Nhà thơ núi Tản, sông Đà
Lời thề non nước luôn da diết hồn?
(Là ai?)

Muốn làm thằng Cuội
- Tản Đà -

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

Tản Đà (1889 – 1939)

Thông tin cá nhân
-Tên thật: ……………………………....
-Quê quán: …………………………….
-Cuộc đời: ……………………………..
-Đặc điểm sáng tác: …………………...
……………………………….……….
-Sự nghiệp sáng tác: …………………...
……………………………….……….

1. Tác giả
- Tên thật: Nguyễn Khắc Hiếu
- Quê quán: Hà Tây
- Cuộc đời: Là con người của 2 thế kỉ
- Đặc điểm sáng tác: Tràn đầy cảm xúc
lãng mạn, đậm bản sắc dân tộc, có
những tìm tòi, sáng tạo.
Tản Đà (1889 – 1939)

- Sự nghiệp sáng tác: Sáng tác thơ, văn
xuôi, tản văn, tùy bút, tự truyện, thiên
su kí viễn tưởng

Khu tưởng niệm nhà
thơ Tản Đà (Hà Nội)

Con trai cả của Tản Đà (nhà nghiên
cứu Nguyễn Khắc Xương)

2. Tác phẩm
Hoàn cảnh
sáng tác:
…………
…………
…………
…………

Thể thơ:
…………
…………
…………
…………

Mạch cảm
xúc:
…………
…………
…………
…………

2. Tác phẩm
- Hoàn cảnh
sáng tác:
Sáng tác năm
1917, trích
trong tập
“Khối tình
con I”

2. Tác phẩm
- Hoàn
cảnh sáng
tác:
Sáng tác
năm 1917,
trích trong
tập “Khối
tình con I”

- Thể thơ:
Thất ngôn
bát cú
đường luật

- Mạch cảm
xúc: Tâm trạng
trước cuộc sống
thực tại  Ước
muốn  Thái
độ với cuộc đời

3. Bố
cục

2 câu
đầu

Tâm trạng trước cuộc
sống thực tại

4 câu
tiếp

Ước muốn của nhà
thơ

2 câu
cuối

Cảm xúc khi nhìn
xuống nhân gian

II. Đọc hiểu văn bản

1. Hai câu thơ đầu

Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi!
Trần thế em nay chán nửa rồi,
-Xưng hô:

Gọi “chị”
Xưng “em”

buồn lắm
chán nửa rồi

-> Tình tứ, thân mật.Tâm hồn lãng
mạn của thi sĩ muốn thoát ly khỏi
“trần thế”

Giọng thơ trầm buồn, từ ngữ biểu cảm
 Nỗi bất hòa sâu sắc với thực tại tầm thường
xấu xa.

Lí giải tâm trạng này, nhà thơ
Xuân Diệu đã nói: “Có ai đã
sống trong nhũng ngày u uất từ
năm 1925 – 1935 đều nhận thấy
xã hội ta lúc đó sống trong một
không khí tù hãm, uất ức, phàm
ai có đầu óc đều muốn thoát li”

2. Bốn câu thơ tiếp

Cung quế đã ai ngồi đó chửa?
Cành đa xin chị nhắc lên chơi.

Câu hỏi tu từ: Thăm dò
Câu cầu khiến: Lời thỉnh cầu
Ngôn ngữ: Giản dị
Cách xưng hô: Thân mật.

 Ước muốn được lên
cung trăng làm bạn với
chị Hằng
 Mong muốn thoát ly
hoàn toàn “cõi trần
nhem nhuốc” mà ông
đã chán ghét.

Có bầu có bạn can cho tủi,
Cùng gió, cùng mây thế mới vui

Nét thơ: Phòng túng, ngông nghênh

 Khát vọng thoát li thực tại,
sống vui vẻ, sống hạnh
phúc ở cung trăng với chị
Hằng

Hình ảnh: Thơ mộng, tình tứ, đậm màu
sắc dân gian

 Thể hiện hồn thơ “ngông”
đáng yêu của Tản Đà.

Điệp từ: Diễn tả niềm vui sướng trực tiếp
Hai vế sóng đôi: Lời thỉnh cầu

3. Hai câu thơ cuối

Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám,
Tựa nhau trông xuống thế gian cười.
Thời gian: Đẹp nhất
Tư thế: Ngạo mạn
Thái độ: Cười (Vui, mãn nguyện + Mỉa mai, khinh bỉ)
Động từ: Thể hiện thái độ khinh bỉ
 Giọng thơ độc đáo thể hiện đỉnh cao của hồn thơ lãng mạn và
“ngông” của Tản Đà.

III.
Tổng
kết

Nghệ thuật hai bài thơ “Qua đèo Ngang”của Bà Huyện Thanh Quan và
bài thơ “Muốn làm thằng Cuội” của Tản Đà có điểm gì khác nhau?
Nghệ thuật đặc sắc
Giọng A.Trầm lắng, thiết tha
điệu B.Nhẹ nhàng, hóm hỉnh
A.Thất ngôn bát cú
Thể đường luật phá cách .
thơ B.Thất ngôn bát cú
đường luật chuẩn mực.
Ngôn A.Trang trọng mực thước
ngữ B.Dân dã đời thường

“Qua đèo Ngang” “Muốn làm thằng
Bà Huyện Thanh Quan Cuội” - Tản Đà
A

B

B

A

A

B

Muốn làm thằng Cuội
Nghệ thuật

Nội dung

(Thể thơ thất ngôn bát cú)
Cổ điển
-Kết cấu
-Niêm luật
-Thi liệu

Hiện đại

- Ngôn từ
-Giọng điệu

Cảm xúc lãng mạn

Sầu

Thoát ly

Phong cách thơ Tản Đà
Gạch nối giữa thơ cổ điển và thơ hiện đại

Ngông

Tiêu đề “Muốn làm thằng Cuội” gợi cho em suy nghĩ gì?
Làm một nhân vật cổ tích

Muốn
làm
thằng
Cuội

Bắt nguồn từ tâm trạng chán ghét thực tại.
Đỉnh cao của cái ngông trong thơ Tản Đà.
Khát vọng về một xã hội tốt đẹp

TRANH
MÔ
PHỎNG
XÃ HỘI
VIỆT
NAM
CUỐI
THẾ KỈ
XIX,
ĐẦU
THẾ KỈ
XX

HOÀNG GIA DU HÀNH XEM HÁT TRÊN SÔNG HƯƠNG

NGƯỜI DÂN SỐNG NGHÈO KHỔ TRÊN ĐƯỜNG PHỐ

Vẽ SĐTD tổng kết lại bài
học

Hướng
dẫn tự
học

Tìm đọc thêm các tác
phẩm của Tản Đà
Viết 1 đoạn văn ngắn
trình bày cảm nhận của
em về cái “ngông” trong
bài thơ
Soạn bài “Ôn tập và kiểm tra
phần tiếng Việt”