để
phân biệt các
sinh vật ở
hình bên.

Không có khả năng di chuyển.

Có khả năng di chuyển,
có chân , biết bay.

Có khả năng di chuyển, có chân ,
không biết bay.

Có khả năng di chuyển, không có chân.

BƯỚC 1 : Xác định đặc điểm đặc trưng của mỗi sinh vật.

BƯỚC 2 : Dựa vào một đặc điểm đặc trưng nhất để
phân chia sinh vật thành hai nhóm .

BƯỚC 3 : Tiếp tục phân chia các nhóm trên thành hai nhóm
nhỏ hơn cho đến khi mỗi nhóm chỉ còn một sinh vật.

BƯỚC 4 : Xây dựng khóa lưỡng phân hoàn chỉnh.

 “Khóa lưỡng phân” :là cách phân loại
sinh vật dựa trên một đôi đặc điểm đối lập để phân chia
chúng thành hai nhóm.

“Cách xây dựng khóa lưỡng phân”:

Xác định đặc điểm đặc trưng đối lập của mỗi sinh vật, dựa
vào đó phân chia chúng thành hai nhóm cho đến khi mỗi
nhóm chỉ còn lại một sinh vật.