CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
MÔN HỌC CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT 10

BÀI 6. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO
TRONG SẢN XUẤT MỘT SỐ GIÁ THỂ
TRỒNG CÂY

GV: Chu Thị Thanh Nhàn

KHỞI ĐỘNG
Em hãy cho biết sự khác nhau về môi trường
sống của cây cà chua trong Hình 6.1A và 6.1B.

VIDEO GIỚI THIỆU VỀ GIÁ THỂ TRỒNG CÂY

BÀI 6:
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO
TRONG SẢN XUẤT MỘT SỐ
GIÁ THỂ CÂY TRỒNG

1. Khái niệm giá thể trồng cây
1.1. Định nghĩa
Giá thể là tên gọi chung của các vật liệu hoặc hỗn hợp các vật liệu giúp tạo
Giá thể trồng cây là gì? Có mấy loại giá thể trồng cây?
môi trường thuận lợi cho sự phát triển bộ rễ cây trồng.

1.2. Phân loại
Giá thể hữu cơ (có nguồn gốc từ thực vật
và động vật): rêu than bùn, mùn cưa, vỏ cây
thông, vỏ cây, xơ dừa, trấu hun, phân
chuồng,...
Giá thể vô cơ (có nguồn gốc từ các loại đá,
cát, sỏi): đá trân châu Perlite, đá khoáng
Vermiculite, sỏi nhẹ Keramzit,...

TRẤU HUN

MÙN CƯA

THAN BÙN

XƠ DỪA

Câu 1: Giá thể và đất trồng có điểm gì giống và khác nhau?
Câu 2: Theo em, thế nào là một giá thể tốt?

Đáp án
Câu
Câu1:2: Một giá thể tốt là loại có khả năng giữ nước tương
• Giống nhau: đều cung cấp oxi, nước, dinh dưỡng cho cây.
đương với độ thoáng khí, và có các đặc điểm sau:
• Khác nhau: đất trồng là tự nhiên, còn giá thể phải qua quy
• Có khả năng giữ ẩm, hút ẩm nhanh, thấm nước dễ dàng.
trình sản xuất nhiều dinh dưỡng hơn
• Có khả năng giữ độ thoáng khí.
• Có pH trung tính và khả năng ổn định pH.

2. Ứng dụng công nghệ cao trong
sản xuất một số giá thể trồng cây

2.1. Công nghệ sản xuất viên nén xơ dừa
Xơ dừa là sản phẩm chế biến từ quả dừa. Bóc tách xơ dừa sẽ thu
được mụn dừa (chiếm 70% trong xơ). Mụn dừa là nguồn nguyên
liệu hữu ích dùng làm giá thể trồng cây.

•

Quan sát Hình 6.3 và nêu quy trình
sản xuất giá thể xơ dừa.

•

Vì sao người ta sản xuất ra các loại
viên nén xơ dừa có kích thước khác
nhau như Hình 6.3?

Đáp án
 Quy trình sản xuất giá thể xơ dừa:
Chuẩn bị dừa nguyên liệu → Tách vỏ dừa → Tách mụn dừa thô
→ Xử lý tanin và lignin, ủ → Dùng máy ép nhiên liệu ép viên →
Thành phẩm.
 Tùy mục đích sử dụng khác nhau và tùy vào kích thước từng loại
cây trồng to bé khác nhau mà viên nén xơ dừa có kích thước
khác nhau.

• Cần xử lý, tách tanin và lignin
ra khỏi mụn dừa vì 2 chất này
cản trở sự trao đổi chất của bộ
rễ, gây ảnh hưởng xấu đến cây
trồng.
• Sau khi xử lý tanin và lignin, ta
có thể sử dụng làm giá thể
hoặc phối trộn với các vật liệu
khác thành giá thể tuỳ theo loại
cây trồng.

Tại sao phải loại bỏ tanin
và lignin ra khỏi mụn dừa?

Tác dụng của viên nén xơ dừa
•

Chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt cho quá trình hạt nảy mầm.

•

Sử dụng viên nén sẽ tiết kiệm chi phí nhân công (không có
công đoạn đóng bầu ươm).

• Rút ngắn thời gian chăm sóc, viên nén đã chứa đầy đủ chất dinh
dưỡng cho hạt mầm phát triển tự nhiên, tự tăng tính đề kháng
chống sâu bệnh.
• Viên nén xơ dừa dễ vận chuyển, tiện dụng, sạch sẽ và thân thiện
với môi trường do không dùng túi nilon.

2.2. Công nghệ sản xuất giá thể sỏi nhẹ Keramzit
Sỏi nhẹ Keramzit (đất nung trồng cây) là vật liệu nhân tạo
được nung từ các loại khoáng sét dễ chảy, sỏi có cấu trúc tổ
ong gồm các lỗ rỗng, nhỏ và kin. Xương và vỏ của chúng rất
vững chắc và xốp.

• Hãy mô tả quy trình sản xuất sỏi nhẹ Keramzit trong Hình 6.5.
• Vì sao sỏi nhẹ Keramzit (Hình 6.6A) lại có khả năng giữ nước, chất hữu
cơ để cung cấp cho cây trồng? Ưu điểm của giá thể sỏi nhẹ Keramzit.

 Quy trình sản xuất sỏi nhẹ keramzit:
Chuẩn bị nguyên liệu đất sét → Xử lý đất sét lần 1 → Xử lý đất sét lần
2 → Nhào đất và phối trộn - Vẽ viên, phơi sỏi → Nung sỏi → Ngâm
dung dịch dinh dưỡng → Sử dụng.
 Ưu điểm của giá thể sỏi nhẹ Keramzit:
•

Giữ nước, chất hữu cơ cung cấp cho cây, tránh hiện tượng ngập úng,
thối rễ cây.

• Giá thể tạo môi trường thông thoáng, vi sinh vật có lợi ơhats triển
triển, môi trường sạch mầm bệnh.
• pH trung tính giúp cây có môi trường sinh trưởng và phát triển tốt.

LUYỆN TẬP
Có thể tạo ra giá thể phối trộn hay không?
Cho ví dụ. .
gợi ý: Trộn theo tỉ lệ các chất có nguồn gốc hữu cơ với nhau
vô cơ với nhau, vô cơ với hữu cơ để tạo thành giá thể trồng
cây được không? Giá thể trồng cây hoa lan khác giá thể trồng
cây rau mầm như thế nào?...

Giá thể xơ dừa chuyên cho các cây thân leo ăn củ – quả:
•

40% Mụn dừa + 30% Xơ dừa + 30% Mảnh dừa.

• Dạng sợi kết hợp mảnh và có phá các hạt mụn nhỏ. Lý tưởng cho
các loại cây có bộ rễ lớn cần không gian phát triển như các loại
cây thân leo.
• Khả năng giữ ẩm cao, khả năng thoát nước tốt, kết cấu giá thể lý
tưởng để rễ bám chắc.

Vì sao sử dụng viên nén xơ dừa mang lại
hiệu quả kinh tế cao hơn các loại giá thể khác?

ĐÁP ÁN
•

Chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt cho quá trình hạt nảy mầm.

•

Sử dụng viên nén sẽ tiết kiệm chi phí nhân công (không có
công đoạn đóng bầu ươm).

• Rút ngắn thời gian chăm sóc, viên nén đã chứa đầy đủ chất dinh
dưỡng cho hạt mầm phát triển tự nhiên, tự tăng tính đề kháng
chống sâu bệnh.
• Viên nén xơ dừa dễ vận chuyển, tiện dụng, sạch sẽ và thân thiện
với môi trường do không dùng túi nilon.

VẬN DỤNG
Câu 1. Vì sao giá thể dùng để ươm cây
khác giá thể dùng để trồng cây?
Giá thể dùng để ươm cây khác giá thể dùng
để trồng cây vì: nhu cầu đất của hạt giống
và cây con, cây lớn khác nhau. Cây con và
hạt giống cần đất nhỏ mịn; cầu kì hơn, tốn
tiền hơn; còn cây lớn thì không cần thiết.

Câu 2: Ở địa phương em thường dùng những loại giá thể
nào để trồng cây ?
Câu 3: Theo em, những loại giá thể nào phù hợp để trồng
rau, hoa, cây cảnh tại gia đình? Vì sao?

Câu 2: Ở địa phương thường dùng các loại giá thể từ:

Tro
trấu

Mùn cưa

Than bùn

Xơ dừa

Cát sỏi

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Củng cố lại kiến thức đã học ở bài 6.
Ở địa phương em có những loại đất trồng và loại cây nào?
Xem trước nội dung
bài Ôn tập

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN THẦY
CÔ VÀ CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!