Tuần 17
Tiết 35

Bài 9 BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU Tỷ
GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC

1.BIỂU THỨC HỮU Tỷ
Biểu thức hữu tỷ là biểu thức
chứa các phép toán
cộng ,trừ ,nhân ,chia các
phân thức đại số
VD:Biểu thức hữu tỷ sau

2x
2
x 1
3
x2  1
Chứa các phép toán nào?

Quan sát các biểu thức sau
2
0, 
,
3

1
5, 2 x , 
7x 
,
5
x
(6 x  1)( x  2),
 1,
2
3x 1
2x
2
1
4x 
, x 1
3
x 3
x2  1
2

Các biểu
thức xét
trêngìđược
là những
biểu trên
thức
Em
có nhận
? vềgọi
mỗi
biểu thức
hữu tỷ .Vậy thế nào là một biểu thức hữu tỷ?

Bài 9 BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU Tỷ
GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC

Biểu thức trên biểu thị phép chia tổng

2x
2
x 1
cho

3
x2  1

Bài 9 BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU Tỷ
GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC

1.BIỂU THỨC HỮU Tỷ
2.BIẾN ĐỔI MỘT BIỂU
THỨC HỮU TỶ THÀNH
MỘT PHÂN THỨC
VD1:
Nhờ các quy tắc của các phép
toán cộng trừ ,nhân,chia các
phân thức ta có thể biến đổi
một biểu thức hữu tỷ thành
một phân thức

Biến đổi biẻu thức

2
3
x
A 
4
3x 
3x
Thành một phân thức
Giải:

2
3
x
A 
4
3x 
3x

Bài 9 BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU Tỷ
GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC

Giải:

2

A  3  
x


2
3
x
A 
4
3x 
3x

2
4 

3
x

2
9
x
 4
:  3x 


:
3
x


x
3x

3x  2
3x

.
x
(3 x  2)(3 x  2)

3

3x  2

Bài 9 BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU Tỷ
GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC

VD2: Biến

đổi biểu thức sau thành phân thức

1
1
1 
1

x
B
 1   :  1    x  1 : x  1
1
x 
x

x
x
1
x
 x 1   x  x 1



 x   x  1 x  1

Bài 9

BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU Tỷ
GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC

1.BIỂU THỨC HỮU Tỷ
2.BIẾN ĐỔI MỘT BIỂU
THỨC HỮU TỶ THÀNH MỘT
PHÂN THỨC

A
Để phân thức B có nghĩa thì B phải như thế nào ?
1
VD:
Chokiện
phân
Tìm
điều
đểthức
phân thức
x 1
được xác định

A

2x  4
x ( x  2)

3.GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC
Điều kiện để giá trị của một phân
thức được xác định

a.Tìm điều kiện của x để giá trị của phân thức trên
được xác định

-Khi tìm giá trị của một phân thức
ta phải tìm điều kiện của biến để
giá trị tương ứng của mẫu thức
khác không

b.Tính giá trị của phân thức tại x = 2002
c.Tìm giá trị của x để giá trị của phân thức = 1

Bài 9

BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU Tỷ
GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC

Giải : a.Điều kiện xác định của phân thức A :
x (x-2)

0



x

0

và x-2

0

2x  4
x ( x  2)

Vậy điều kiện để giá trị của phân thức A được xác định là x

0

và

x

2

b.Tính giá trị phân thức tại x = 2002
Rút gọn phân thức A ta được

2x  4
2( x  2)
2
A


x ( x  2)
x ( x  2)
x
Vì x = 2002 thoả mãn điều kiện nên giá trị của phân thức đã cho là :

2
1
A

2002
1001

c.Tính giá trị của x để giá trị của phân thức = 1
A=

2
1  x 2
x

Vậy khi giá trị phân thức =1 thì giá trị của x =2

1

x 3
2x  5

3

4

Đ

Điều kiện xác định

5
x
2

4 x
 3x

S

2

( x  1) 2
2
x x

Điều kiện xác định

x 0

2

Điều kiện xác định

 ( x  9)   (9  x) 
 2(9  x)  :  2  1

 


x  1

Đ

Đ