BỘ MÔN: LỊCH SỬ
Giáo viên: Lê Thị Nga

BÀI 16
PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG
KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM (1939-1945). NƯỚC
VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI
( TIẾT 3)

NỘI DUNG TIẾT HỌC
- Cuộc tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945.
- Sự thành lập của Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
thành lập ngày 2/9/1945.
- Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử và bài học
kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám 1945.

3. Tổng khởi nghĩa tháng tám 1945
a. Nhật đầu hàng Đồng Minh, lệnh Tổng khởi nghĩa được ban
bố .
- 9/8/1945 Liên Xô đã tiêu diệt đạo quân Quan Đông của Nhật.
- 15/8/1945 Nhật tuyên bố đầu hàng đồng minh. Bọn Nhật ở Đông
Dương rệu rã, chính phủ Trần Trọng Kim và tay sai hoang mang đến
cực độ => điều kiện khách quan thời cơ cách mạng đã đến .

3. Tổng khởi nghĩa tháng tám 1945
b. Chủ trương
- 13/8/1945: Thành lập ủy ban khởi nghĩa toàn quốc, ra “ quân lệnh
số 1”, phát động tổng khởi nghĩa.
- 14-15/8/1945: Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào, thông
qua quyết định tổng khởi nghĩa và thông qua chính sách đối nội
ngoại sau khi giành chính quyền.
- 16-17/8/1945: Đại hội quốc dân triệu tập tại Tân Trào, tán thành
chủ trương tổng khởi nghĩa, thông qua mười chính sách của Việt
Minh, lập ủy ban giải phóng Việt Nam, quy định Quốc kỳ và quốc
ca Việt Nam.

Quân Đồng
minh vào Việt
Nam
5/9/1945.

Nhật đầu hàng
Đồng minh
15/8/1945.
Thời gian thời
cơ cách mạng có
lợi cho ta.

“Lúc này thời cơ đã tới, dù có hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy
cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc
lập”.
Hồ Chí Minh

Đình Tân Trào nơi diễn ra “Đại hội Quốc dân Tân
Trào” từ ngày 16 đến ngày 17/ 08/ 1945

b. Diễn biến cuộc tổng khởi nghĩa:
Bảng tóm tắt thời gian – sự kiện cuộc Tổng khởi nghĩa
14/8/1945
16/8/1945
18/8/1945
19/8/1945
23/8/1945
25/8/1945
28/8/1945

Thái Nguyên
Hà Nội

Bắc Giang
Hải Dương

Hà Tĩnh

Ngày 14/08/1945

Một số nơi đã khởi nghĩa sớm như:
Thanh hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh...

Ngày 16/08/1945

Giải phóng quân tiến về giải phóng
Thái Nguyên.

Ngày 18/08/1945

Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh,
Quảng Nam giành được chính quyền.

Ngày 19/08/1945
Huế
Quảng Nam

Đồng Nai
Thượng

Hà Tiên Sài Gòn

Khởi nghĩa giành thắng lợi ở Hà Nội.

Ngày 23/08/1945

Giành chính quyền ở Huế.

Ngày 25/08/1945

Giành chính quyền ở Sài Gòn.

Ngày 28/08/1945

Đồng Nai thượng và Hà Tiên giành
chính quyền.

Quần chúng cách mạng chiếm phủ khâm sai ( Hà Nội).

Thái Nguyên
Hà Nội

Bắc Giang

3. Tổng khởi nghĩa tháng Tám
năm 1945:

Hải Dương

Hà Tĩnh
Huế
Quảng Nam

Đồng Nai
Hà Tiên Sài Gòn
Thượng

Trong nữa
từ 14/8->
Kếttháng
quả của
cuộc
28/8/1945,Tổng
khởi
nghĩa đã
tổng khởi
nghĩa
giành thắng 8/1945?
lợi trên cả nước.
Chiều ngày 30/8/1945 Bảo Đại
tuyên bố thoái vị. Chế độ Phong
kiến Việt Nam hoàn toàn sụp đổ.

Vua Bảo Đại

Hoàng hậu Nam Phương

Hình ảnh Bảo Đại trao ấn, kiếm cho đoàn chính phủ Việt Nam

Ấn rồng thời Nguyễn

Đôi kiếm vàng thời nguyễn

IV. NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA ĐƯỢC
THÀNH LẬP ( 2/9/1945).
- 25/8/1945 Đảng và Hồ chủ tịch từ Tân Trào về Hà Nội.
- 28/8/1945 Lập chính phủNước
lâm thời
của nước Việt
Nam Dân Chủ
VNDCCH
được
Cộng Hòa.
thành lập như thế nào?
- 2/9/1945 Tại quảng trường Ba Đình ( Hà Nội) Chủ tịch Hồ Chí
Minh đọc tuyên ngôn độc lập thành lập nước Việt Nam Dân Chủ
Cộng Hòa.
- 2/9/1945 mãi mãi đi vào lịch sử Việt Nam, là ngày hội lớn nhất.

“…Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật
đã thành một nước tự do, độc lập. Dân tộc Việt Nam quyết đem
tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững
quyền tự do, độc lập ấy”.

Ngày 2/9/1945 cũng là ngày mở ra một kỉ nguyên mới:
kỉ nguyên độc lập tự do cho dân tộc.

CĂN NHÀ SỐ 48 HÀNG NGANG NĂM XƯA

BỘ QUẦN ÁO KAKI ĐƯỢC HỒ CHÍ MINH MẶC
TRONG NGÀY 2/9/1945

CHIẾC MÁY ĐÁNH CHỮ MÀ CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH DÙNG
ĐỂ SOẠN BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

Căn phòng nhà 48 phố hàng ngang nơi Bác Hồ viết
bản tuyên ngôn độc lập

Bàn ăn của Bác

Ngôi nhà 48 phố hàng ngang

Quảng trường Ba Đình

V. NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI, Ý NGHĨA
LỊCH SỬ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945.

1. NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI
CHỦ QUAN

Truyền
thống yêu
nước của
dân tộc Việt
Nam.

Sự lãnh đạo
đúng đắn của
Đảng, đứng
đầu là chủ
tịch Hồ Chí
Minh.

KHÁCH QUAN

Quá trình
chuẩn bị lâu
dài, rút ra
nhiều bài học
kinh nghiệm
đấu tranh.

Tinh thần
quyết tâm,
đoàn kết toàn
dân và sự
sáng tạo,
chớp thời cơ
trong KN.

Quân Đồng
minh đánh
bại phe phát
xít, đặc biệt
là phát xít
Nhật.

Phá tan xiềng xích thống trị Pháp- Nhật,
lật nhào chế độ phong kiến.

2. Ý
NGHĨA
LỊCH
SỬ

VỚI
NƯỚC
TA

Mở ra kỉ nguyên mới; kỉ nguyên độc lập,
tự do; nhân dân làm chủ đất nước.
Đảng CS Đông Dương trở thành đảng
cầm quyền.
Góp phần vào chiến thắng CNPX.

VỚI THẾ
GIỚI

Chọc thủng khâu yếu nhất trong hệ thống
thuộc địa của CNĐQ.
Cổ vũ mạnh mẽ các dân tộc thuộc địa đấu
tranh tự giải phóng.

3. BÀI HỌC KINH
NGHIỆM:

Đảng phải
có đường
lối đúng
đắn.

Tập hợp
rộng rãi lực
lượng yêu
nước trong
mặt trận
chung.

Linh hoạt,
sáng tạo
trong đấu
tranh giành
chính quyền.

Câu 1. Bốn tỉnh nào giành chính quyền sớm nhất trong Cách mạng
tháng Tám năm 1945?
A. Thái Nguyên, Hà Nội, Huế, Sài Gòn.
B. Hải Dương, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang.
C. Bắc Kạn, Hải Dương, Hà Nội, Huế.
D. Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam.
Câu 2. Tháng 8/1945, điều kiện khách quan nào cho Việt Nam tiến
hành Tổng khởi nghĩa?
A. Phát xít Đức bị thất bại hoàn toàn ở Châu Âu.
B. Phát xít Ý bị thất bại hoàn toàn ở Châu Phi.
C. Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện.
D. Phát xít Đức, Ý tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện.

Câu 3. Sự kiện nào đánh dấu chế độ phong kiến Việt Nam sụp đổ hoàn
toàn?
A. Triều đình nhà Nguyễn kí hiệp ước Patơ nốt.
B. Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị tại Ngọ Môn – Huế.
C. Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lập.
D. Nhật vào Đông Dương trhành lập chính phủ Trần Trọng Kim.

Câu 4. Nguyên nhân chủ yếu nào dẫn đến thắng lợi của Cách mạng
tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam?
A. Do sự đoàn kết của toàn Đảng, toàn dân tộc Việt Nam.
B. Do chiến thắng của Hồng quân liên Xô và Đồng minh.
C. Sự chuẩn bị chu đáo của Đảng, toàn dân trong suốt 15 năm.
D. Có Đảng cộng sản Đông Dương đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh
lãnh đạo.

Câu 5. Khoảng thời gian từ khi Nhật đầu hàng Đồng Minh đến trước
khi quân Đồng Minh vào Việt Nam được gọi là gi?
A. Thời cơ thuận lợi.
B. Thời cơ “ngàn năm có một”.
C. Điều kiện khách quan thuận lợi.
D. Khoảnh khắc “ ngàn cân treo sợi tóc”.
Câu 6. Bản “Tuyên ngôn độc lập” (2/9/1945) ở Việt Nam đã thành lập
nhà nước nào?
A. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
B. Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
C. Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Việt Nam.
D. Chính phủ Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Câu 7. Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam, khởi nghĩa
thắng lợi ở địa phương nào đã tác động mạnh đến các địa phương
trong cả nước?
A. Hà Nội, Huế, Sài Gòn.
B. Đồng Nai Thượng, Hà Tiên.
C. Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên.
D. Bắc Giang, Hỉa Dương, Hà Tĩnh, Quãng Nam.
Câu 8. Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam có
ý nghĩa quốc tế nổi bật là
A. góp phần làm suy yếu chủ nghĩa thực dân.
B. góp phần vào chiến thắng chủ nghĩa phát xít.
C. góp phần vào thắng lợi của cách mạng Châu Á.
D. góp phần vào chiến thắng chủ nghĩa thực dân cũ.

Câu 9. Vì sao thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 đánh dấu bước phát
triển nhảy vọt của cách mạng Việt Nam?
A. Đã lật đổ ách thống trị của phát xít Nhật – Pháp và tay sai.
B. Đã lật đổ sự tồn tại hàng ngàn năm của chế độ phong kiến.
C. Đã mở đầu kỉ nguyên mới của dân tộc – kỉ nguyên độc lập, tự do.
D. Đã gắn Việt Nam trở thành một bộ phận của cách mạng thế giới.

Câu 10. Sự kiện nào đánh dấu Đảng Cộng Sản Đông Dương trở thành
một Đảng cầm quyền.
A. Đảng Cộng Sản ra đời.
B. Cuộc tập diễn tập đầu tiên 1930 – 1931.
C. Cuộc tập diễn tập lần thứ hai 1936 – 1939.
D. Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC.
CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý LẮNG
NGHE. HẸN GẶP LẠI CÁC EM
Ở TIẾT HỌC LẦN SAU.