CHƯƠNG V: TRUYỀN VÀ BIẾN
ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
Bài 29: TRUYỀN VÀ CHUYỂN ĐỘNG

Kiểm tra bài cũ:
? Khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất?
Câu 1: Những loại khớp động nào thường gặp là?
A. Khớp tịnh tiến và khớp cố định
B. Khớp tịnh tiến và khớp quay
C. Khớp cố định và khớp quay
D. Tất cả đều sai ?

O

Đáp án đúng: B
Giải thích:  Những loại khớp động nào thường gặp là :
+ Khớp tịnh tiến 
+ Khớp quay

Câu 2 Tìm ra phát biểu sai trong cấu tạo của khớp quay ?
A. Trong khớp quay mỗi chi tiết chỉ có thể quay quanh một trục
cố định so với chi tiết kia.
B. Ở khớp quay, mặt tiếp xúc thường là mặt trụ tròn
C. Ở khớp quay, mặt tiếp xúc thường là khe rãnh của hình hộp
chữ nhật
D. Chi tiết có mặt trụ trong là ổ trục

O

Đáp án đúng: C
Giải thích:  Cấu tạo của khớp quay:
- Trong khớp quay, mỗi chi tiết chỉ có thể quay quanh một trục cố định
so với chi tiết kia.
- Ở khớp quay, mặt tiếp xúc thường là mặt trụ tròn
- Chi tiết có mặt trụ trong là ổ trục
- Chi tiết có mặt trụ ngoài là trục

Bài 29: TRUYỀN VÀ CHUYỂN ĐỘNG

I. Tại sao cần truyền chuyển động?
Câu 1.
Sự truyền
chuyển động
thể hiện qua
những chi
tiết nào?vị
trí của các
chi tiết?

Hãy quan sát cơ cấu truyền
chuyển động của xe đạp

Trục sau

Xích

Trục giữa

I. Tại sao cần truyền chuyển động?

Trục sau

Xích

Trục giữa

Trục sau

Trục giữa

Câu 2. Tại

sao cần truyền chuyển động
quay từ trục giữa đến trục sau?
Cần truyền chuyển động quay để tạo chuyển động quay cho bánh xe

I. Tại sao cần truyền chuyển động?

Câu 3. Tại

sao cần truyền chuyển động

- Do các bộ phận của máy thường đặt xa nhau và
được dẫn động từ một chuyển động ban đầu.

- Các bộ phận của máy thường có tốc độ quay không
giống nhau.

I. Tại sao cần truyền chuyển động?

Câu 4. Nhiệm vụ của các bộ truyền động là gì?

* Nhiệm vụ của các bộ truyền động là:
Truyền và biến đổi tốc độ cho phù hợp với tốc độ
của các bộ phận trong máy.

I/ TẠI SAO CẦN TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG?

- Do các bộ phận của máy thường đặt xa nhau và
được dẫn động từ một chuyển động ban đầu.

- Các bộ phận của máy thường có tốc độ quay không
giống nhau.

* Nhiệm vụ của các bộ truyền động là:
Truyền và biến đổi tốc độ cho phù hợp với tốc độ
của các bộ phận trong máy.

II. Bộ truyền chuyển động:
1. Truyền động ma sát- truyền động đai

1. Truyền động ma sát- truyền động đai.
a. Cấu tạo bộ truyền động đai.

1

3

2

II. Bộ truyền chuyển động:

1. Truyền động ma sát- truyền động đai.
a. Cấu tạo :
b. Nguyên lí làm viêc.
Quan sát xem khi
hai nhánh đai mắc
song song thì
chiều quay của
chúng như thế
nào?

b) Nguyeân lí laøm vieäc
nbd

D1

nd

D2

Tỉ số truyền:

i=

nbd
nd

=

n2
n1

=

D1
D2

D1
n2 n1 
D2

Quan sát, thảo luận

2



1

2

1
h.b
h.a
Quan sát xem bánh nào có tốc độ lớn hơn và chiều
quay của chúng ra sao?
Bánh bị dẫn (2) có tốc độ lớn hơn bánh dẫn (1).

Khi 2 nhánh đai mắc song song (a): 2 bánh quay cùng chiều.
Khi 2 nhánh đai mắc chéo nhau (b): 2 bánh quay ngược chiều.

Muốn đảo chiều chuyển động, ta mắc dây như
thế nào?

MẮC CHÉO DÂY ĐAI

Bánh dẫn có đường kính
D1 =30cm

Bánh bị dẫn có đường
kính D2 =15cm

Nếu trong 1 phút bánh dẫn quay 3 vòng, hỏi
khi đó bánh bị dẫn quay được bao nhiêu
2
1
0
3vòng?

Từ hệ thức tỉ số truyền i, ta có:

6
5
4
3
0
2
1

D1
30
=3.
D2
15
nbd = 6 voøng/phuùt
nbd = nd x

D2

nbd = ?

D1

Trong 1phút bánh dẫn
quay 3 vòng, bánh bị dẫn
nd=3 voøng/phuùt quay được 6 vòng

Hãy nêu ứng dụng
của bộ chuyển động
đai ?

Ứng dụng của truyền động đai

Đầu máy kéo

Động cơ ô tô

M¸y khoan

Xe «t«

M¸y tiÖn

M¸y kh©u

2. Truyền động ăn khớp.
a. Cấu tạo bộ truyền động.

2. Truyền động ăn khớp.
a. Cấu tạo bộ truyền động.

Bộ truyÒn ®éng b¸nh r¨ng
Bánh dẫn

Bánh bị dẫn

Bộ truyền động xích

Đĩa bị dẫn

Xích

Đĩa dẫn

2. Truyền động ăn khớp.
a. Cấu tạo bộ truyền động

1. Muốn truyền chuyển

động giữa hai trục cách
xa nhau có thể dùng bộ
truyền chuyển động nào?

1

2.

Để 2 bánh răng ăn
khớp với nhau, hoặc đĩa
ăn khớp vơí xích cần
đảm bảo yếu tố nào?

4

1. Bộ chuyển động xích hoặc dùng
nhiều cặp bánh răng kế tiếp nhau
2. Khoảng cách giữa hai răng kề nhau
trên bánh này phải bằng khoảng cách
giữa hai răng kề nhau trên bánh kia.

2. Truyền động ăn khớp.
a. Cấu tạo bộ truyền động
b. Tính chất

Z1

Z2

2. Truyền động ăn khớp.

a. Cấu tạo bộ truyền động
b. Tính chất

n1

n2

Viết công thức tính
tỉ số truyền i?

2

Z1

Z2

C. Ứng dụng:
Bộ

truyền động xích:

Bộ

truyÒn ®éng b¸nh r¨ng:

Truyền động xích ở xe tăng

Truyền động xích ở xe cần cẩu

Truyền động xích ở máy nâng chuyển hàng hóa

Bộ truyền động
bánh răng dùng
trong đồng hồ, hộp
số ô tô, xe máy, …

Đồng
hồ

Đồng
hồ

Hộp số
ô tô

Trục vuông góc

Trục song song.

Một số truyền động ăn khớp khác

Truyền động bánh răng trong máy cán thép

Bài tập TN:
Câu 1: Trong truyền động cặp bánh răng,
bánh răng nào có số răng nhiều hơn thì sẽ
quay như thế nào ?
A. Quay nhanh hơn.
B. Quay bằng nhau.
C. Quay chậm hơn.
D. bình thường

Bài tập:
Đĩa xích của xe đạp có 50 răng, đĩa líp có 20
răng. Tính tỉ số truyền i và cho biết chi tiết nào
quay nhanh hơn?
Cho biết:
Z1 = 50 răng

- Tỉ số truyền i là:

50
=
= 2,5
20

i

Z2= 20 răng
Tính: i = ? lần

2

= 2,5 n1

Bài tập :
Bánh dẫn của một thiết bị máy có đường kính 60
cm, bánh bị dẫn đường kính 40 cm.
a. Tính tỉ số truyền, cho biết bánh nào quay
nhanh hơn và quay nhanh hơn bao nhiêu lần ?
b. Nếu số vòng quay bánh dẫn là 100 vòng/phút
thì số vòng quay của bánh bị dẫn là bao nhiêu ?

Chương V: Truyền biến đổi chuyển động
Bài 29: Truyền chuyển động
I/ TẠI SAO CẦN TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG?
-Trong máy cần có các bộ truyền động vì:
+) Các bộ phận của máy thường đặt xa nhau và được dẫn động từ một
chuyển động ban đầu.
+) Khi làm việc chúng có tốt độ quay khác nhau.
- Nhiệm vụ của các bộ truyền động là:
+) Truyền và biến đổi tốc độ cho phù hợp với tốc độ của các bộ phận trong
máy.
II/ BỘ TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
1.Truyền động ma sát- truyền động đai
Truyền động ma sát là cơ cấu truyền chuyển động quay nhờ lực ma sát giữa
các mặt tiếp xúc của vật dẫn và vật bị dẫn
a) Cấu tạo bộ truyền động đai(SGK)
b) Nguyên lí làm việc
Công thức:
c)Ứng dụng (SGK)
2. Truyền động ăn khớp
a)Cấu tạo bộ truyền động(SGK)
b) Tính chất
Công thức: (ghi trong SGK)
c)Ứng dụng: (SGK)

 DẠY NHIỆT TÌNH-

HỌC HẾT MÌNH

2021
49

50