Link tải các bài giảng
khác

Việc thiết kế các mạch điện tử của máy
tính có liên quan đến lôgic toán mà
người có đóng góp nhiều nhất cho
ngành Toán học này là nhà toán học
người Anh George Boole (1815 - 1864).
Ông đã xây dựng nên đại số lôgic,
trong đó có các phép toán liên quan
đến các yếu tố “đúng”, “sai”.
Vậy phép toán trên các yếu tố “đúng”,
“sai” là các phép toán nào?

Phép toán trên các yếu tố “đúng”, “sai” là các
phép toán: AND, OR, NOT,..

Hoạt động 1 Đúng hay
sai?

Dự báo thời tiết cho biết “Ngày mai trời lạnh và có
mưa”. Thực tế thì không phải khi nào dự báo thời tiết
cũng đúng. Có bốn trường hợp có thể xảy ra như
Bảng 5.1, trường hợp nào dự báo là đúng? Trường
hợp nào dự báo là sai?

-Trường hợp 1 dự báo đúng.
-Trường hợp 2, 3, 4 dự báo sai.

1. CÁC GIÁ TRỊ CHÂN LÍ VÀ CÁC PHÉP TOÁN
a)LÔGIC
Lôgic mệnh đề
Mệnh đề là một khẳng định có tính chất hoặc
đúng hoặc sai.
Ví dụ “Hà Nội là Thủ đô của Việt Nam” là một
mệnh đề đúng, còn “9 là số nguyên tố” là một
mệnh đề sai.

Các giá trị “Đúng” hay “Sai” chính là giá trị chân lí
(giá trị lôgic) của mệnh đề mà nó thể hiện. Đại lượng
lôgic là đại lượng chỉ nhận giá trị là giá trị lôgic. Để
ngắn gọn, người ta thường biểu diễn các giá trị
“Đúng” và “Sai” tương ứng là 1 và 0.
Ví dụ: Trong toán học “3>5” là mệnh đề sai; “2 x 3
= 6” là mệnh đề đúng.
Trong các ngôn ngữ lập trình, các biến hay các
hàm cũng có thể mang giá trị lôgic.

b) Các phép toán lôgic cơ bản
- AND (phép hội, còn gọi là phép nhân lôgic, được kí
hiệu bởi dấu ˄)
- OR (phép tuyển, còn gọi là phép cộng lôgic được kí
hiệu bởi dấu ˅)
- NOT (phép phủ định, được kí hiệu bởi dấu gạch
ngang trên đầu đối tượng phủ định).

- Giá trị lôgic của mệnh đề là kết quả của các phép
toán được cho trong Bảng 5.2:

Biểu thức logic: Là một dãy các đại lượng
lôgic được nối với nhau bằng các phép toán lôgic,
có thể có dấu ngoặc để chỉ định thứ tự ưu tiên
thực hiện các phép toán.

Ví dụ về biểu thức lôgic:
p ˄ (q ˅ r).
Tập hợp tất cả các điểm có tọa
độ (x, y) thỏa mãn (|x| ≤ 1) ˄ (|
y| ≤ 1) là hình vuông trong mặt
phẳng tọa độ có các cạnh song
song với các trục tọa độ, các
cạnh giao với trục tung ở các
tung độ 1 và -1 và với trục
hoành ở các hoành độ 1 và -1

- Trong một biểu thức lôgic, phép toán đặt trong
dấu ngoặc có độ ưu tiên cao nhất. Nếu không có
dấu ngoặc thì phép phủ định được thực hiện trước.
- Các phép toán lôgic ˄ và ˅ có độ ưu tiên ngang
nhau, được thực hiện tuần tự từ trái sang phải.

- Các phép toán lôgic cũng được mở rộng cho các
dãy bit.
- Ví dụ, phép cộng lôgic 2 byte sẽ cộng từng cặp
bit tương ứng của 2 byte đó như trong ví dụ Hình
5.3.

 Các giá trị logic gồm “Đúng” và “Sai”, được thể
hiện tương ứng bởi 1 và 0 trong đại số lôgic.
 p AND q chỉ đúng khi cả p và q đều đúng.
 p OR q là đúng khi ít nhất một trong p hoặc q
đúng.
 NOT p cho giá trị đúng nếu p sai và cho giá trị sai
nếu p đúng.

Câu hỏi (trang
1. Cho26)
mệnh đề p là “Hùng khéo tay”, q là “Hùng chăm

chỉ”. Em hãy diễn giải bằng lời các mệnh đề “p AND
NOT q”; “p OR q” và đề xuất một hoàn cảnh thích
hợp để phát biểu cho các mệnh đề đó. Ví dụ, mệnh
đề “NOT p” nghĩa là “Hùng không khéo tay”.
2. Cho Bảng 5.3 như sau. Phương án nào có kết quả
sai?

1. Diễn giải bằng lời các mệnh đề:
-“p AND NOT q”: “Hùng khéo tay và Hùng
không chăm chỉ”.
-“p OR q”: “Hùng khéo tay hoặc Hùng
chăm chỉ”.
2. Phương án có kết quả sai là phương án C
Vì q = 0  NOT q = 1
Vậy 0 AND NOT 1 phải có kết quả là 0

2. BIỂU DIỄN DỮ LIỆU LÔGIC
Trong cuộc sống, những sự vật/ hiện tượng có hai
trạng thái đối lập như “sáng/tối”, “bật/tắt”,
“có/không” … đều có thể coi là thể hiện của hai đại
lượng lôgic “Đúng/Sai”.

- Trong tin học, quy ước 1 là “Đúng”, 0 là “Sai”.
- Tuy nhiên, một số ngôn ngữ lập trình có quy ước
riêng, không mã hóa các đại lượng lôgic bởi 1 bit.
- Chẳng hạn:
+ Ngôn ngữ lập trình Python coi số 0 thể hiện giá
trị Sai còn một số bất kỳ khác 0 thể hiện giá trị
Đúng.
+ Trong tiếng Anh, đúng là True, sai là False nên
có ngôn ngữ lập trình dùng ngay hai ký tự “T” và

 Chỉ cần 1 bit để biểu diễn dữ liệu lôgic, bit có giá trị
bằng 1 cho giá trị đúng và bit có giá trị bằng 0 cho giá
trị sai.
 Trên thực tế, có thể biểu diễn dữ liệu lôgic theo các cách
khác miễn là tạo ra hai trạng thái đối lập.

Câu hỏi (trang
27)
Em hãy
tìm một vài ví dụ về thông tin có hai giá trị
đối lập, có thể quy về kiểu lôgic.

Các ví dụ về thông tin có hai giá trị đối
lập:
-Ví dụ 1: Đèn sáng và đèn tắt: 1 và 0
-Ví dụ 2: Ban ngày và ban đêm: 1 và 0

1. Một hình tạo bởi nửa hình tròn đơn
vị và một hình chữ nhật trong mặt
phẳng toạ độ như minh hoạ trong
Hình 5.4. Hãy viết biểu thức logic
mô tả hình vẽ.
2. Tại sao p AND NOT p luôn luôn
bằng 0, còn p OR NOT p luôn luôn
bằng 1.

1. Tập tất cả các điểm có toạ độ (x ; y) thoả mãn:
( x ≤1 AND −1≤y≤ 1− x 2 ) là một hình tạo bởi
nửa hình tròn đơn vị và một hình chữ nhật
trong mặt phẳng toạ độ như trên.
2. Nếu p = 1 thì NOT p = 0 và ngược lại.
1 AND 0 = 0 , 0 AND 1 = 0  luôn luôn bằng
0
1 OR 0 = 1, 0 OR 1 = 1  luôn luôn bằng 1

1. Các giá trị chân lí và các phép toán lôgic
a) Lôgic mệnh đề
b) Các phép toán lôgic cơ bản
 AND (phép hội, còn gọi là phép nhân lôgic, được
kí hiệu bởi dấu ˄)
 OR (phép tuyển, còn gọi là phép cộng lôgic
được kí hiệu bởi dấu ˅)
 NOT (phép phủ định, được kí hiệu bởi dấu gạch
ngang trên đầu đối tượng phủ định).
2. Biểu diễn dữ liệu lôgic

1. Làm phần VẬN DỤNG (SGK
trang 27)
2. Xem trước bài 6 (SGK trang 28)

Dữ liệu âm thanh và hình
ảnh

Các em làm 10 câu hỏi trắc nghiệm Online để củng
cố bài.
1. Đăng nhập vào trang thaycai.net
2. Nháy chuột vào Học Online
3. Nháy chuột vào 2. Ai nhanh hơn? Ôn bài vui nhộn tin
học 10 – sách Kết nối tri thức
4. Nháy chuột vào 5. Trắc nghiệm: Bài 5-Dữ liệu lôgic